«اصفهان‌زیبا» در گزارشی به بررسی کارکردهای روضه‌ های خانگی و اثربخشی‌شان بر جامعه امروزی می‌پردازد

جریان جاری روضه‌ های خانگی

مراسم عزاداری و روضه‌ در ایران یکی از اصلی‌ترین مؤلفه‌های فرهنگ دینی است که به‌طور معمول در ایام عزاداری اباعبدالله، زندگی هر فرد ایرانی را با خود همراه می‌کند.

داستان سیچان در قلب اصفهان

آداب برپاکردن خیمه در تکیه سیچان یکی از دیدنی‌ترین رسوم به‌جامانده از گذشته است. اگرچه برپا کردن چنین خیمه بزرگی نه‌تنها دستورالعمل خاصی دارد که نیاز به قدرت بدنی مردان محله نیز دارد؛ اما برای بسیاری از مردم، برپا‌کردن خیمه یادآور آیینی است که از پیشینیان به‌جامانده است. علاوه بر این سنگاب این تکیه نیز یکی از جاذبه‌های دیدنی محله سیچان است. سنگابی که روی آن اسم الله‌وردی‌خان به‌وضوح دیده می‌شود.

مناسک ماه صفر در زواره

ماه صفر دومین ماه قمری است. وقوع برخی حوادث ناگوار در این ماه موجب شده که مسلمانان ذهنیت و خاطره خوشی از آن نداشته باشند. در سه ماه ذی‌القعده، ذی‌الحجه و محرم که ماه‌های حرام و قبل از ماه صفر بودند، اعراب از جنگ و خونریزی دست می‌کشیدند، ولی یکدیگر را به آمدن ماه صفر و آغاز دوباره جنگ تهدید می‌کردند و با پایان یافتن محرم، جنگ را از سر می‌گرفتند. وقایعی چون جنگ صفین، ورود کاروان اسرای کربلا به شام، اربعین امام حسین (ع) و شهدای کربلا، وفات پیامبر اسلام (ص)، شهادت امام حسن مجتبی (ع) و امام رضا (ع) در این ماه اتفاق افتاده است. در روایات آمده که مسلمانان برای رفع بلا در این ماه، بسیار صدقه بدهند. شیعیان در دهه آخر ماه صفر یعنی از  اربعین امام حسین (ع) تا شهادت امام رضا (ع) همچون ماه محرم به سوگواری و برپایی آیین‌های عزاداری می‌پردازند.

زمان باریدن باران حیات‌بخش حسینی است

باز محرم شد و شور و نوای حسینی به‌پا خاست. محرم که می‌شود در رگ‌های مرده ما خون می‌دود. گویی باز قیامت دیگری برپاشده و بدون دمیدن در صور، مردم ازخودبی‌خود شده‌اند. فرقی هم نمی‌کند کودک یا پیر باشی، مسلمان باشی یا مسیحی، زن باشی یا مرد، سفیدپوست باشی یا سیاه‌پوست، شهری باشی یا روستایی یا… . این عشق همه را درگیر خود کرده است. در چشم‌های خشک‌شده ما چشمه اشک به جوشش می‌آید و باران حیات‌بخش عشق حسینی بر قلب‌های قفل‌شده‌مان باریدن می‌گیرد و ما زنده می‌شویم تا بتوانیم تا سال آینده در سایه امام‌حسین(ع) زندگی کنیم. این چه سودایی است که عقل‌ها را متحیر کرده است و پس از چند قرن وقتی نامش را بر زبان می‌رانی گویی تمام غم‌های دنیا بر قلبت نازل می‌شود و ناخودآگاه اشک از چشمانت سرازیر می‌شود.

ایستگاه نما و نوا به‌جای ایستگاه صلواتی

محرم امسال با سال‌های گذشته بسیار متفاوت است. شهروندان به دلیل کرونا باید با رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی وارد مراسم عزاداری شوند. مدیریت‌شهری هم در این زمینه وارد عمل شده و تأکید حسین امیری، معاون خدمات شهری شهرداری اصفهان، بر رعایت توصیه‌های ایمنی در مراسم عزاداری امام حسین(ع) و مکان‌های برگزاری مراسم و همچنین انجام اقدامات لازم در این خصوص است. به گفته امیری، در این راستا، برای اجرای برنامه‌های پیشگیری و آمادگی درخصوص کنترل حوادث و سوانح احتمالی در ایام محرم امسال؛ آموزش‌های مقدماتی ایمنی و آتش‌نشانی به متصدیان مربوط در مساجد و تکایا ارائه و از ایمنی مساجد و تکایا بازدید شده و همچنین بر آن‌ها نظارت می‌شود. در صورت مشاهده هرگونه ناایمنی، مراتب به متولیان مربوط منتقل و به آن‌ها تذکر داده می‌شود.

