به گزارش اصفهان زیبا؛ فکر میکنم شما معنای شروع یک کار فرهنگی، آنهم از جانب نوجوانی ۱۸ یا ۱۹ساله را بدانید؛ کاری که بدون هیچ پشتوانه ارگانی یا دولتی و تنها با همراهی چند دوست آغاز شده است. نام این فعالیت «پویش مردمی دختر چادری» است. مجریان این پویش، ترویج حجاب را از سمتوسویی متفاوت دنبال میکنند؛ تشویق محجبهها به انحای گوناگون! از هدیهای کوچک گرفته تا تخفیف روی خدمات.
شروعی دغدغهمندانه
حسین مهدیزاده، دانشآموز سابق و دانشجوی امروز، داستان را اینگونه حکایت میکند: «فعالیتهای فرهنگی را بهطورجدی از کلاس هشتم آغاز کردم و حدود دو سال در یک مجموعه فرهنگی فعالیت داشتم. در این مدت بههمراه دوستانم در مدرسه مجموعهای به نام “مکتبخانه” را راهاندازی کردیم؛ سپس در مسجد محلهمان مجموعهای فرهنگی با عنوان “زیر پرچم مهدی(عج)” ایجاد کردیم و پس از آن، در مدرسه شهید رئیسی، کارگروهی با نام “کارگروه فرهنگی شهید اژهای۳” تشکیل داده و در آنجا به فعالیتهایمان ادامه دادیم. اکنون که از مدرسه فارغ شدهایم نیز همچنان بخشی از فعالیتهای کارگروه را ادامه میدهیم و این پویش مردمی را به راه انداختهایم.»
این دانشجو درباره انگیزه راهاندازی پویش قدردانی از دختران چادری میگوید: «یک روز در اتاقم نشسته بودم و به اهدافم فکر میکردم. دفترچهای دارم که در آن اهداف و آرزوهایم را یادداشت میکنم. ناگهان به ذهنم رسید: “حسین، نمیخواهی کاری برای حجاب انجام بدهی؟” راستش را بخواهید من خود را بسیار مدیون دختران محجبه این کشور میدانم؛ زیرا احساس میکنم بهجاماندن دین و اعتقادات در میان ما، تا اندازه زیادی مرهون وجود بانوان محجبه است. پس از آن این فکر همچون آتشی در وجودم شعلهور شد.
بهطور همزمان، چنین انگیزهای در دل یکی از دوستانم به نام معصومی، نیز ایجاد شد. ما در این باره در کارگروه بچههای مدرسه صحبت میکردیم و بحث حجاب آنجا نیز مطرح شد و من گفتم که ما خودمان باید کاری انجام بدهیم. این شد که در سه گروه مذهبی در فضای مجازی پیشنهاد دادم فردا صبح جلسهای در مدرسه برگزار کنیم و درباره اینکه چه کاری برای حجاب میتوانیم انجام دهیم، گفتوگو کنیم. از میان حدود ۵۰ الی ۶۰ نفر، تنها یک نفر آمد؛ سامان معصومی. حضور او بسیار ارزشمند بود؛ زیرا اگر فردا میدیدم هیچکس نیامده است، احتمالا دیگر ادامه نمیدادم. اما او آمد، ماند و در این مسیر به ما کمک بسیاری کرد.»
از اتاق کوچک تا هیئتهای بزرگ اجراییشدن ایدههای نو
مهدیزاده با اشاره به بدیعبودن پویش مردمی دختران چادری میگوید: «دو جلسه برگزار کرده و درباره اقدامهای ممکن گفتوگو کردیم تا سرانجام به این پویش مردمی رسیدیم. تصمیم گرفتیم کاری انجام دهیم که پیشتر سابقه نداشته و طرح نویی باشد، طرحی که شخصا در اصفهان یا دیگر نقاط کشور آن را ندیدهام و به اذعان دیگر دوستان، احتمالا بهطور کل بیسابقه است. در همان اتاق کوچک با یک فرش ۱۲متری، این ایده شکل گرفت. ما میتوانستیم مانند گذشته تنها به سرزنش و نکوهش بیحجابها بپردازیم؛ کاری که سالهاست انجام میشود و تأثیر چندانی نداشته یا میتوانستیم راهی تازه برگزینیم: تشکر از دختران محجبه.»
