در ورای امواج الکترومغناطیسی

به گزارش اصفهان زیبا؛ هرچه زمان می‌گذرد، استفاده از امواج الکترومغناطیسی خواه ناخواه زیاد و زیادتر می‌شود، ولی آیا از اثر آنها بر روی بدن و فرهنگ به‌کارگیری آنها آشنا هستید؟ پاسخ این سؤال را از دکتر داریوش شهبازی گهرویی، استاد فیزیک پزشکی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان جویا شدیم تا ضمن اطلاع از این اثرات، بدانید برای کاهش عوارض آن چه راهکارهایی وجود دارد؟

امواج الکترومغناطیس پیرامون ما

امواج الکترومغناطیس از دیرباز در زندگی روزمره انسان کاربرد فراوانی داشته است که از جمله می‌توان به کاربرد آنها در خطوط انتقال برق یا نیرو، امواج تلفن‌های همراه، انواع وسایل الکترونیکی خانگی و انواع تجهیزات پزشکی و اداری اشاره کرد.

این امواج با فرکانس‌ها و طول موج‌های بسیار متنوع در فضای پیرامون ما وجود دارند. قسمتی از طیف این امواج که در تلفن‌های همراه استفاده می‌شود، دارای فرکانس‌های ۹۰۰ گیگاهرتز و در سیستم‌های وایفای حدود ۴/۲ گیگا هرتز است.

اثرات مضر امواج الکترومغناطیس

بررسی آثار امواج الکترومغناطیس برای بشر و به‌خصوص بر روی سلول‌ها در شرایط آزمایشگاهی برای رسیدن به اهداف حفاظتی از اولویت‌های پژوهشی است.ما در عصری زندگی می‌کنیم که کاربرد این سیستم‌ها به‌خصوص در بین جوانان بسیار زیاد است. کودکان هم که در حال رشد هستند و سلول‌های بدنشان حساسیت بیشتری به این امواج دارند، باید بیشتر مورد توجه امور حفاظتی قرار بگیرند. از جمله آثار مربوط به امواج تلفن‌های همراه ابتلا به برخی از سرطان‌ها و بیماری‌های مربوط به سیستم اعصاب مرکزی مثل آلزایمر است.

همچنین در این زمینه اینجانب و همکارانم تحقیقاتی بر روی اثرات امواج موبایل و آنتن‌ها‌ی (دکل‌ها) این امواج انجام دادیم که نتایج آن نشان داد تابش این امواج می‌تواند آثاری مثل تغییرات رفتاری، بی‌خوابی، سردرد، سرگیجه و حتی در برخی موارد حالت تهوع و استفراغ را در کوتاه مدت به همراه داشته باشد.

اگر تابش آنها به‌صورت مزمن و در زمان‌های طولانی انجام شود، باعث بروز برخی از سرطان‌ها خواهند شد. علاوه بر این، تحقیقات مهمی به‌خصوص در ارتباط با آنتن‌های مربوط به فرستادن این امواج صورت گرفته است و نتایج آنها نشان می‌دهد که عوارض مخربی را در پی دارند.

به‌خصوص در فواصل نزدیک به آنتن‌ها و به‌ویژه برای کودکان و نابالغین، به دلیل حساسیت بیشترشان اثرات مخرب آنها بیشتر خواهد بود. باید اذعان کرد در نزدیکی آنتن‌‌های تلفن همراه، بیشترین آسیب‌های امواج ماکروویو، تلفن همراه مربوط به اثرات غیرگرمایی آن‌ها است.

نتایج برخی از تحقیقاتی که اینجانب بر روی نمونه‌های انسانی (شامل سلول‌های بنیادی مزانشیمی که شبیه‌ساز خوبی برای بررسی تأثیر این امواج بر روی سلول‌های بدن هستند)، انجام داده‌ام نشان داده است که تابش امواج الکترومغناطیس با فرکانس ۹۰۰ مگاهرتز با توجه به زمان‌های مختلف تابش می‌تواند باعث کاهش بقا و تکثیر سلول‌ها شود.

روش‌های کاهش اثرات مضر

با آگاهی از عوارض امواج الکترومغناطیس و به دنبال آثار مخرب آنها در جهان، بشر به دنبال تحقیقاتی است که بتواند عوارض ناشی از تابش آنها را کاهش دهد. در این ارتباط باید متذکر شد که سه عامل مهم در ارتباط با کاهش اثرات این امواج شامل زمان، فاصله و به کارگیری حفاظ های مناسب هستند.

هر‌چه زمان در معرض قرار گرفتن این امواج بیشتر باشد، اثرات بیولوژیکی آنها بیشتر خواهد شد و هر‌چه فاصله قرار گرفتن از این امواج بیشتر باشد، مسلماً آثار بیولوژیکی کمتری را در پی خواهند داشت.

در ضمن اگر در موقع به‌کارگیری این امواج بتوان از راهکارهای حفاظتی استفاده کرد، می‌توان اثرات آنها را کاهش داد. برای مثال با توجه به اینکه می‌دانیم عقیمی و نازایی می‌تواند ناشی از آثار بیولوژیکی پرتوها و امواج الکترومغناطیس باشد، اگر سه اصل حفاظت در برابر امواج یا پرتوها که شامل حفاظ، فاصله و زمان است، رعایت شوند، می‌توان آثاری مثل عقیمی را به‌خصوص در مردان کاهش داد. چرا‌که مردان حساسیت بیشتری به پرتوها نسبت به زنان دارند.

توصیه‌ها

‌آنتن‌های مخابراتی نزدیک محل سکونت و به‌ویژه مهدکودک‌ها و دبستان‌ها نصب نشوند.

‌تا حد امکان از آنتن‌های مخابراتی و دکل‌های فرستنده امواج موبایل فاصله بگیرید.

‌در صورت ضرورت سعی کنید، زمان کمتری در نزدیکی آنها باشید.

توصیه می‌شود استفاده از تلفن همراه را کاهش دهید و زمان مکالمات را نیز کم کنید.

‌در هنگامی که به موبایل نیازی نیست، به‌خصوص در زمان خواب آن را دور از خود قرار دهید.

‌به دلیل اینکه امواج وایفای فرکانس‌های بالاتر از ۴/۲ گیگاهرتز دارند، بنابراین سعی شود که این سیستم‌ها در جایی قرار داده شوند که احتمال در معرض بودن با امواج آنها در مدت زمان کوتاه‌تری باشد.

‌به هر‌حال در دنیا آنتن‌های مخابراتی و موبایل وجود دارند و استفاده از تلفن‌های همراه و کلیه وسایل الکترونیکی که منشاء تولید این امواج هستند رو به افزایش است، مهم این است که جامعه فرهنگ استفاده بهینه از آنها را بداند تا آسیب کمتری را متحمل شود.