چرا با وجود برخورداری از این ظرفیت‌ها، سهم صادراتی استان اصفهان درزمینه محصولات حلال، پذیرفتنی نیست؟

کشمکش بر سر نشان حلال

اصفهان زیبا در گزارش پیشین، ظرفیت‌های صادراتی محصولات حلال اصفهان را بررسی کرد. در این گزارش به این نکته اشاره شد که باوجود اهمیت تجارت محصولات حلال، سهم صادرات ایران از این محصولات به زیر یک‌درصد می‌رسد.

تاریخ انتشار: ۱۱:۱۶ - یکشنبه ۱۹ بهمن ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 4 دقیقه
کشمکش بر سر نشان حلال

به گزارش اصفهان زیبا؛ اصفهان زیبا در گزارش پیشین، ظرفیت‌های صادراتی محصولات حلال اصفهان را بررسی کرد. در این گزارش به این نکته اشاره شد که باوجود اهمیت تجارت محصولات حلال، سهم صادرات ایران از این محصولات به زیر یک‌درصد می‌رسد.

این میزان صادرات برای کشوری که در تولید محصولاتی با موازین شرعی، سرآمد است، سهم ناچیزی است. از آنجایی که اصفهان، قطب محصولات تولیدی و کشاورزی است، صادرات محصولات با نشان برند می‌تواند برای استان سودآوری داشته باشد.

با این حال موانعی و مشکلاتی وجود دارد که رغبت تولیدکنندگان را برای صادرات محصولاتشان با نشان حلال کاهش می‌دهد. در این گزارش پیگیری کردیم که چرا با وجود برخورداری از این پتانسیل‌ها و ظرفیت‌ها، سهم صادراتی استان اصفهان در زمینه محصولات حلال، قابل قبول نیست؟

برند «حلال» نوعی استاندارد اسلامی است كه وجود آن روی محصولات غذایی، به معنای آن است كه مصرف آن ازنظر موازین شرعی برای مسلمانان مشكلی ندارد.

برند حلال علاوه بر محصولات مختلف غذایی و آشامیدنی، مواد آرایشی، بهداشتی و دارویی را نیز در برمی‌گیرد؛ اما بیشترین كاربرد آن برای موادغذایی است و نشان می‌دهد كه در تهیه مواد اولیه محصول از حیوانات حرام‌گوشت یا مواد و محصولاتی كه از نظر اسلام، غیرشرعی به‌شمار می‌رود، استفاده نشده است.

مردم با دیدن برند حلال، به‌ویژه در كشورهای غیرمسلمان، خیالشان راحت می‌شود كه غذا حلال است و با فراغ بال می‌توانند آن را مصرف كنند. این برند برگرفته از «غذای حلال» در دین اسلام است.

در میان مسلمانان نخستین بار، سال‌ها پیش، مالزی استفاده از آن را درباره محصولات غذایی باب كرد؛ اما حالا، بسیاری از كشورهای اسلامی نیز آن را مورداستفاده قرار می‌دهند؛ به‌گونه‌ای كه به یک علامت جهانی در دنیا تبدیل شده و حتی مورداستقبال شهروندان كشورهای غیراسلامی نیز قرار گرفته است.

ظرفیت‌های نهفته اصفهان در صنعت حلال

براساس آماری که از سوی فعالان بخش خصوصی اصفهان اعلام شده است، حدود 900 واحدتولیدی در اصفهان داریم و صادرکنندگان موفقی در صنعت غذا فعالیت دارند؛ شرکت‌های تولیدی نیز از صادرات محصولات حلال استقبال می‌کنند.

اصفهان درخصوص صنایع لبنی و پروتئینی جایگاه مناسبی در بین استان‌ها دارد. حدود 7 هزار و 600 تن عسل در اصفهان تولید می‌شود. اصفهان درزمینه تولید گوشت سفید رتبه دوم و درزمینه تولید تخم‌مرغ رتبه دوم را به خود اختصاص داده است؛ ازهمین‌رو، ظرفیت مناسبی برای صادرات این محصولات با برند حلال وجود دارد. اصفهان رتبه اول را در تولید شیر دارد؛ همچنین اصفهان در صنعت گلخانه‌ای جایگاه ویژه‌ای دارد و قطب تولید فلفل دلمه‌ای است؛ در کشت گوجه، خیار و محصولات صیفی هم جایگاه خوبی دارد؛ تولید بیسکویت نیز در اصفهان مناسب است؛ اصفهان همچنین در فراوری محصولات جایگاه خوبی دارد. محصولات مراقبت از مو و پوست و شرکت‌های دارویی و پزشکی نیز جزو ظرفیت‌های نهفته این صنعت هستند. مکمل‌های غذایی ومواداولیه صنعتی را نیز می‌توان با برند حلال صادر کرد.