همه میتوانند در این طرح سهیم باشند
بنیانگذار این پویش درباره ایده اولیه طرح اینگونه توضیح میدهد: «یکی از دوستان برای تبلیغ به شهرستان رفته بود. او میگفت که بیشترین صحبت دختران نوجوان این بود: “ما خیلی دوست داریم چادری باشیم، خیلی دوست داریم محجبه باشیم، اما دوستانمان ما را مسخره میکنند!” پرسش اینجاست که چرا باید کسی که کار درست انجام میدهد، مورد تمسخر قرار گیرد؟! لذا ایده ما دقیقا برعکس این بود: تشکر از دختران محجبه. قدردانیکردن باعث ایجاد حس مثبت در افراد میشود. این امری طبیعی است؛ ذات انسان چنین است که وقتی به او احترام گذاشته شود، خوشحال میشود. اساس این پویش نیز همین است. هر کس، هر کاری که در توان دارد، برای قدردانی از دختران محجبه انجام دهد؛ بقال، قصاب، بانکدار، دانشجو، معلم، خانهدار… هر کس بهاندازه توان خود.»
او در ادامه نمونههایی از اجرای طرح را برمیشمارد: «خود من کارهای رسانهای پویش را انجام میدهم. این چیزی است که از دستم برمیآید. میتوانم پوستر طراحی کنم، پادکست تولید کنم، کلیپ بسازم یا اکنون به سبب قبولی در رشته پزشکی، مشاوره تحصیلی را برای دختران محجبه با ۲0درصد تخفیف در نظر گرفتهام؛ همچنین برای فراگیرشدن پویش، به کمک همه نیاز داریم؛ برای مثال، معصومی که در یکی از دانشگاههای اصفهان تدریس میکند، همراه دختران محجبه دانشگاه به راهیان نور رفت و در همانجا پویش را معرفی و تبلیغ کرد؛ همچنین در کلاسهای درس خود، شاگردانش را تشویق و از آنان قدردانی کرد. یکی دیگر از دوستان که در این پویش شرکت کرده، در دانشگاه آزاد نجفآباد درس میخواند. او با رئیس دانشگاه صحبت کرد و پیشنهاد داد که از دختران محجبه شهریه کمتری دریافت شود. این موضوع قرار است در هیئت علمی دانشگاه نیز مطرح شود.»
مهدیزاده در ادامه بیان میکند: «یکی از آشنایان ما که در بانک مشغول کار است، تعریف میکرد که برای ارائه وام به یک شرکت میرود. در آنجا یکی از کارکنان را میبیند که چادری است. پس از صحبت با مسئول شرکت، پیشنهاد میدهد که به این خانم به دلیل پایبندی به حجاب، وام قرضالحسنه ۵۰میلیونتومانی اعطا شود. این خانم بسیار خوشحال میشود و میگوید که بهشدت به این مبلغ نیاز داشته است. اینها نمونههای عینی هستند که نشان میدهند هر کس در حد توان خود میتواند کاری برای دختران محجبه انجام دهد. حتی کسی که نقش اجتماعی خاصی ندارد، میتواند با اعمال مذهبی یا هدیهای کوچک به دختران محجبه، تأثیر مثبت معنوی ایجاد کند؛بنابراین، اساس پویش ما بر دوپایه استوار است: اول آنکه، هر کس در حد توان خود کاری برای دختران محجبه انجام دهد؛ دوم اینکه، این اقدامها بهصورت جمعی و هماهنگ انجام شود تا حرکتی اجتماعی شکل گیرد.»
تبلیغات، بازوهای پرتوان کارهای فرهنگی هستند
این فعال فرهنگی درباره تبلیغات و تأثیر آن بر گسترش فعالیتها توضیح میدهد: «ما کانالهای پویش را در پیامرسان ایتا و شبکه اجتماعی اینستاگرام با نام “Thank You Veiled Girls” راهاندازی کردهایم. مردم میتوانند هر اقدامی که برای دختران محجبه انجام میدهند، اعم از عکس، فیلم یا گزارش متنی، در این کانالها منتشر کنند. این کار بههیچوجه ریا نیست؛ بلکه باعث میشود دیگران انگیزه بگیرند و ایدههای تازهای برای حمایت از دختران محجبه به ذهنشان برسد؛ چند وقت پیش نیز در هیئت شهید تگریان، بین دو منبر، پویش معرفی شد و استقبال بسیار خوبی صورت گرفت. اگر هیئت یا مجموعه فرهنگی دیگری علاقهمند باشد، من و دوستانم آمادهایم تا در آنجا نیز معرفی و همکاری کنیم.»
