در شرایط کنونی چگونه از انتشار اخبار جعلی جلوگیری کنیم؟

جنگ فیک‌نیوزها!

حالا بیش از یک هفته از حمله رژیم صهیونیستی به خاک ایران و آغاز جنگ و درگیری بین دو کشور می‌گذرد؛ همه روزهایی که باعث رقم‌خوردن شرایط حساس و بحرانی در شهرهای مختلف کشور شده است.

باج‌نیوز باج‌خواهی مدرن است

«باج‌نیوز»، اصطلاح جدیدی است که به‌تازگی و مدتی پس از شیوع «فیک‌نیوزها» در فضای مجازی پا به این فضا گذاشته و اتفاقا توانسته طرفدارانی هم پیدا کند. باج‌نیوزهـــــا خبرهایــــــی هستنــــــد که منتشرکنندگان آن با تحت فشارقراردادن افرادی که اخبار منتشرشده به هر نوعی به ضرر و زیان آن‌هاست، اقدام به اخاذی می‌کنند و باج می‌گیرند. داود نعمتی انارکی، عضو هیئت‌علمی و دانشیار دانشگاه صداوسیما و کارشناس رسانه و مدیرکل سابق روابط‌عمومـــــی صداوسیمـــــا در گفت‌وگو با «اصفهان‌زیبا» دررابطه‌با باج‌نیوزها و تبعات نفوذ آن‌ها در فضای مجازی می‌گوید. به اعتقاد او، باج‌نیوز، سوءاستفاده از اخبار درست یا نادرست در جهت باج‌خواهی است.

تصور می‌‌کنید می‌‌توانید اخبار جعلی را تشخیص دهید؟

آیا شما تأمین‌‌کننده اخبار جعلی هستید؟ نتایجی پژوهشی در ایالات متحده آمریکا نشان داده است که افرادی که بیش از همه به توانایی خود در تشخیص و تمیز حقیقت از آنچه ساختگی است مطمئن هستند، بیش‌‌ترین احتمال نیز وجود دارد که قربانی اطلاعات نادرست و گمراه‌‌کننده شوند. اگرچه آمریکایی‌‌ها باور دارند که ابهام و آشفتگی ناشی از انتشار اخبار غلط بسیار فراگیر و نافذ است، بااین‌‌وجود تعداد به نسبت کمی از آن‌‌ها ابراز می‌‌کنند که چنین اخباری را دیده یا همرسانی کرده‌‌اند. از نظر پژوهشگران چنین رویکردی نشان‌‌دهنده این موضوع است که احتمالاً برای بسیاری از افراد نه‌‌تنها تشخیص دادن اخبار غلط کار دشوار و پیچیده‌‌ای است؛ بلکه از ناتوانی و ناکارآمدی خودشان در این زمینه نیز آگاهی ندارند.

دلایل رشد انفجاری فیک نیوزها

نشر اخبار جعلی با هدف فریب و انحراف افکار عمومی با فراگیری فضای مجازی به تهدید گسترده‌ای در این محیط، بدل شده است؛ خبرهایی که شناسایی یا عدم شناسایی آن و تشخیص صحت و نادرستی‌اش از یکدیگر به دلیل ساختار پیچیده‌ای که دارد، کار چندان آسانی نیست و باعث سرگردانی مخاطب و به‌خطاانداختن آن می‌شود؛ به‌گونه‌ای که تحقیقات نشان می‌دهد درصد بالایی از مردمی که در معرض فیک‌نیوزها قرار می‌گیرند، به راحتی آن را می‌پذیرند و باور می‌کنند، آنچنان‌که حتی تکذیب آن نیز نمی‌تواند افاقه کند و آب رفته را به جوی بازگرداند. حجت‌الله عباسی، دانش‌آموخته دکتری علوم ارتباطات در گفت‌وگو با «اصفهان زیبا» در رابطه با چرایی بروز فیک‌نیوزها و نحوه مقابله با آن‌ها می‌گوید. به نظر او، متزلزل‌کردن بنیاد دمکراسی، ایجاد بی‌ثباتی و به‌خطر‌افتادن امنیت کشورها، به‌خطرانداختن کارآمدی نظام انتخاباتی، گمراه‌سازی افکار عمومی، مختل‌کردن جریان آزاد گردش اطلاعات، ایجاد بی‌اعتمادی و زایل‌کردن امید و ضربه‌زدن به بنیاد خانواده‌ها از جمله چالش‌هایی محسوب می‌شوند که فیک‌نیوزها به همراه خود به ارمغان می‌آورند.