به گزارش اصفهان زیبا؛ روزهای سخت، آدمها را غربال میکنند؛ این قاعده در بحران اخیر نیز خود را عیان کرد. خیابانهای شهر، صحنه حضور مردمی شد که پای وطن ایستادند و غیرتمندیشان را به رخ جهانیان کشیدند و در کنار آنها، دانشگاه هم دست روی دست نگذاشت.
دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان و دانشگاه هنر اصفهان با دانشجویان پرشور و استادان دغدغهمند، از برپایی موکبها و کاروانها گرفته تا صدور بیانیههای تخصصی، تولید ویژهنامههای فارسی و انگلیسی، پادکستها و گزارشهای تحلیلی و همچنین اجرای طرحهای مشاورهای و وبینارهای تابآوری، کوشیدند، هم سنگر فرهنگ و رسانه باشند و هم پناهگاه آرامش و عقلانیت در میانه بحران.از قدیم شنیدهایم که روزهای سخت آدمها را غربال میکنند؛ این حضور در میانۀ میدان است که بین آدمهای عملگرا با افراد مدعی، مرز میکشد و آنها را از همدیگر جدا میکند.
حالا، کشور ما در میانۀ بحران است. همین باعث شده مردمی که پایکار وطنشان ایستادهاند، پرچم بردارند و روانه خیابانها شوند تا غیرتمندیشان را به رخ جهانیان بکشند؛نهاد دانشگاه نیز بهعنوان مهد علم و اندیشه، دست روی دست نگذاشته است.
خانوادۀ نهاد علم، با همراهی یکدیگر تلاش میکنند بیشازپیش پرچم را بالا نگه دارند و با اقدامهای گوناگون، در عرصه رسانه و پیشگیری از اختلافهای داخلی، همرزم رزمندگان باشند. برای توضیح هرچه بیشتر این فعالیتها، ابتدا با محسن شریعتی، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان و سپس مهدی رجایی، عضو هیئتعلمی و معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه هنر اصفهان، به گفتوگو نشستیم.
دانشگاه آزاد اسلامی
پویا و کوشا در مسیر انقلاب
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان برخی از فعالیتهای دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان در جنگ رمضان را بیان میکند: «در دوره زمانی مزبور، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان اقدامهای متعددی را در راستای اهداف فرهنگی، هنری و اجتماعی به انجام رسانده است. در جهت تقویت انسجام اجتماعی و پیوند با جامعه، اقدامهایی شامل بهسازی محیط دانشگاه، برپایی موکب و کاروانهای راهیان نور، برگزاری مراسم و رویدادهای فرهنگی، نصب بنرهای اطلاعرسانی و تبلیغاتی و جلب مشارکت فعالانه تشکلهای دانشجویی صورت گرفته است. در حوزه تولید محتوا، فعالیتهای رسانهای و جهاد تبیین، اقدامهایی نظیر انتشار ویژهنامههایی به زبان فارسی و انگلیسی، درج یادداشتها و گزارشهای تحلیلی، تهیه شبنامهها، تولید و انتشار عکس و پوستر، ضبط و پخش پادکست، انجام مصاحبههای حضوری و تلویزیونی، صدور بیانیههای مرتبط و برگزاری نشستهای هماندیشی با خانواده معزز شهدا به اجرا درآمده است؛ همچنین، درزمینه ارائه خدمات آموزشی، پیشگیرانه و مشاورهای، خدمات مشاوره فردی (شامل مشاوره انگیزشی، روانشناختی و حقوقی) به دانشجویان ارائه شده و وبینارهایی با محوریت موضوعهایی چون تابآوری، مداخلههای روانشناختی، اصول کمکهای اولیه، مدیریت هیجانهای سیاسی و اصول مدیریت بحران برگزار شده است؛ تولید پادکستهای آموزشی نیز در این حوزه صورت پذیرفته است. شایان ذکر است؛ کارگروههای تخصصی با اهداف مشخصی همچون “همیاری و همدلی”، “کمکهای اولیه”، “خیرین”، “مشاوره”، “مدیریت بحران”، “ایثار و شهادت”، “جهاد تبیین” و “رسانه” تشکیل و فعال شدهاند. کلیه این فرایندها با هماهنگی کامل و برگزاری جلسههای مستمر با اعضای هیئترئیسه، استادان گرانقدر و کارکنان هیئتعلمی دانشگاه به پیشبرد اهداف کمک کرده است.»
