در گذشته عنوان میکردیم هر چند روز یکبار با آلودگی هوا مواجهیم؛ حالا قضیه برعکس شده است و میگوییم هر چند روز یکبار هوای پاک یا نسبتا پاک داریم.با این اوصاف باید فکر چاره بود؛ چرا که عوارض آلایندهها بسیار زیاد است و صدمات زیادی به انسان وارد میکند.دکتر رؤیا صادقی، کارشناس محیط زیست، ضمن اشاره به این عوارض، راهکارهای مناسبی برای مقابله با آلودگی هوا ارائه میدهد که خواندن و عمل به آن را توصیه میکنیم.
نشست خبری معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با موضوعات تشریح آخرین اقدامات در پیشگیری از کرونا، آلودگی هوای اصفهان و روز ملی تغذیه، پیش از ظهر شنبه، 13 دیماه در مرکز بهداشت شماره یک اصفهان برگزار شد. دکتر کمال حیدری، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به مبحث مهم تغذیه و امنیت غذایی در دوران کرونا، ضمن ابراز نگرانی از گرانی اقلام غذایی حذفشده از سفره خانوار گفت: «میزان مصرف غذای سالم در شرایط کرونایی کاهشیافته که این مسئله منجر به پایین آمدن سطح ایمنی بدن مردم شده است.» او میزان ابتلا و بستری ناشی از کرونا را در شرایط حاضر استان یکسوم اعلام کرد و ادامه داد: «از سال گذشته تاکنون 3900 نفر فوتی با علائم مثبت و منفی کرونا به ثبت رسیده و انتظار میرود که این ویروس، در بهمنماه خیز جدیدی داشته باشد.»
قبل از انتشار نتایج سیاهه آلودگی هوا، کرونا دست صنایع اصفهان را رو کرد. اولین قرنطینه کامل اصفهان در ابتدای بهار و منع عبورومرور در سیزده فروردین بازهم جدول شاخص هوای شهر را سبز نکرد و چتر آلایندهها همچنان بر سر شهر خودنمایی میکرد. امروز هم با وجود منع عبورومرور شبانه و بارندگی، صبحهای خاکستری خودنمایی میکنند. انتشار جزئیات پژوهش منشأیابی آلودگی هوای اصفهان و تعیین سهم منابع آلاینده شهر، از سهم درشت صنایع در ایجاد آلودگی رونمایی کرد. دادههای این پژوهش اما زمانی هوای شهر را متأثر میکند که استاندار اصفهان، دستگاههای ذیربط و متولی، سازمان صمت استان و همه صنایع را برای عمل به وظایف زیستمحیطی خود ترغیب کند. به بیان دیگر نماینده عالی دولت در اصفهان باید ضامن اجرای نتایج سیاهه آلودگی هوای شهر باشد.
نتایج پروژه تحقیقاتی منشأیابی و سهمبندی ذرات معلق هوا و اولویتبندی کانونهای مولد آن در هوای شهر اصفهان که تأخیر در ارائه آن چندی پیش از سوی شورای شهر اصفهان موردانتقاد قرار گرفته بود، روز گذشته و همزمان با هفته پژوهش و طبق تعهدی که محسن سلیمانی، مجری پروژه منشأیابی و سهمبندی ذرات معلق هوای شهر اصفهان، داده بود، اعلام شد. بر اساس نتایج نهایی طرح منشأیابی و سهمبندی ذرات معلق هوای شهر اصفهان، حداکثر 37 درصد از آلایندگی هوای شهر اصفهان متوجه صنایع، 53 درصد مربوط به حملونقل و 70 درصد از سهم حملونقل نیز مربوط به اتوبوسها و کامیونهاست.
رئیس شورای اسلامیشهر اصفهان با اشاره به برگزاری مراسم هر یکشنبه یک افتتاح در جلسات علنی شورای شهر اصفهان، گفت: شهرداران مناطق وقتی بدانند که هر یکشنبه برنامه افتتاحیه برگزار میشود، تلاش خود را افزایش داده و رقابت سالم بین آنها افزایش مییابد. علیرضــــــــا نصـــــر اصفهـــــــانی در نطق میاندستور در صد و چهل و نهمین جلسه علنی شورای اسلامیشهر اصفهان، افزود: از این پس تا زمانی که وضعیت محدودیتهای کرونا ادامه داشته باشد، برنامه هر یکشنبه یک افتتاح با حضور شهرداران و در جلسات علنی شورای شهر برگزار میشود و پس از آن با توجه به شرایط، به صورت حضور در محل یا غیرحضوری و مجازی انجام میشود.
رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان با انتقاد از عدم ارائه و انتشار سیاهه آلودگی هوای اصفهان گفت: در سالهای اخیر دو دانشگاه بزرگ اصفهان و صنعتی مأمور انجام دو پژوهش درباره وضعیت آلایندگی هوای اصفهان هستند و شهرداری نیز هزینه آن را به مبلغ یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان پرداخت کرده است. علیرضا نصر اصفهانی در صدوچهلو هشتمین جلسه علنی شورای اسلامی شهر اصفهان ادامه داد: هرچند دانشگاه صنعتی اصفهان به وعده خود درباره منشأیابی ذرات معلق در اصفهان عمل کرده، ولی دانشگاه سیاهه انتشار آلایندهها در اصفهان را منتشر نکرده است. او در نطق پیش از دستور خود از مسئولان این دانشگاه درخواست کرد به تعهدات خود عمل کنند. نصر اصفهانی از شهردار اصفهان نیز تقاضا کرد وضعیت این تحقیق را پیگیری و نتیجهاش را به شهرداری اصفهان اعلام کند.