گردشگری محرم از خانه

دهه اول محرم، به‌ویژه تاسوعا و عاشورا را می‌توان مهم‌ترین زمان گردشگری  مذهبی در ایران دانست؛ زمانی که امسال به سه روز تعطیلی متوالی تبدیل‌شده و به نظر می‌رسد برای سفر مناسب باشد؛ اما باوجود تذکرهای مکرر ستاد کرونا و اقدامات برخی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری محرمی در جلوگیری یا کاهش ورود گردشگران، به نظر می‌رسد با دگرگونی زیادی رو به رو شده است. در ادامه به سه اقدام محرمی با توجه به فراگیری ویروس کرونا  نگاهی می‌اندازیم. برگزارنکردن مراسم عزاداری، آنلاین برگزارکردن یا برگزاری همراه با محدودیت و رعایت پروتکل‌ها؛ سه رویکردی است که امسال متولیان برگزاری رویدادها در قبال آیین‌های محرمی در پیش گرفتند و به نظر می‌رسد امسال شماری از گردشگران محرم باید از خانه این مراسم را دنبال کنند.

عزاداری به سبک کرونا

وضعیت قرمز در بسیاری از استان‌های کشور و سیر صعودی ابتلا به بیماری کووید 19 و همچنین افزایش مرگ‌ومیرهای ناشی از ویروس کرونا، امسال معادلات بسیاری از هیئت‌های عزاداری را که هرسال اقدام به برگزاری مراسم باشکوه و پرشورمی‌کردند، به هم زد؛ به‌گونه‌ای که حالا آن‌ها طبق نظر ستاد ملی مقابله با کرونا، فقط با شرط توجه و رعایت پروتکل‌های بهداشتی، اجازه برگزاری مراسم عزاداری را دارند؛ پروتکل‌هایی مثل استفاده ازماسک به‌صورت مستمر، اجرای دقیق پروتکل‌های بهداشتی مرتبط با مراسم و نذورات و تشدید نظارت بر اجرای پروتکل‌های بهداشتی مرتبط با عزاداری در شهرهای دارای وضعیت حاد بیماری توسط کمیته‌های نظارت استانی و شهرستانی.

پاسداشت سوگ و سلامت

عزاداری محرم امسال با سال‌های گذشته تفاوت بسیاری دارد؛ آیین‌های سوگواری مختلفی که در هر نقطه‌ای از کشور با شکل و شمایل خاص و با هدف سوگواری و زنده نگه‌داشتن واقعه کربلا و یاد امام حسین (ع) و یارانش با شکوه و عظمت خاصی برگزار می‌شود؛ از نخل‌گردانی و راه‌اندازی دسته‌های سینه‌زنی و زنجیرزنی گرفته تا پخت و توزیع نذری و راه‌اندازی ایستگاه‌های صلواتی و اجرای نمایش تعزیه. کووید 19، امسال اما باعث شد تا ستاد ملی مقابله با کرونا برای حفظ جان و سلامتی عزاداران، برگزاری بسیاری از این مراسم‌ها را ممنوع یا محدود اعلام کند و از آنها بخواهد برای قطع زنجیره شیوع کرونا در کشور با رعایت و توجه به پروتکل‌های بهداشتی در ایام عزاداری به سوگواری بپردازند؛ اتفاقی که شاید تاکنون در طول تاریخ بی‌سابقه بوده است.

برگزاری «آیین اهتزاز پرچم محرم»

«باز این چه شورش است که در خلق عالم است/ باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است.» محرمی دیگر از راه رسید و شهر سیاه‌پوش عزای حسین‌بن علی (ع) و یاران همراهش شد. در همین راستا مدیریت شهری اصفهان همچون سال‌های گذشته اقدامات مهمی در شهر انجام می‌دهد.