دانشجویان امروز
در امتداد انقلاب دیروز
شریعتی حضور و مشارکت دانشجویان در این اقدامها را فراتر از انتظار میداند و میگوید: «حضور و مشارکت دانشجویان در این اقدامها، فراتر از انتظار و تحسینبرانگیز بود. شور و پویایی آنان در ابعاد مختلف و در سطوح گوناگون، بهوضوح در اجرای برنامهها مشهود بود. دانشجویان با انگیزهای بالا، نهتنها در بخشهای اجرایی و عملیاتی برنامههای فرهنگی، هنری و اجتماعی حضوری فعال داشتند، بلکه در کارگروههای تخصصی، بهویژه در کارگروههای “همیاری و همدلی”، “کمکهای اولیه” و “جهاد تبیین”، نقش بسیار کلیدی و مؤثری ایفا کردند. این مشارکت همهجانبه، نشاندهنده تعهد و دغدغهمندی دانشجویان در خصوص مسائل فرهنگی و اجتماعی دانشگاه و جامعه بوده و موفقیت چشمگیر برنامههای اجرا شده، مرهون همین حضور پرشور و خلاقانه آنان است.»
صاحبان فکرهای نو
او روند برنامهریزی و اجراییکردن آنها را اینگونه توضیح میدهد: «فرایند برنامهریزی و اجرای فعالیتها، یک همافزایی پویا و تعاملی میان دانشجویان و بخشهای مختلف دانشگاه بود؛ بااینحال، اگر بخواهیم به ریشه و منشأ اصلی ابتکارعمل اشاره کنیم، باید اذعان کرد که بسیاری از ایدههای نوآورانه و طرحهای اولیه، از دل خلاقیت و شوروشوق دانشجویان جوشانده شده است. دانشگاه، با اتکا به پشتوانه مستحکم و راهبردی هیئترئیسه محترم که همچون ستون فقراتی استوار، حامی و هدایتگر تمامی برنامههاست، فضایی را مهیا ساخته است تا دانشجویان عزیز بتوانند آزادانه ایدهها و طرحهای خود را مطرح کنند. ما در معاونت فرهنگی و دانشجویی، خود را موظف به شنیدن این ایدهها و فراهمآوردن بسترهای لازم برای شکوفایی آنها میدانیم. پس از طرح ایده، با ارائه حمایتهای مقتضی،چه درزمینه مشاورهای، چه تأمین منابع و چه رفع موانع اجرایی، دانشجویان را در مسیر تحققبخشیدن به طرحهایشان همراهی و هدایت میکنیم. این رویکرد، ضمن ارجنهادن به ابتکارهای دانشجویی، تضمین میکند که فعالیتها در چهارچوب اهداف و سیاستهای کلان دانشگاه پیش بروند و به بهترین نحو به اجرا درآیند.»
جامعه دانشگاهی باید نقشآفرین باشد
معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان درزمینه الزام برگزاری مراسم و برنامههای خاص این زمان و بازتاب فعالیتهای رسانهای معتقد است: «تجمعهای شبانه، چونان پایگاهی مردمی، پیوند عمیقی میان دانشگاه و مردم ایجاد کرد و اتحاد و همبستگی را در میان آنان شکوفا ساخت. این گردهماییها نقشی تعیینکننده در استحکامبخشیدن به اتحاد ملی و پیوند میان نسلها ایفا کردند. ازسویدیگر، تولیدات رسانهای دانشجویان، بهمثابه جهادی در تبیین حقایق، با روایتگری بهنگام و با ادبیاتی واقعبینانه و صحیح، تأثیری شگرف بر جای گذاشتند. این مهم از طریق یادداشتها، نشریات، بیانیهها و سایر تولیدات دانشجویی تحقق یافت و در قالبی دیگر، استادان و افراد تأثیرگذار نیز در این عرصه به یاری دانشجویان شتافتند تا این رویکرد رسانهای، مسیری درست و مؤثر را در پیش گیرد.»