کرونا هر روز چهره ترسناکتری از خود نشان میدهد و ردپای سهمگینش را همهجا بر جای میگذارد و روزانه بیش از 300 قربانی فقط از بین ایرانیها انتخاب میکند. از بهار گذشته هشدارها حاکی از این بودند که این ویروس با سردشدن هوا وحشیتر خواهد شد و مهار آن، سخت و غیرممکن. حالا و در شرایطی که نزدیک به دو ماه از آغاز فصل پاییز میگذرد، آمار مبتلایان به بیماری کووید 19 روزانه به بیش از 6 هزار و فوت نزدیک به 400 نفر رسیده است و گفته میشود با آلودهترشدن هوا میزان مرگ و میر ناشی از ابتلا به این ویروس افزایش مییابد.
شهر اصفهان هنوز آلودگی هوای تابستانه را پشت سر نگذاشته، باید به پیشواز زودهنگام غول آلوده در آسمان خاکستری شهر فیروزهای در فصل پاییز برود. گویا این آلودگی دیگر فصلی نیست، سالیانه شده و حتی شیوع کرونا نیز نتوانسته اندکی از حجم آن بکاهد. به نظر میرسد با وجود موقعیت خاص جغرافیای اصفهان که نیمهبیابانی است و آن را در همسایگی کویر و شانزده کانون فرسایش بادی تاکنون زنده بداشته، دست عواملی مانند آلایندههای انسانساز در کار است. آلایندههایی که به گفته مدیر کل مدیریتبحران استانداری اصفهان «بیش از 90درصد آلودگی هوای استان را تشکیل میدهند.» اما با وجود تدوین برنامههای جامع برای مبارزه با این معضل، هوا بس ناجوانمردانه آلوده است؛ تا آنجا که مدیر کل هواشناسی استان به تازگی اعلام کرده: «با توجه به ضعیفبودن فعالیت سامانههای بارشی و كاهش فراوانی گذر سامانهها از روی استان، بارش كمتر از نرمال، پایداری نسبی جو در تراز میانی و نفوذ تودههای هوای بهنسبت سرد در سطح زمین ازسمت شمالشرق، شرایط برای افزایش پتانسیل آلودگی هوا در كلانشهر اصفهان و مناطق صنعتی در پاییز1399 مهیا شده است.»
روز پنجشنبه 27 مهر جمعی از مدیران رسانههای اصفهان از ابر پروژههای عمرانی مانند خط دوم قطار شهری، حلقه چهارم حفاظتی و پروژههای مرتبط با این مسیر، مرکز نمایشگاههای بینالمللی استان و سالن اجلاس سران بازدید کردند. صحبتهای رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان پسازاین بازدید با این جمله آغاز شد: «مسیر رشد و توسعه شهر را با افزایش تعاملات با دولت ادامه میدهیم.» ادامه صحبتهای علیرضا نصر اصفهانی به اتمام فعالیتهای دوره پنجم شورای شهر امسال منتهی شد: «با اتمام کار شورای پنجم، شورای شهر عمری 22ساله پیدا میکند و لازم است خطاهای آن کمتر شده و به مأموریتها و رسالتهایش توجه بیشتری داشته باشد.» سخنان او درباره باورکردن شوراها از سوی دیگران قوت گرفت: «امیدوارم دیگران نیز شوراها و نقش آنها را باور کرده و به جای اینکه بهدنبال محدودکردن اختیارات شورای شهر باشند به این باور برسند که شوراها بهعنوان یک پارلمان محلی میتوانند در کوتاهترین زمان ممکن زمینههای سرعت بخشیدن به کار را در مدیریت شهری ازلحاظ قانونی انجام دهند.»
نزدیک به دو سه سالی است که نمایشگرهای آلودگی هوا در سه میدان احمدآباد، بزرگمهر و دروازه تهران در خاموشی کامل بهسر میبرند. برخی شایعات حکایت از آن داشتند که این دستگاهها بهعمد خرابشدهاند؛ اما معاون فنی ادارهکل محیطزیست استان اصفهان در گفتوگوی دو سال پیش خود اعلام کرده بود که «خاموشی برخی تابلوهای نمایشگر میزان آلایندگی هوا در میادین شهر به دلیل کمبود اعتبارات است و شایعات مبنیبر خرابی عمدی ایستگاههای پایش هوا صحت ندارند». حالا دو سال از این مصاحبه میگذرد و خبرنگار اصفهان زیبا در گفتوگو با رئیس امور آزمایشگاههای حفاظت محیطزیست استان اصفهان دریافته است که «مشکل کمبود اعتبار همچنان پایدار است و توطئه اعتبارات علیه هوای ناپایدار اصفهان برقرار!»
هوای اصفهان در اواخر هفته گذشته دوباره آلوده شد و وضعیت را برای عموم ناسالم کرد. ذرات گردوغباری که از عصر روز چهارشنبه گذشته در هوای اصفهان پدیدار شد، بامداد روز پنجشنبه به اوج خود رسید و به گفته کارشناسان هواشناسی، کاهش دید افقی تا دو کیلومتر را در سطح شهر اصفهان بههمراه داشت و دوباره عرصه را بر اصفهانیها تنگ کرد. در بامداد پنجشنبه، اتفاق دیگری نیز در اصفهان رخ داد تا گمانهزنیهای مبنی بر مرتبطبودن آلودگی هوا با این رخداد در فضای مجازی اوج گیرد و اظهارنظرهای مختلفی در رابطه با آن در این فضا دستبهدست شود. ماجرا از آنجا آغاز شد که مقامات کشور صبح روز پنجشنبه هفته گذشته از وقوع حادثه در تأسیسات غنیسازی اتمی نطنز در استان اصفهان خبر دادند.