میزان مشارکـــــت مـــــــردم در انتخابات خردادمـــــاه ازجمله مسائلـــــی است که محل بحث و گمـــــانهزنیهای فراوان است؛ چراکه تجربه اسفند 98 و فراز و نشیبهایی که یازدهمین انتخابات پارلمان در فضای سیاسی ایران به جای گذاشت، احتمال کاهش این مشارکت را در انتخابات آتی بالا برده است. فعالان سیاســـــــی معتقدند کارآمدی، عملکرد و رفتار گروهها و احزاب سیاسی تأثیر مستقیم و معناداری بر مشارکتهای سیاسی میگذارد و در مقابل اما برخی تحلیلگران مبنای تصمیمگیری و نحوه مشارکت مردم در رویدادهایی همچون انتخابات را نهتنها حزبی و جناحی نمیدانند، بلکه به گزینش نامزدها (بررسی صلاحیتها) و همچنین نوع برنامهها و رویکرد آنها در آینده مربوط میدانند.
«رد صلاحیت»؛ این عبارت برای اصلاحطلبان بــسیــار بیش از رقیب دیرینهشان، یعنی اصولگرایان، معنا و مفهوم دارد، معنایی که در پس آن بههمریختن معادلات آنها بهمنظور حضور در انتخابات مختلف قرار میگیرد. سالهاست که «رد صلاحیت کنندگان» به گفته اصلاحطلبان رقیب سرسختتری از اصولگرایان در میدان سیاست محسوب میشوند. اصلاحطلبان معتقدند دایره گسترده حذف از سوی نهادهای نظارتی و شورای نگهبان در سالهای اخیر باعث شده است که نتوانند لیست موردنظر یا کاندیدای مورد تأیید خود را به عرصه رقابتهای انتخاباتی وارد کنند. در فاصله کمتر از دو ماه تا برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا و همچنین انتخابات ریاستجمهوری، در اردوگاه اصلاحطلبان بازهم قصه «ردصلاحیت» ها مطرح است. هیئتهای نظارت بر انتخابات تمامی اعضای فعلی شورای شهر اصفهان را رد صلاحیت کردند و این خبر بازتاب گستردهای در رسانهها و در میان اهالی سیاست داشت.
در فاصله کمتر از دو ماه تا انتخابات حساس و سرنوشت ساز ریاست جمهوری که قرار است در 28 خرداد 1400 برگزار شود دو جناح اصلی کشور یعنی اصلاح طلبان و اصولگرایان در حال جمع بندی و بحث و گفتگو برای رسیدن به گزینههای نهائی هستند. شرایط حاد بیماری کرونا و وضعیت نامساعد بسیاری از شهرها مانع برگزاری جلسات و نشستهای حضوری شده و بستر مجازی میزبان اهل سیاست برای برگزاری جلسههای آنلاین شده است. حزب ندای ایرانیان در سلسله نشستهایی با عنوان «جمهور 1400» میزبان غلامحسین کرباسچی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی بود.
انتخابات ریاستجمهوری و شوراهای شهر و روستا در 28خردادماه برگزار میشود. در این بین، جریانهای سیاسی و احزاب مشغول صفآرایی هستند؛ رویدادی که سوژه تحلیل بسیاری از تحلیلگران و فعالان این حوزه شده است تا بهواسطه تجربههای خود آینده سیاسی ایران را در قالب این انتخابات پیشبینی و احتمالات خود را بیان کنند. اصفهان نیز اگرچه پایتخت سیاسی ایران نیست، اما با داشتن نقشی مؤثر در این عرصه، خاستگاه بسیاری از سیاستمداران و متفکران برجسته سیاسی و همچنین جریانهای فکری متفاوت و درونجناحی طی سالهای قبل و بعد از انقلاب شده و همواره نقشی پررنگ در تحولات سیاسی کشور ایفا کرده است.
جبهه اصولگرایان در این دوره از انتخابات مانند اصلاحطلبان هنوز بر روی یک فرد مشخص به جمعبندی نرسیده است و اسامی مختلفی از سوی این جناح مطرح میشود. نکته دیگری که برای هر دو جریان مشترک است، احتمال کاهش مشارکت در این دوره از انتخابات است که اصلاحطلبان آن را بهشدت به ضرر خود میدانند؛ اما اصولگرایان نگرانیهای کمتری دراینباره دارند. باوجود ازسرگیری دور جدید مذاکرات وین پرسش جدیدی که پیش روی جریانهای سیاسی قرار میگیرد، این است که در صورت شکست یا پیروزی در مذاکرات، صحنه انتخابات چه تغییری خواهد کرد؟ محسن کوهکن، نماینده ادوار مجلس و فعال سیاسی اصولگرا، در گفتوگو با اصفهانزیبا از مواضع و حالوهوای اصـــولگرایــان در آستـانــه انتخابات ریــاســـتجمهوری مــیگــویــد. مشروح این گفتوگو را میخوانید.
بیش از 22 سال از اولین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا میگذرد؛ ضرورت وجود این نهاد درساختار سیاسی حکومت ایران احساس و در قانون اساسی کشور در سال 57 گنجانده شد، اما به دلیل برخی شرایط، تا سال 77 مسکوت ماند و سرانجام اولین دوره از شوراها در اردیبهشت 78 آغاز به کار کرد. نهادی که اعضای آن با رأی و استقبال بالای مردم انتخاب شدند. هدف از تشکیل این نهاد جلب مشارکت مردم در اداره امور مختلف شهری، نظارت و کنترل بر عملکرد شهرداریها و بالا بردن کیفیت مدیریت شهری بود. با تشکیل شورای شهر که به نوعی مرجع تصمیمگیری و وضع مقررات شهری در انتخاب شهردار، تصویب بودجه شهرداری و سایر مقررات و ضوابط شهری که شهرداریها مأمور اجرای آنها هستند، نوعی نظام عدم تمرکز شکل گرفت و یک حلقه ارتباطی میان حکومت و مردم به منظور تعامل کافی در امور جاری شهرها بوجود آمد.