ارتقای سواد رسانهای ضرورت دارد
شریعتی معتقد است که دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان، برای گسترش دامنه تأثیر دانشگاهیان باید به افزایش آگاهی اهتمام ورزد. او راهحل افزایش این آگاهی را اینگونه بیان میکند: «برای اینکه دانشگاهیان بتوانند نقش پررنگتری در جامعه ایفا کنند، لازم است ابتدا سواد رسانهای و اطلاعاتی نسل جوان را ارتقا دهیم تا بتوانند با تحلیل درست، محتوای مفید تولید کنند و بر فضای مجازی تأثیرگذار باشند؛ سپس با تشویق و الگوسازی از فعالان موفق، انگیزهای قوی در دانشجویان ایجاد کنیم؛ همچنین، تقویت حس مسئولیتپذیری و تعلق به جامعه در میان آنان و ترویج فرهنگ همدلی، اتحاد و گفتوگوی سازنده در محیط دانشگاه، این نقشآفرینی را تسهیل خواهد کرد. این رویکردها، دانشگاه را به کانونی پویا برای تأثیرگذاری مثبت در جامعه تبدیل خواهد کرد.»
این عضو هیئتعلمی در پایان گفتوگو در باب اهمیت دانشگاه و نمایندگی افکارعمومی در زمینههای مختلف میگوید: «آنچه گفتنیست دانشجو در مواجهه با هرگونه بحران، اعم از خصومتهای مسلحانه، جنگهای شناختی یا تنگناهای علمی، باتکیهبر دانش عمیق، تفکر نقادانه و روحیه مسئولیتپذیری اجتماعی، نقشی بیبدیل ایفا میکند. دانشجویان با ارائه راهکارهای نوآورانه، تحلیلهای مستند و هدایت افکار عمومی بهسمت تصمیمگیریهای خردمندانه، میتوانند مسیر خروج از بحران را هموار کنند و جامعه را بهسوی آیندهای امنتر، هوشمندتر و پایدارتر رهنمون سازند. بدین ترتیب، دانشگاه نهتنها کانون تولید علم، بلکه سنگر دفاع از عقلانیت و امید در دشوارترین بزنگاههای تاریخ بشریت است.»
دانشگاه هنر اصفهان؛ یکهتاز میدان انقلابیگری
در ادامه، معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه هنر اصفهان هم اقدامهای این دانشگاه را اینطور عنوان میکند:
«1.صدور بیانیههای تخصصی در خصوص حفاظت و مرمت بناهای تاریخی آسیبدیده بر اثر موج انفجار و انتشار آنها در خبرگزاریها؛
2.برپایی موکب با همکاریبخش مردمی در سطح شهر اصفهان در دونقطه از ساختمانهای دانشگاه؛
3.همکاری در طراحی و چاپ پرچمهای ایران و پرچمهای ویژه در تیراژ بالا با مشارکت مردمی و توزیع آنها در تجمعهای شبانه در سطح شهر؛
4.مشارکت با تیم اعزامی از معاونت فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در تولید محتوا و تهیه مصاحبههای تخصصی با دانشجویان و استادان دانشگاه در خصوص خسارتهای وارده به ساختمانهای تاریخ اصفهان در دولتخانه صفوی؛
5. تهیه محتواهای عمومی با استفاده از تصاویر خسارات وارده به بناهای تاریخی اصفهان و بناهای دانشکدههای دانشگاه هنر اصفهان و انتشار بخشی از آنها در رسانههای عمومی؛
6. تهیه و انتشار یادداشتهای کوتاه در قالب پاسخ به تهدیدهای ترامپ جنایتکار علیه ایران عزیز، توسط استادان، کارکنان و دانشجویان دانشگاه هنر اصفهان و انتشار در کانالهای مربوط به دانشگاه؛
7. اجرای طرح “صدای مشاور” بر اساس ابلاغیه معاونت دانشجویی وزارت علوم و معرفی مشاوران بهمنظور رسیدگی به مسائل و مشکلات دانشجویان در شرایط حاضر.»
