گفت‌وگوی «اصفهان‌زیبا» با حامد مغروری، هنرمند و طراح اصفهانی، درباره نمایشگاه حروف‌نگاری «مشق ایران»

«مشق ایران» به دست جوانان

ایران» فقط نام یک سرزمین در نقشه نیست؛ واژه‌ای است که قرن‌ها تاریخ، زبان، خیال و رنج را در خود فشرده است. چهار حرف که هر کدام بار یک روایت طولانی را بر دوش می‌کشند.

تاریخ انتشار: 10:32 - دوشنبه 27 بهمن 1404
مدت زمان مطالعه: 5 دقیقه
«مشق ایران» به دست جوانان

به گزارش اصفهان زیبا؛ «ایران» فقط نام یک سرزمین در نقشه نیست؛ واژه‌ای است که قرن‌ها تاریخ، زبان، خیال و رنج را در خود فشرده است. چهار حرف که هر کدام بار یک روایت طولانی را بر دوش می‌کشند؛ از کوه و کویر تا شعر و شهر. ایران، هم خاک است و هم خاطره. هر بار که این نام نوشته می‌شود، ردی از گذشته در آن زنده و افقی برای آینده گشوده می‌شود. شاید به همین دلیل است که «ایران» بیش از یک کلمه، یک تجربه مشترک است؛ تجربه‌ای که در زندگی ما نفس می‌کشد.

نمایشگاه حروف‌نگاری ایران با هدف به‌تصویرکشیدن نام مقدس کشورمان در حال رونمایی از آثار هنرمندان نسل نو و اساتید به‌نام شهر زیبای اصفهان است.

این نمایشگاه نه‌تنها تجلی زیبایی‌شناسی حروف در طراحی است، بلکه انعکاسی از تاریخ، فرهنگ و هویت ایران عزیزمان است. ایران در این نمایشگاه فراتر از یک کلمه است و این واژه نمایان‌گر یک داستان، یک سرزمین و یک احساس است.

هنرمندان حاضر در این رویداد با بهره‌گیری از عناصر حروف‌نگاری، این کلمه را در قالب‌های نوآورانه‌ای باز تعریف کرده‌اند. از ترکیب خطوط و اشکال هندسی گرفته، تا استفاده از اندازه‌های تزئینی و حتی فیگوراتیو، هر یک از آثار نمایانگر نگاهی متفاوت به ایران است.

در این مسیر از تکنیک‌های گوناگونی مانند حروف‌نگاری مینیمالیستی، طرح‌های پیچیده و حتی ترکیب‌های نوآورانه استفاده شده است. هر اثر داستان خود را دارد و در آن هنرمند به طور خاص در تلاش است تا هویتی نو از ایران بسازد. این نمایشگاه از شما دعوت می‌کند که نه‌تنها در معرض آثاری قرار گیرید که تکنیک‌های گرافیکی متنوع را به نمایش می‌گذارند، بلکه در این مسیر به ژرفای مفهومی ایران نیز توجه کنید و آثار را از دریچه فرهنگ و هنر ایران نیز تماشا کنید.

در کنار زیبایی شناسی بصری آثار، با دقت به پیام‌های پنهان و لایه‌های معنایی که در پشت هر نشانه و لوگو نهفته است می‌توان توجه کرد. در واقع هر طراحی، هر انحنای خط و هر ترکیب رنگی، بخشی از تاریخ و هویت ایرانی را بیان می‌کند.

این آثار با تمام ظرفیت‌هایی که دارند، می‌توانند فرصت بسیار خوبی برای تقویت حس ملی و فرهنگی و همچنین فرصتی برای تعامل بیشتر با هنر گرافیک به عنوان یک زبان جهانی و زیبا برای بیان هویت‌ها و ارزش‌ها باشد.

گفتنی است این آثار با راهبری اساتید برجسته استان اصفهان (استاد کشاورزی، استاد مجلسی و استاد مغروری) ایجاد شدند. نمایشگاه حروف نگاری ایران تا 29‌ام بهمن ماه از ساعت 16 تا 19 میزبان هنردوستان اصفهانی است.

حامد مغروری متولد سال 1364 در اصفهان، فارغ‌التحصیل ارتباط تصویری دانشگاه انقلاب تهران و مدرس دانشگاه هنر اصفهان، دانشگاه غیرانتفاعی سپهر اصفهان، دانشگاه بزرگمهر و دانشگاه سروش مدرس و داور مسابقات کشوری فن‌آورد دانشگاه صنعتی شریف تهران و همچنین مدرس رسمی آموزش‌وپرورش، مدرس کلاس‌های گروهی طراحی، مدیر هنری و طراح آتلیه هنر و گرافیک کارگاه، عضو هیات موسس مجمع طراحان انقلاب اسلامی آیه، طراح و مدرس کلاس‌های تخصصی نهضت مردمی پوستر انقلاب است.

او با خلق آثار‌های هنری ارزشمند در زمینه هویت ملی و دینی در عرصه هنر شناخته می‌شود. در ادامه «اصفهان‌زیبا» در مصاحبه‌ای ویژه با حامد مغروری به بررسی این نمایشگاه و چالش‌های موجود در تولید آثار پرداخته است.

ایده نگارش نام ایران به شکل تایپوگرافی از کجا شکل گرفت و چه ضرورتی پشت این انتخاب بود؟

نمایشگاه «مشق ایران»، قبل از جریان‌ها و اتفاقات دی‌ماه برنامه‌ریزی شده بود که به یک نمایشگاه برای دهه فجر تبدیل شود.

