«طعمهایی در ایران داریم که توانایی شگفتزدهکردن مردم جهان را دارند. اما… .» این روایت ابوالفضل جعفری، مربی رسمی سازمان فنیوحرفهای و مدرس و کارشناس آشپزی صداوسیما، در گفتوگوی زنده اینستاگرامی (tourism_aui_) با فاطمه کریمی، عضو انجمن علمی گردشگری دانشگاه هنر اصفهان، بود. جان کلام اینکه، توجه و سرمایهگذاری بخش دولتی در حوزه گردشگری خوراک میتواند بازوی رونق گردشگری ایران باشد؛ اما فعلا جایش خالی است! در این متن روایتی از وبینار مذکور را میخوانید.
روزهای شانزدهم تا نوزدهم آذرماه ۱۴۰۰، نخستین سمپوزیوم هنری نارتیتی با هدف انسان، طبیعت و هنر برگزار میشود. این رویداد به سرپرستی مهدی جواهری و با هنرمندی مرتضی بصراوی، محمود مکتبی، اسماعیل قنبری و کریمالله خانی، طی چهار روز با محصول بومی منطقه یعنی انار اجرا میشود و همکاری مشترکی بین فعالان گردشگری در استانهای اصفهان و یزد است. هنرمندان در مدتزمان برگزاری این رویداد به ساخت آثار هنری با استفاده از انار و با هدف ارتقای کمی و کیفی آثار هنری در مراکز اقامتی بهمثابه سرمایههای فرهنگی، پیوند و آشنایی بیشتر گردشگری و هنر معاصر و همچنین ارتقای فرهنگ بصری و هنری جامعه میپردازند.
درباره ارگ بم بسیار گفته و نوشتهاند؛ اما چه کسی میداند دومین ارگ ایران به لحاظ وسعت کجاست؟ بنای عظیم خشت و گلی در شرق اصفهان و در نزدیکی ورزنه که هنوز چهار خانواده در آن ساکن هستند و یکی از شگفتیهای کمترشناختهشده استان اصفهان است. روستای قورتان مرکز دهستان گاوخونی از توابع بخش بن رود است. این روستا در فاصله صدوده کیلومتری شرق اصفهان و چهلوپنج کیلومتری شمال غربی تالاب گاوخونی واقع شده است. ارتفاع این روستا از سطح دریا 1480 متر است و رودخانه زایندهرود در طی مسیر حرکت خود بهطرف تالاب گاوخونی از جنوب آن عبور میکند.
طنین زنگوله شترها و همهمه قافلهای را تجسم کنید که بعد از یک سفر طولانی و خسته کننده به دروازههای جنوبی اصفهان در محله حسن آباد رسیدهاند. آنها خسته و فرسوده از باد و باران پاییزی حالا نیاز به یک سرپناه گرم و نرم دارند. دروازههای جنوبی اصفهان که به روی آنها گشوده میشود گذرگاهی مسقف را پیش رویشان میگذارد که غوغای تجارت و بوی خوشمزه غذا و ادویههای مختلف را همزمان به آنها هدیه میدهد. اینجا بازار اصفهان است: بازاری هزارساله با هویتی بسیار قدیمیتر. حالا دیگر کاروانیان نفس راحتی میکشند؛ چون از دروازه جنوبی تا دروازه شمالی اصفهان در طوقچی مسیری به اندازه حدود دو کیلومتر را زیر سقف به دور از گزند باد و باران طی خواهند کرد.
هشتمین مجمع عمومی شبکه هـــمکاریهـــای بیـــنشهری مـــیراث فرهنگی ناملموس (2021 ICCN 8th General Assembly) به صورت آنلاین به مــیزبــانی شــهر گـــانــگ نئــونگ (Gangneung) در کره جنوبی و با حضور نماینده شهرداری اصفهان برگزار شد. حفظ جایگاه اصفهان در هیئت رئیسه، تعامل مؤثر نمایندگان شهرداریهای اصـــفهان و شـــیراز در رایزنیهای بینالمللی و انتخاب بنیاد میراث ناملموس اصفهان بهعنوان دفتر منطقهای این شبکه در خاورمیانه، سه اتفاق چشمگیر این رویداد بینالمللی دوروزه بود.