هرکس یکگوشۀ کار را میگیرد
رجایی با اشاره به شرایط خاص این روزها میگوید: «باتوجهبه مجازیبودن کلاسهای آموزشی و تعطیلی سراهای دانشجویی، عملا بخشی از دانشجویان فعال در حوزه فرهنگی در دانشگاه حضور فیزیکی ندارند؛ اما حضور آن دسته از دانشجویانی که در اصفهان ساکن هستند، خوب است و از روزهای ابتدایی تهاجم دشمن تا هماکنون شاهد حضور پرشور همه دانشگاهیان، بهویژه دانشجویان، در موکبهای مربوط در محل دو ساختمان دانشگاه بودهایم. افزون بر آن، حضور تعدادی از دانشجویان که بهصورت مجازی در تولید محتوا همکاری میکنند، پررنگ است.»
او ادامه میدهد: «برنامهریزی فعالیتها در دانشگاه بهصورت تعاملی بوده است؛ هم از سوی شورای فرهنگی دانشگاه و هم از سوی دانشجویان فعال فرهنگی، پیشنهاد انجام برنامهها ارائه شده است. وظیفه پشتیبانی و تدارکات عموما با دانشگاه، و اجرای برنامهها توسط تیمهای دانشجویی بوده، البته حضور همکاران در اجراها نیز شایان توجه است.»
برگزاری جلسههای تبیینی؛ واجبتر از نان شب!
عضو هیئتعلمی دانشگاه هنر اصفهان راهبرد مطلوب برای گسترش فعالیت و تأثیر دانشگاهیان را گفتوگو و تبیین میداند و دراینرابطه میگوید: «گفتوگو با استادان، کارکنان و دانشجویان دانشگاه با دیدگاههای مختلف و جلبتوجه ایشان به اولویت دفاع از منافع ملی ایران، با پرهیز از وجود هرگونه نگاه حزبی، جناحی و… بسیار مهم است؛ همچنین برگزاری جلسههای مجازی باهدف تبیین جنگ رمضان ضروری به نظر میرسد. درنهایت برای ایران عزیز و جبهه مقاومت آرزوی پیروزی دارم.»
دانشگاه؛ اتاق فکر بحرانهای امروز
بازخوانی تجربه دانشگاه آزاد و دانشگاه هنر اصفهان در روزهای تهاجم و بحران نشان میدهد که دانشگاه، اگر خود را به کلاس و امتحان محدود نکند، میتواند در حساسترین بزنگاههای تاریخی نقشی فراتر از یک نهاد آموزشی ایفا کند، نقشی که در آن، دانشجویان با خلاقیت و مسئولیتپذیری، ایدهها را میجوشانند و استادان و مدیران، بستر شکوفایی آن را مهیا میکنند. آنها با تشکیل کارگروههای تخصصی، تولید محتوا، حضور در میان مردم و حمایت روانی از یکدیگر، هم روایت بحران را میسازند و هم راه عبور از آن را نشان میدهند. در چنین قابى، دانشگاه نهتنها کانون تولید علم، که سنگر دفاع از عقلانیت و امید است، سنگری که اگر جدی گرفته شود، میتواند الگوی حضور آگاهانه برای دیگر دانشگاههای کشور باشد.