پس از پیروزی انقلاب رادیوتلویزیون بهعلت پتانسیلهای فنی فراوانی که داشت، صدای پیامهای انقلابیون شده بود و این روند تاکنون نیز ادامه دارد. هرچند اهمیت آن بهمرورزمان با توجه به گسترش اینترنت کاهشیافته است، هنوز یک سازمان استراتژیک بااهمیت امنیتی محسوب میشود. اهمیت این رسانه در ایران تا اندازهای است که شوراهای مختلفی برای رسیدگی و نظارت بر آن تعیینشده است. روسای این سازمان از همان آغاز تاکنون سرنوشت سیاسی متفاوتی را تجربه کردهاند و عمدتا نام آنها در ثبتنام انتخابات ریاستجمهوری دیده میشود. در اینکه نشستن بر صندلی ریاست صداوسیما تا چه اندازه پل رسیدن به کرسی ریاستجمهوری است، نظرات و دیدگاههای مختلفی وجود دارد؛ اما تاکنون هیچیک از روسای صداوسیما به پاستور نرسیدهاند.
مروری هرچند اجمالی بر تاریخچه تأسیس، فعالیت و انحلال یا تداوم احزاب در ایران نشان می دهد که زمینههای خاص اجتماعی باعث شدهاند حزبگرایی در ایران، متفاوت از سایر کشورها و دورهها باشد. در قانون اساسی مشروطیت خبری از احزاب نبود و فقط به تشکیل اجتماعات اشاره مختصری شده بود؛ اما کوران حوادث در تاریخ معاصر ایران، ظهور جریانها و گروههای مختلف سیاسی راناگزیر میساخت. درگیریهای فکری و ایدئولوژیک هم میتواند زمینه تشکیل احزاب را فراهم کند و نمایندگان و طرفداران هر اندیشه ومکتبی را به تأسیس سازمان و حزب ترغیب کند که نمونه های آن در تاریخ معاصر ایران فراوان است.
تجربیات نشان داده است که این روزها بسیاری از شبکههای اجتماعی بر زندگی انسانها مسلط هستند. تا جایی که حتی کنترل برخی از مسائل را در حوزههای اقتصادی، سیاسی و فرهنگی در دست گرفتهاند. فرهنگ سازی، جریان سازیهای سیاسی و رکود و صعود اقتصادی از شایعترین مواردی است که با نفوذ این شبکهها بر روی افکار عمومی خلق میشود. در این میان اما سیاست بیش از دیگر حوزهها اهداف خود را بدین وسیله دنبال میکند. تعیین تکلیف میکند، مشارکتهای سیاسی را کم و زیاد میکند و آینده سیاسی یک کشور را تحت تأثیر خود قرار میدهد.
مدت زیادی تا برگزاری انتخابات ریاستجمهوری باقی نمانده است. عمده اسمهایی که برای بازی در این صحنه شنیده میشود، افرادی غیرجناحی و مستقل هستند. دو جناح اصلی کشور (اصلاحطلبان و اصولگرایان) هنوز کاندیدای قطعی خود را برای رقابتهای انتخابات ریاستجمهوری معرفی نکردهاند. چهرههای غیرحزبی و غیرجناحی که برای کاندیداتوری انتخابات ریاست جمهوری اعلام آمادگی کردهاند از مدتها قبل در گفتوگوهای خود با رسانههای مختلف به تشریح مواضع و برنامههایشان پرداختهاند؛ هرچند مشخص نیست شورای نگهبان چه رویکردی درباره آنان خواهد داشت و آیا میتوانند از سد این شورا برای تأیید صلاحیت عبور کنند یا خیر؟
انتــخــابات و نظام انتخابی یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب 57 در ایران است که تاکنون بارها کارکرد خود را به جامعه نشان داده است. با توجه به نزدیک شدن سیزدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری نگاهی کردهایم به 12 دوره ریاستجمهوری از سال 1358 تا 1396 که مشروح آن را میخوانید.
کلابهاوس، اپلیکیشنی نوظهور مبتنی بر صوت است که از اوایل سال جدید و در کمتر از یک ماه فضای مجازی ایران را به خود مشغول کرده و با وجود همه حواشی اطرافش همچنان در اوج خود باقی است و مرکز تعامل و تقابل در اکثر حوزهها شده است. از طرفی به انتخابات ریاست جمهوری در خرداد روزبهروز نزدیکتر میشویم و دستهها و جناحهای سیاسی برای تأثیرگذاری بر مخاطبان خود در تلاش هستند. در این میان رسانهها از جمله ابزارهایی هستند که در همه دورههای انتخاباتی برای معرفی کاندیداها و پیشبرد روند انتخابات و همچنین اهداف جناحی از آنها استفاده میشود. با پیشرفت در این حوزه و البته خلق شبکههای مجازی و اثرگذاری آنها بر مخاطبان به مرور نقش روزنامهها، خبرگزاریها و حتی صداوسیما کمرنگ شد و آمار بالای استقبال ایرانیان از شبکههای اجتماعی نشان میدهد که میتوان بر تأثیرگذاری از این طریق امیدوار بود.