مجموعه گردشگری واحه در کویر ورزنه این روزها دوباره پررونق شده است؛ رونقی که البته خوشایند است، ولی نابسامان است و آشفته. مردم از همه شهرهای دور و نزدیک میآیند تا از حضور در کویر و وسایل تفریحی کمپ لذت ببرند، ولی امکانات آن یا تعطیل است یا چنان وضعیتی دارد که خوشایند هیچکس نیست. مدیریت مجموعه بیآنکه منکر این شرایط نامطلوب باشد، تعطیلی یکساله را عامل این موضوع میداند و میگوید که به فکر بهبود شرایط است و بهزودی اقدامات اصلاحی رخ خواهد داد. ورزنه اما مقصد مهمی در شرق اصفهان است و این اهمیت تنها بهخاطر کویرش نیست، بلکه جذابیتهای دیگری هم دارد. درباره چادرسفیدان ورزنه یا گاوچاه این شهر چه میدانید؟
هیچ کلمپلوی شیرازی یا شله بریان زیره اصفهانی از دویست سال پیش باقی نمانده، اما چه شد که این غذاهای سنتی حفظ و از نسلی به نسل دیگر منتقل شدند؟ ! پاسخ در «طبخ» است. غذاهای سنتیمان در خانهها پخته شدند و برایمان باقی ماندند. اصفهان، ظهر و عصر جمعه، میزبان رویدادی فرهنگی در حوزه گردشگری غذا به ابتکار خانه تاریخی پرهامی شیراز و خانه تاریخی شیران اصفهان بود. طی این رویداد مخاطبان به شنیدن روایتهایی از اصفهان و چشیدن غذاهای سنتی دو شهر تاریخی مهم ایران، دعوت بودند و این یکی از رویدادهای فرهنگی جذابی بود که امیدواریم بیشتر در اصفهان نمونهاش را ببینیم.
برای کسانی که کارمند هستند و فرصت و مرخصی چندانی برای سفرهای درازمدت ندارند، همیشه سفر دغدغه است. یکی از بهترین گزینهها برای این موضوع سفرهای یکروزه است و طبیعتا شناخت اطراف اصفهان کمک زیادی به شما میکند؛ برای همین از این به بعد سعی میکنیم مطالبی در جهت شناخت روستاها و شهرهای کوچک پیرامون داشته باشیم و شما را با جاذبههای این محلها آشنا کنیم تا بتوانید برای آخر هفته خود برنامهریزی کنید و مقصد مناسبی پیدا کنید.
این روزها گردشگری شکلهای متنوعی پیدا کرده است. مناسک سفر که در گذشته بسیار ساده و معمولی برگزار میشد، حالا چه به لحاظ فرم و چه محتوا تغییر کرده است. این موضوع البته مرهون رشد فضای مجازی و اینترنت است که مردمان با اشکال دیگر زندگی و نحلههای دیگر فکری آشنا شدهاند. درواقع نوآوری اساس این تغییرات است و در گردشگری نمود زیادی پیدا کرده است؛ مثلا واژگانی نظیر سفر تجربهگرا، سفر ادونچری، کار در سفر، هیچهایک، کوچسرفینگ، وارمشاورز و… تا همین یکی دو دهه پیش واژگانی گنگ و نامفهوم برای بسیاری از مردم بودند؛ ولی اکنون شمار زیادی از جوانان چنین تجاربی را از سر مــیگـذرانـنــد و در شبکهها و صفحههای اجتماعیشان از تجربهشان مینویسند و عکاسی میکنند و حتی نحوه ارزان سفرکردن را به مخاطبانشان یاد میدهند.
بافتها و خانههای تاریخی، تاریخ زنده، نماد فرهنگ، هویت و قلب تپنده یک شهر هستند؛ خانههایی که گنجینهای از فرهنگ و هویت گذشتگان را در پیکره خود دارند. وجود عناصر باارزش فرهنگی و تاریخی اهمیت این بافتهای تاریخی را دوچندان میکند. خانههای تاریخی و بافتهای تاریخی عناصر هویتی و فرهنگی یک شهر و ملت هستند و هرگز نباید آنها را به چشم عناصر تاریخمصرف گذشته و مزاحم ببینیم؛ زیرا این مجموعهها تمام ابعاد فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی یک شهر را یدک میکشند و تمام هویت فرهنگی را در دل خود گنجاندهاند.
در این چندین سال وضعیت کلی بافت تاریخی اصفهان نیز همچون بافت تاریخی باقی شهرهای ایران دستخوش تغییرات ناشی از زندگی جدید و پـیـامـدهــای اجـتـمـاعــی و فرهنگی آن شده است که حاصل آن در اقتصاد تمایل به مصرف بود که با پیشینه تاریخی ماقبل آن همسو نبود.
بافت تاریخی صفوی و پیش از صفوی شهر اصفهان با گذر زمان، بیشازپیش در مسیر فرسایش و ویرانی قرارگرفته است. در این میان، بافت تاریخی محلات دردشت و جماله در مجاورت مسجد جامع اصفهان موردبیتوجهی و بلاتکلیفی واقع شده است. در این بافت، مجموعهای از هفت خانه که در حریم ثبت جهانی مسجد جامع قرار دارند، با شیب بیشتری مسیر فرسایش را طی میکنند که درنهایت باعث ازدسترفتن کامل آنها خواهد شد. خانههایی که تا سال گذشته دارای درب و حریمی بودهاند، اکنون محل رفتوآمد بیپناهانی هستند که احتمالا بعدا علت تخریب این خانهها تلقی خواهند شد؛ البته تجربه نشان داده است که بعد از تخریب خانههای تاریخی ارزشمند اصفهان، هیچ شخص یا ارگانی مسئولیت این تخریب را به عهده نخواهد گرفت و کسی مسبب تخریب شناخته نخواهد شد؛ مانند تمام اتفاقهایی که در روزها، ماهها و سالهای گذشته برای چندین خانه و بنای دیگر پیرامون آن افتاده است.