بیتفاوتها را نادیده میگیریم و به مسیرمان ادامه میدهیم!
او در پاسخ به پرسش موانع موجود بر سر راه این کار بیان میکند: «برای اجرای این پویش خوشبختانه تاکنون مانع جدی نداشتهایم و خدا را شکر، مسیر هموار بوده است. البته برخی افراد دیدگاه منفی دارند و میگویند مسئولان این موضوع را رها کردهاند یا خانوادههای مذهبی دیگر اهمیت نمیدهند. این حرفها گاهی دلسردکننده است؛ اما اکثریت مردم از کار ما استقبال کردهاند. جامعه هدف ما عمدتا افراد مذهبی هستند. فعلا تمرکز پویش بر تشکر از دختران محجبه است؛ نه بر دختران بیحجاب. پیام ما نیز ساده است: “خانم محجبه، دمت گرم! تو در این شرایط سخت، تنها برای رضای خدا، گرما و سرما، فشار چادر و نیش و کنایهها را تحمل کردی و همچنان پایبند به قانون خدا ماندی. این کار تو بسیار ارزشمند و شایسته تقدیر است.”»
او با تأکید بر پیامدهای ناخوشایند منفعل بودن، معتقد است: «افرادی که به این موضوع بیتفاوت هستند یا میگویند چنین کارهایی فایدهای ندارد، واقعا جای سخن باقی نمیگذارند. وقتی اینهمه انسان وجود دارند که این اقدامها را مؤثر میدانند، چرا باید وقت و انرژی خود را صرف کسانی کنم که آن را بیاثر میپندارند؟ تنها برای کسانی که واقعا قصد دارند همه چیز را رها کنند و هیچ کاری انجام ندهند، داستان “اصحاب سبت” را یادآور میشوم؛ تا خودشان بخوانند و ببینند چه اتفاقی افتاد.»
بهدنبال نهادینهکردن این حرکت هستیم
مهدیزاده با برشمردن موفقیتهای پویش تشکر از دختران محجبه میگوید: «تا امروز ما باتوجهبه جمع کوچک خود، کارهای بزرگی انجام دادهایم. انشاءالله روزبهروز این جمع بزرگتر شده تا به یک پویش مردمی واقعی تبدیل و «تشکر از دختران محجبه» به یک عادت اجتماعی بدل شود. امیدوارم روزی برسد که وقتی دختری محجبه را میبینیم، وظیفه خود بدانیم که از او تشکر کنیم، خدمات بیشتری به او ارائه دهیم یا تخفیفی برایش در نظر بگیریم و به این صورت از او قدردانی کنیم. این رفتار باید به یک امر رایج در جامعه تبدیل شود. در نهایت پیام کلیدی من به مردم عزیزمان این است: بیایید دست در دست هم بگذاریم تا لبخندی زیبا بر چهره حضرت مهدی(عج) بنشانیم.»
در فضایی که گاه گفتمان رایج درباره حجاب به موعظه، تذکر یا اجبار محدود میشود، پویش مردمی «دختر چادری» با نگاهی خلاق و مبتکرانه، راه سوم و امیدبخشی را پیش پای جامعه میگذارد. این حرکت که از دل دغدغههای نوجوانی ۱۹ساله و همراهی معدود دوستانش متولد شد، نشان میدهد که تغییر میتواند نه از بالا، بلکه از بستر جامعه و با محوریت «قدردانی» و «ارزشگذاری مثبت» آغاز شود.
آنها با تبدیل حجاب از یک «تکلیف» به یک «افتخار» و «امتیاز»، در پی ایجاد انگیزهای درونی و نهادینهکردن فرهنگی هستند که در آن، انتخاب چادر نه عاملی برای تمسخر که زمینهساز احترام و دریافت خدمات ویژه باشد. موفقیت اولیه این ایده در جلب مشارکت افراد از قشرهای مختلف، از استاد دانشگاه و بانکدار تا دانشجو و خانهدار، حاکی از اقبال اجتماعی به این نگاه نو است. پویش «دختر چادری» ثابت میکند که گاهی یک ایده ساده اما مبتنیبر شناخت روانشناسی اجتماعی و عمل جمعی، میتواند مؤثرتر از صدها دستورالعمل پیچیده باشد. آینده این حرکت مردمی و گامهای بعدی آن، میتواند الگویی برای سایر فعالیتهای فرهنگی در جامعه باشد.
