اسرار مگوی قلعه طبرک در پس‌کوچه‌های تاریخ

دیوارهایی سـربـه فـلـک‌کــشـیــده و برج‌هایی مستحکم و باستانی. خانه‌ها، کوچه‌ها، میدان و مسجد و بازار و ارگ حکومتی و چشمه‌ای که در قامت یک خندق طبیعی گرداگرد این قلعه افسانه‌ای را فرا گرفته است. اینجا قلعه طبرک است؛ شهری از خشت و گل. قلعه دفاعی اصفهان که از دیرباز در شرق شهر سر بر آسمان می‌ساییده. آرزوی دیـدن این بـنـای باعظمت، امروز آرزویی محال است. قلعه‌ای که هجوم مغول و تیمور و محمود افغان را تاب آورد، عاقبت به دست خود اصفهانی‌ها از بین رفت. حالا فقط می‌توان در محدوده تاریخی‌اش رکاب زد و محله پاقلعه را با همه کوچه‌پس‌کوچه‌هایش تماشا کرد.

گلگشتی در باغ مصفای حجاری

کتاب «گلگشتی در باغ مصفای حجاری» نوشته حمید فرهمند بروجنی و الهام حاج‌دائی با ویراستاری مریم قانونی ازجمله انتشارات مرکز اصفهان‌شناسی و خانه ملل است. در گذر سالیان، عاملی باعث شده است که ایرانیان به سنگ‌قبر توجهی ویژه داشته باشند و آن را تا مرز شاهکاری هنری بیارایند.

بدرود با حسین فلاحی نگارگر نصف‌جهان

حسین فلاحی، هنرمند مینیاتوریست اصفهانی، در 83سالگی درگذشت.او را می‌توان مشهورترین نگارگر معاصر اصفهان در نگاه گردشگران خارجی نصف‌جهان دانست؛ نگارگری که نامش در مجله‌های مختلف خارجی، از جمله راهنماهای معتبر گردشگری (مانند لونلی پلنت) ثبت شده و خودش هم به واسطه هنر نگارگری به اقصا‌نقاط دنیا سفر کرده است.

میدان شاه شیراز، محو شد

وقتی اسم «میدان شاه» می‌آید، خیلی‌هایمان به یاد «شاه عباس کبیر» و «میدان نقش جهان» می‌افتیم. اما می‌دانستید که شیراز هم «میدان شاه» دارد و این عنوان، اسم یکی از محلات بافت قدیم «شهر راز» است؟! و تازه جالب این که این نام هم به دو شاه یعنی شاه عباس و کریمخان زند اشاره دارد و میدانی که بروبیای زیادی داشته اما حالا فقط نامی از آن باقی مانده است که البته در دوران معاصر در پس نام «محله سنگ سیاه» به دست فراموشی سپرده شده است.

چشم‌‌نوازهای رنگین

پوشاندن نماهای داخلی و خارجی ابنیه به وسیله کاشی‌کاری، هنری است که گردشگران را به‌سوی خود جذب کرده است. آشنایی با این هنر چشم‌نواز و مطالعه تاریخچه آن، مسیری رنگین برای سفری از منطقه باستانی شوش به سمت آرامگاه‌های مشاهیر ایرانی معرفی می‌کند. تزیینات چند هزارساله در «منطقه باستانی شوش»، کاشی‌های لعاب‌دار در «کاخ‌های هخامنشی»، هنر کاشی‌کاری سلجوقی با کاشی‌های فیروزه‌فام در «گنبد سرخ مراغه»، خطوط برجسته و کاشی‌کاری انجام‌شده در «حرم حضرت‌‌معصومه(س)» در عصر ایلخانی، اوج آرایش و استفاده از کاشی هفت‌رنگ در عصر تیموری در بنای «آق سرای»، شکوه کاشی‌کاری معقلی به شیوه صفوی در «مسجد شیخ لطف‌الله» اصفهان، کاشی‌های هفت‌رنگ عمارت «کلاه‌فرنگی» شیراز و ابداع کاشی‌های کاهی و صورتی در عصر قاجار و استفاده از کاشی‌های هفت‌رنگ در «مسجد نصیرالملک» مواردی هستند که در مسیر گردشگری معماری به‌عنوان مقاصد جذاب شناخته می‌شوند.

ترقه‌‌بازی پشت گنبد عباسی

– شهروندانی، در جریان یک جشن تولد، ساعت ۹ شب ۲۲ شهریور، پشت گنبد مسجد جامع عباسی ترقه و آتشبازی راه انداختند.   – این ماجرا که صداهای مهیبی به همراه داشت، با اعتراض شدید همسایگان روبه‌رو شد.   – آتش بازی، ايجاد نوسانات شديد و ارتعاشات در محدوده  ١٠٠ متري آثار باعث تشديد پديده  […]

نجات ساباط خیابان طالقانی

نفس ساباط بن‌بست 44 خیابان طالقانی به شماره افتاده و فریاد همسایه‌ها را هم به‌دنبال داشته است؛ آن‌قدر که دست یاری به‌سوی مسئولان دراز کرده‌اند و خواهان رسیدگی هرچه ســریــع‌تــر بـه این فــضــای شـهـری هستند. ساباط‌ها ازجمله فضاهای معماری سنتی ایران هستند؛ اتاق‌هایی روی کوچه‌ها که همچون تاجی بر سر آن‌ها قرار دارند. ساباط‌ها نمونه‌هایی ارزشمند از طراحی کوچه‌ها در معماری سنتی ایران هستند،؛ کوچه‌هایی سرپوشیده با تنوع فرمی بسیار. آن‌ها نگاهی نو به فضایی اصیل‌اند که همچون نخ اتصالی بین خانه‌های تاریخی آن‌ها را پشت‌درپشت، حامی یکدیگر نگاه می‌دارد.