روز فراخوان برای هنرمندان نیز از قبل مشخص شده بود که در دو روز 17‌ام و 18‌ام دی‌ماه باشد.

اما خب ما خبری از جریان اعتراضات و آشوب‌های بعد از آن نداشتیم و این اطلاع‌رسانی قبل از فراخوانی که منجر به درگیری و آشوب شد، انجام و تاریخ آن از قبل مشخص شده بود و متاسفانه مقارن شد با اتفاقات اخیر، ولی با این حال بچه‌ها میدان را خالی نکردند و در حدود 70 طراح در کنار هم جمع شدند.

روز اول را به مبحث توضیح و آموزش حروف‌نگاری و تایپوگرافی تخصصی گذراندیم و روز دوم بچه‌ها شروع کردند به ‌زدن طرح اولیه و در طول یک هفته‌ای که اینترنت نبود، معمولا داخل خانه دوستان به ادامه کار پرداختند و بعد از تکمیل کار‌ها، آثار ارسال و اصلاحاتی برای آثار در نظر گرفته شد.

در نهایت آثار به یک پختگی بیشتری رسید و اجرا شدند. کلا از قبل قرار بود نمایشگاه برای 22 بهمن اجرا شود که با همین برنامه‌ریزی هم پیش رفت و الحمدلله برگزار شد.

چقدر خروجی این کلمه می‌تواند متفاوت باشد؟

حقیقتا برای کلمه ایران خیلی کم کار شده است و در جایگاه‌های مختلف با سلایق مختلف برای ‌عرصه‌های رسانه‌ای مختلف احتیاج است که ما کلمه ایران را در شکل‌ها و ریخت‌های مختلف داشته باشیم.

در این آثار به موضوع واژه ایران، از جنبه‌های مختلفی نگاه شده، از جمله آرایه‌های معماری و نقوش تزیینی ایرانی که با این کلمه بازی شده و در واقع یک محتوایی پشت سر کلمه ایران از طرف هر طراحی در نظر گرفته شده و هر کدام از هنرمندان آثار را به سمت و سویی بردند.

ممکن است هنرمند کلمه ایران را در غالب یک پرنده در حال پرواز دیده باشد، در قالب یک معماری ایرانی، در قالب نقوش گلیم یا حتی آرایه‌ها و نقش مایه‌های قدیمی ایرانی دیده باشد و به واسطه همین تفکر متفاوت درباره کلمه ایران از نگاه‌های مختلف ما به خروجی‌های متفاوتی می‌رسیم.

برای این آثار چه کاربردهای عینی قابل تعریف است؟

کاربرد آنها می‌تواند در پوسترها و محصولات پوشاکی که کلمه ایران بر روی آن چاپ شود، استفاده در تندیس‌ها و حتی استفاده در حجم‌های شهری خلاصه شود. در کل می‌توان برای آثار کاربرد‌های مختلفی را متصور شد.

در طول اجرای پروژه، بیشترین چالش‌ها در چه بخش‌هایی ظاهر شدند؟

چالشی که ما با آن مواجه شدیم دقیقا همان فراخوان 18 و 19 دی‌ماه بود. البته در زمان اعتراضات مشکلی نداشتیم، ولی به واسطه درگیری‌هایی که رخ داد، مشکلات ما هم شروع شد. کارگاه‌های ما دو روز بود که روز دوم هم به صورت نیمه‌کاره باقی ماند و مجبور شدیم کارگاه را ترک کنیم و از داخل منزل به کار ادامه بدهیم و دیگر زمان حضور برای به ثمر رساندن کار‌ها کمتر بود.

چالش بعدی نبود اینترنت و اختلال در آن بود و حتی دسترسی برای ارسال کار‌ها به منظور اصلاح آثار وجود نداشت. حتی برای جست‌وجو و به دست آوردن نقش‌مایه‌ها از داخل اینترنت محدودیت‌هایی داشتیم. به همین دلیل بچه‌ها تکیه کردند به دانسته‌های ذهنی و ایده‌هایی که در ذهنشان بود. به همین منظور کارها را به صورت بکر پیش بردند و به سراغ نقش مایه‌های کتاب‌های منبع رفتند و از این دسترسی استفاده کردند، از این طریق ایده می‌گرفتند و آثار را تولید می‌کردند.

انتظار شما از اهالی هنر و مدیران فرهنگی در قبال این رویداد‌ها و در شرایط کنونی جامعه که بسیار ویژه است، چیست؟

خیلی انتظار‌ها بوده و درخواست‌هایی داشتیم، اما معمولا اجابت نشده است. از هنرمندان انتظار داریم که الان که شرایط مهیا شده بیایند و آثار را ببینند، اگر نقدی دارند بگویند و اگر کمکی هم از دستشان بر می‌آید از ما دریغ نکنند. همچنین این نمایشگاه را ترویج کنند برای دیده شدن و استفاده بیشتر از آثار ارائه‌شده.

از مسئولین هم انتظار می‌رود که آثار را در قسمت‌های مختلف شهر اکران کنند. البته من تعدادی از کار‌ها را در سطح شهر دیدم که اکران شدند و ما در حال حاضر تعدادی از آن‌ها را در خیابان‌ها و میدان‌ها می‌بینیم که جا دارد از این نظر تشکر کنیم. البته انتظار داشتیم بهای بیشتری به اکران در موزه هنر‌های معاصر داده می‌شد که خب گویا مشکلاتی بوده و در موزه کار‌ها را اکران نکردند. در کل انتظار خاصی نداریم غیر از حمایت، بها دادن و استفاده از آثار که ابتر نمانند.