گفت‌وگو با احسان رضایی؛ کاسب و هنرمند محله

چم‌وخم «خم‌کاری»

احسان رضایی، متولد 1380 در اصفهان، یکی از کسبه جوان و هنرمند محله دروازه حسن‌آباد اصفهان بوده که به هنر خم‌کاری مشغول است.

تاریخ انتشار: ۱۱:۲۳ - سه شنبه ۲۵ آذر ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
چم‌وخم «خم‌کاری»

به گزارش اصفهان زیبا؛ احسان رضایی، متولد 1380 در اصفهان، یکی از کسبه جوان و هنرمند محله دروازه حسن‌آباد اصفهان بوده که به هنر خم‌کاری مشغول است.

این هنرمند خم‌کار 24ساله که از هشت‌سالگی وارد بازار کار شده و توانسته است در سن پایین کارگاه شخصی خود را راه‌اندازی کند و ازلحاظ مالی روی پای خود بایستد، گفت: هشت‌ساله بودم که به دلیل مشکلات زندگی باید یک شغل برای خودم پیدا می‌کردم و به یاری خداوند با استاد حمید حسینی آشنا شدم که در کارگاه «صنایع‌دستی نگین» 220 نفر هنرمند را گرد هم آورده بود و کارآفرین بزرگی محسوب می‌شد.

رضایی ادامه داد: من در همان روزهای کودکی جذب هنر دست این هنرمند بزرگوار، یعنی هنر خم‌کاری شدم و با تمام عشق و دقت روزبه‌روز این هنر را با تمام جانم فراگرفتم؛ تاجایی‌که خیلی زود توانستم کارگاه کوچک خودم را راه‌اندازی کنم و به تولید بپردازم. در حال حاضر پنج نفر نیروی جوان و سه دستگاه خم دارم و شکرخدا از وضعیت تولید کارگاهمان راضی هستم.

او با بیان اینکه در دوران کودکی همواره در کنار کارکردن، درس خوانده است، اظهار کرد: مادرم سرپرست خانواده بود و من و خواهرم هر دو روحیه هنری داشتیم. من هنر خم‌کاری و خواهرم هنر گرافیک و طراحی را برگزیدیم؛ ضمن اینکه مادرم هنرمندی تمام‌عیار درزمینه بافت فرش و قالی بود و هم‌اکنون هم با تمام توان این حرفه اصیل و زیبای ایرانی را ادامه می‌دهد و بافنده‌های زیادی را در کارگاه خود مشغول به کار کرده است.

تعداد انگشت‌شمار خم‌کاران تزییناتی در دنیا

این هنرمند جوان، ضمن تأکید بر اینکه در حال حاضر تنها 40 نفر خم‌کار تزییناتی در سراسر خاورمیانه مشغول به کار تخصصی هستند، عنوان کرد: خم‌کاران زیادی در اصفهان و شهرهای دیگر هستند؛ اما خم‌کار تزییناتی که روی محصولات خاص مثل گلدان، جام و شکلات‌خوری کار کند، در اصفهان و در هیچ کجای دیگر، زیاد نداریم.

رضایی افزود: اکنون در شهرهایی مثل زنجان و اردبیل هنرمندان خم‌کار مشغول کار هستند؛ اما برای تولید محصولات مصرفی مانند کاسه، بشقاب، لیوان و… نه برای تولید محصولات تزیینی.او اذعان کرد: اغلب خم‌کاران اصفهانی در محله دروازه حسن‌آباد فعالیت می‌کنند؛ به‌طوری‌که از حدود 15 کارگاه خم‌کاری در اصفهان، هشت کارگاه در حسن‌آباد و مابقی در دولت‌آباد فعالیت می‌کنند و هر کارگاه سه تا پنج دستگاه دارد و برای هر دستگاه هم یک استادکار در حال فعالیت است.

خم‌کار اصفهانی با تأکید بر اینکه همه هنرمندان در هرکجای دنیا از پرداخت مالیات معاف هستند، گفت: ما هم مطابق با همه هنرمندان در کل دنیا تا سال 98 مجبور به پرداخت مالیات نبودیم؛ اما در شش سال گذشته، این قضیه بار سنگینی بر دوش ما هنرمندان شده است و درست از همان سال هم اجازه صادرات محصول به خارج از کشور نداریم و این مسئله فشار مالی مضاعفی بر ما وارد کرده است.

بازار حسن‌آباد؛ دروازه مهم ورود به اصفهان در قدیم

رضایی در خصوص روند تولید محصولات خم‌کاری عنوان کرد: ابتدا مس از معدن سرچشمه کرمان از دل خاک بیرون می‌آید؛ بعد ذوب‌ می‌شود و به‌صورت ورقه درمی‌آید؛ سپس طی فرایندی به‌صورت گرده به دست ما می‌رسد و ما آن را به شکل گلدان، جام، شکلات‌خوری و ظروف تزیینی درمی‌آوریم و برای انجام الماس‌تراشی، فیروزه‌کوبی، قلم‌زنی و سایر هنرهای دستی در اختیار سایر هنرمندان قرار می‌دهیم. او ضمن انتقاد از وام‌های پربهره‌ای که در اختیار هنرمندان قرار می‌گیرد، اظهار کرد: واقعا وامی که در اختیار هنرمندان صنایع‌دستی قرار می‌گیرد، منصفانه نیست و با اقساط کوتاه‌مدت و مبالغ بالا دریافت می‌شود و به‌طوری دست ما بسته می‌شود که نمی‌توانیم تقاضای وام کنیم.

این هنرمند جوان در ادامه به توصیف بازار حسن‌آباد پرداخت و از وجود دو کاروان‌سرای قدیمی در این محل خبر داد و گفت: در سالیان دور حسن‌آباد یکی از دروازه‌های ورود به شهر اصفهان بوده و دو کاروان‌سرا؛ یکی، به نام کاروان‌سرای «حکیمه‌خاتون» که محل استراحت مسافران در بدو ورود به شهر اصفهان بوده و یکی کاروان‌سرای «درشکه» که برای استراحت چهارپایان و تجدیدقوایشان بوده در همین محل دروازه حسن‌آباد وجود داشته است؛ البته هنوز هم پابرجا هستند و به کارگاه هنرمندان در رشته‌های مختلف تبدیل‌شده‌اند؛ کارگاه بنده نیز یکی از همین اتاق‌های استراحتگاه قدیمی حکیمه‌خاتون است.

رضایی در ادامه، ضمن انتقاد از شهرداری منطقه گفت: در سال 1400 شهرداری از هر یک از کسبه مبلع سه‌میلیون تومان برای ساخت سرویس‌بهداشتی درخواست کرد و همه کسبه بلافاصله مبلغ را واریز کردند؛ اما اکنون بعد از گذشت چهار سال هنوز ما سرویس بهداشتی نداریم و در سرمای زمستان مجبوریم راه زیادی را تا رسیدن به آن طی کنیم.