خوش‌مزه‌ترین شاخه گردشگری را می‌شناسید؟!

گردشگری خوراک، یکی از شاخه‌های گردشگری است که کمیت و کیفیت طرفدارانش رو به افزایش است. سفر و سیاحت نیازمند بسترسازی مناسبی است تا هر گردشگری بتواند تجارب مختلفی را کسب کند؛ خوراک و نوشیدنی فارغ از رفع نیاز طبیعی هر فرد می‌تواند عامل جذب و دلیل سفر باشد؛ لذا توسعه گردشگری خوراک در گرو تعامل ذی‌نفعان آن و برنامه‌ریزی هدفمند است. هریک از عوامل تأثیرگذار در این زنجیره تأمین و ارزش می‌توانند با ارائه داشته‌ها، خدمات مطلوبی ارائه کنند.

انفجارمواد محترقه و آتش‌بازی در موزه‌ای ارزشمندتر از لوور!

چند شب پیش، برخی از شهروندان جهت برپایی مراسم جشن تولد به پشت مسجدجامع عباسی، میراث ارزشمند با قدمت حدود 4 قرن، رفته و در این فضا شروع به آتش‌بازی و انفجار چندین ترقه کردند؛ ماجرایی که با اعتراض شدید همسایه‌ها هم مواجه شد. به جز آلودگی و شوک صوتی که به سکنه وارد شد، میراث جهانی محله که در شرایط حساس مرمتی و حفاظتی به سر می‌برد هم مورد تعرض قرار گرفت. این اولین بار نیست که ترقه‌بازی جان میراث اصفهان را به خطر انداخته. مدت زیادی از پرتاب نارنجک دستی توسط چند نوجوان به سمت بدنه شرقی کاخ هشت‌بهشت، این کوشک صفویِ ارزشمند در باغ بلبل، یا پرتاب ترقه دیگر به بدنه سی‌وسه‌پل نمی‌گذرد و حالا باز هم در این شهر ناظر تکرار انفجارترقه و آتش‌بازی بودیم.

از جواهر خوشینان تا قبرستان جادوگران!

جست‌وجوی خواجه نظام‌الملک در کرّان

اگر در یک کشف هیجان‌انگیز، نقشه‌ای از اصفهان هزار سال پیش ناگهان پیدا می‌شد، شهری با تقسیم‌بندی کاملا متفاوت نسبت به امروز راپیش روی خود می‌دیدیم. شهری که با مرکزیت میدان عتیق گسترش پیدا کرده بود و در کنار محله‌های بزرگ دردشت و جوباره از چند محله فرعی تشکیل می‌شد. یکی از این محله‌ها که ریشه‌های بسیار کهنی در اصفهان پیش از اسلام هم داشته، محله کرّان بوده است. محله‌ای که گفته می‌شود از روستاهای اطراف شهر یهودیه قدیم بوده و پس از اسلام به یکی از محله‌های شهر اصفهان بدل شده است. محله‌ای که بیش از همه ردپای سلجوقیان در کوچه‌پس‌کوچه‌هایش پیداست. یکی از این ردپاها از بقیه شاخص‌تر و مهم‌تر است؛ زیرا ما را یک‌راست تا مقبره مهم‌ترین وزیر تاریخ ایران پس از اسلام راهنمایی می‌کند. مجموعه مطالب «در رکاب تاریخ» این هفته به یک محله تاریخی پرجواهر اما مهجور می‌پردازد.

عشق پرتغالیِ اصفهان

وقتی یکی از دوستان تماس گرفت و خبر داد که قرار است فردا راهنمایی توریست پرتغالی ۶۶ساله‌ای را بر عهده بگیرم، در پوست خودم نمی‌گنجیدم. بعد از یک‌سال‌ونیم وقفه، او اولین گردشگر خارجی بود که می‌دیدم! مادری ۶۶ساله که در پرتغال و کشورهای دیگر مشغول تدریس ترافیک کنترل هوایی بود. یولاندا تور پیاده‌روی را ترجیح داده بود. 9 بار به ایران و شش بار به اصفهان سفر کرده بود و این تعداد سفر، کار را برای من سخت‌تر می‌کرد. فکر می‌کردم تور پیاده‌روی برای زنی به سن و سال او سخت و طاقت‌فرسا باشد؛ اما آنچه تجربه کردم، فرای انتظارهایم بود.

تحول‌نگاری به روایت اصفهان‌شناسی

کتاب «تاریخ تحولات سیاسی اجتماعی شهر اصفهان در دوره پهلوی اول» به نوشته سیدمسعود سیدبنکدار با ویراستاری وحید امامی جمعه یکی از جدیدترین کتاب‌های مرکز اصفهان‌شناسی و خانه ملل است. در این پژوهش با توجه به تحولات عمده‌ای که در دوران پهلوی اول در اصفهان صورت پذیرفت و نظر به اینکه تاکنون در این مورد پژوهش عمیق و مستقلی انجام نگرفته، سعی شده تا با استفاده از مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای و با تکیه بر اسناد و روزنامه‌های موجود، تحولات سیاسی -اجتماعی شهر اصفهان را در دوره پهلوی اول مورد بررسی وتجزیه و تحلیل قرار دهد.