ایران، علت انتخاب «علت مرگ؛ نامعلوم»

با اینکه در ماه‌های پیش‌رو، دو جشنواره مهم سینمایی، یعنی «جشنواره فیلم کودک و‌نوجوان» و «جشنواره فیلم کوتاه تهران» قرار است برگزار شود، اما مهم‌ترین خبر حوزه سینما در هفته‌های اخیر، انتخاب نماینده ایران برای حضور در جشن اسکار بود.

تاریخ انتشار: 11:18 - سه‌شنبه 1 مهر 1404
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
ایران، علت انتخاب «علت مرگ؛ نامعلوم»

به گزارش اصفهان زیبا؛ با اینکه در ماه‌های پیش‌رو، دو جشنواره مهم سینمایی، یعنی «جشنواره فیلم کودک و‌نوجوان» و «جشنواره فیلم کوتاه تهران» قرار است برگزار شود، اما مهم‌ترین خبر حوزه سینما در هفته‌های اخیر، انتخاب نماینده ایران برای حضور در جشن اسکار بود.

خوشبختانه برخلاف یکی دو سال گذشته، دست سینمای ایران برای معرفی یک فیلم به آکادمی اسکار، پر بود. همین موضوع هم باعث ایجاد یک فضای پروپاگاندایی گسترده‌ در فضای مجازی و علاقه‌مندان حوزه سینما شده بود. «پیرپسر»، «زن‌وبچه»، «زیباصدایم کن»، «علت مرگ نامعلوم» و «رها»، گزینه‌های نهایی فارابی برای این جشن سینمایی بودند‌.

دو فیلم «پیرپسر» و «زن وبچه» دو فیلمی بودند که در فضای مجازی و رسانه‌ای بیشترین احتمال برای حضور در اسکار به عنوان نماینده ایران را در اختیار داشتند. حقیقت این است که روابط عمومی این دو اثر نیز در زمینه تبلیغات بسیار خوب عمل کرده بودند و جنگ اساسی میان طرفداران این دو اثر در فضای مجازی به راه افتاده بود.

اما عده دیگری از سینمادوستان هم بودند که معتقد بودند این دو فیلم بنابر دلایلی نمی‌توانند نماینده خوبی برای ایران در این جشن سینمایی معتبر بین‌المللی باشند. صدای این افراد در میان هیاهوی سروصدای دو فیلم ذکر شده خیلی شنیده نمی‌شد و به نوعی این افراد مقابل جریان روبرو دچار مارپیچ سکوت شده بودند.

تنها امید این افراد به هیئت انتخاب، فارابی و خانه سینما بود.اما اتفاق هفته پیش در شورای عالی سینما که فیلم آن در فضای مجازی دست به دست شد، نقطه کلیدی ماجرا بود.

پیمان جبلی، رئیس صداوسیما و عضو شورای عالی سینما، در جایگاه یک مدیر رسانه از هیئت انتخاب درخواست کرد که اثری را انتخاب کنند که در راستای فرهنگ و هنجارهای ایرانی‌اسلامی باشد. از طرف دیگر، همایون اسعدیان، مدیرعامل فعلی خانه سینما، در جواب پیمان جبلی از او خواست که وی از دادن جهت‌گیری خاص به هیئت داوران پرهیز و استقلال هیئت داوران را حفظ کند.

نهایتاً فیلم تحسین‌شده «علت مرگ؛ نامعلوم» که در جشنواره اخیر فیلم حافظ، در سه بخش موفق به کسب جایزه شده بود، به عنوان نماینده ایران برای معرفی به آکادمی اسکار انتخاب شد. انتخاب این فیلم در حالی ‌است که بنابه دلایلی از جمله نداشتن پخش‌کننده خارجی، احتمالاً از حالا شانس چندانی برای حضور در بین فیلم‌های نهایی جشنواره را نخواهد داشت. اما چرا انتخاب «علت مرگ؛ نامعلوم» در رقابت با سایر رقبا از جمله «پیرپسر» و «زن‌وبچه» از سوی فارابی و دیگر نهادهای درگیر مهم است؟

شاید مهم‌ترین دلیل این انتخاب «ایران» است. شاید فیلمی همچون «پیرپسر» به زعم برخی یک شاهکار سینمایی باشد. اما آیا در یک نگاه کلان‌تر این فیلم را می‌توان نماینده ایران دانست یا در بهترین حالت، «پیرپسر» یک فیلم جشنواره‌‌پسند خارجی خواهد بود؟

همین سؤال برای فیلم‌های «زن‌وبچه» و «رها» نیز صدق می‌کند. اگر ما قرار است از نام و عبارت «نماینده ایران» استفاده کنیم، باید به این کلمه احترام بگذاریم. فیلم‌های ذکرشده شاید از نظر سینمایی قابل تأمل باشند؛ اما بار محتوایی نماینده ایران بر آنها سنگین است.

سینما هم به دلیل زبان‌قصه‌گویش و هم به دلیل برخورداری از عنصر تصویر، یکی از مدیوم‌های مهم رسانه‌ای است. به همین دلیل لازم است یک نگاه مدیریتی و کلان‌تری به حوزه سینما شود. از منظر مدیریت رسانه، رسانه‌ها مهم‌ترین ابزار دسترسی به اهداف یک جامعه محسوب می‌شوند و مدیریت آنها یکی از نقاط مهم اتصالشان با نظام‌های سیاسی و اجتماعی است.

با عنایت به جمله بالا، اگر صحبت‌های جبلی را بار دیگر نگاه کنید، متوجه می‌شوید که از منظر یک مدیر رسانه، نکات مهم و قابل تاملی را در خصوص نماینده سینمایی ایران در بزرگ‌ترین جشن سینمایی جهان بیان کرده است.از اتفاق حالا که سینما در جوامع امروز جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده‌ است، داشتن چنین بینش‌های مدیریتی کلانی به سینمای ایران می‌تواند کمک کند.

فیلم‌های «زیبا صدایم کن» و «علت مرگ؛ نامعلوم» تنها آثاری بودند که به علت غالب بودن اتمسفر و جغرافیای ایران، واجد شرایط حضور در اسکار به عنوان نماینده ایران بودند. البته از منظر ایرانی بودن «زیبا صدایم کن» درجه بالاتری نسبت به «علت‌مرگ؛ نامعلوم» داشت. اما به نظر می‌رسد هیئت داوران به علت اینکه فیلم دوم نسبت به فیلم رسول صدرعاملی، جشنواره‌پسندتر هست؛ «علت مرگ؛ نامعلوم» را در نهایت انتخاب کرد.