گواهی حلال استاندارد با گواهی حلال مالزی تضاد دارد

خصوصی‌های اصفهان، چالش اصلی در مسیر صادرات محصولات اصفهان با نشان حلال را سازمان ملی استاندارد اعلام می‌کنند و با صراحت می گویند، با وجود برگزاری نشست های مختلف با این سازمان هنوز به نتیجه مشخصی نرسیده‌اند.

دبیر کمیسیون صنایع غذایی اتاق بازرگانی اصفهان به اصفهان زیبا گفت: اصلی‌ترین چالش در مسیر صادرات محصولات حلال این است که سازمان ملی استاندارد ایران اعلام می‌کند که باید طبق شاخص‌های این سازمان، گواهی حلال صادر شود و گمان می‌برد که صاحب الزام است و تولیدکنندگان به طور حتم باید گواهی حلال را از سازمان ملی استاندارد بگیرند؛ گواهی حلال این سازمان اما با گواهی حلال مالزی تضاد دارد. واقعیت این است که مالزی، این گواهی را قبول نمی‌کند.

در این شرایط، شرکت ها ناچار هستند که تحت هر دو گواهی فعالیت کنند تا معتبر باشند و صادرکنندگان دنیا به آنها اعتماد کنند.ایمان قاضی عسگر بیان کرد: وقتی شرکت‌ها فقط گواهی حلال مالزی را بگیرند، برخی مشتریان به دلیل نبود گواهی استاندارد ایران روی لوگو و گواهی، از پذیرش آن امتناع می‌کنند و این گواهی برای صادرات به مشتریان جهانی ناکافی است. تفاوت در لوگو و تعریف گواهی مالزی، موانعی برای صادرات به شمارمی آیند.

چندین جلسه در نمایشگاه صنایع غذایی اصفهان برای نشان حلال برگزار شده است که مدیران سازمان ملی استاندارد نیز حضور یافته‌اند، اما تا کنون اتفاق مهمی نیفتاده است و هنوز تفاهمی شفاف بین دو طرف (ایران و مالزی) ایجاد نشده است.

قاضی عسگر گفت: برای اینکه گواهی حلال معتبر و قابل قبول بازار جهانی باشد، لازم است نشان حلال ایران با گواهی مالزی همراه و همسو شود و اگر سازمان ملی استاندارد ایران می‌خواهد مسئولیت گواهی حلال را به عهده بگیرد، باید با مالزی تفاهم و توافقی برای تایید و صدور گواهی برقرار کند تا گواهی صادر شده توسط ایران برای مشتریان جهانی معتبر باشد.

او اذعان کرد: تولیدکنندگان با چالش‌هایی در این زمینه روبه‌رو هستند و هزینه‌های بسیار بالایی برای گواهی شرکت‌ها تعریف می‌شود؛ شرکت ها گاهی از رفتن به سمت دریافت این گواهی استقبال نمی‌کنند، هرچند دریافت گواهی مهم است و فرهنگ‌سازی آن در شرکت‌ها لازم است.

قاضی عسگر بیان کرد: هیچ فهرست دقیق و مشخصی از ایرانیانی که گواهی حلال گرفته‌اند وجود ندارد، اما می توان گفت که حدود 40 تا 50 درصد شرکت‌های صادراتی اصفهان در حوزه صنایع غذایی، دارای گواهی حلال هستند.

وی گفت: مالزی، گواهی حلال را به‌عنوان پایه و استاندارد جهانی برای اطمینان مسلمانان از غذا و محصولات فرآوری‌شده مطرح کرده است. استقبال غیرمسلمان‌ها از برند حلال در سال‌های اخیر افزایش یافته است و بزرگترین صادرکنندگان گواهی حلال در جهان کشورهای اروپایی و آمریکا هستند.

او اذعان کرد: در جهان گواهی‌های متعدد وجود دارد که گاهی معادل گواهی حلال تلقی می‌شوند، مانند گواهی کوشر. بسیاری از محصولات و بازارها به وجود گواهی‌های معتبر حلال نیاز دارند و مشتریان مسلمان و غیرمسلمان به خرید این گواهی‌ها علاقه‌مندند.