به گزارش اصفهان زیبا؛ «آقا، مسجد فقط برای پیرمردهاست»؛ این جمله را چند نوجوان محله ارغوانیه به امام جماعت مسجد النور گفتند؛ جملهای که خیلیها را ناامید میکند؛ اما برای حجتالاسلام علیاکبر رمضانی نقطه شروع شد. امروز بعد از سالها فعالیت مستمر، مسجد النور ارغوانیه به پایگاهی اجتماعی تبدیل شده که نوجوانان خودشان برنامههایش را اجرا میکنند، مادرها مسئول برگزاری مراسم میشوند و کسبه محله در پویشهای کمکرسانی مشارکت میکنند. رمضانی که بهعنوان روحانی برتر شناخته شده، این عنوان را «امانت» میداند، نه «مدال». او که امام جماعت مسجد النور است، میگوید راز موفقیتش یک جمله است: «با مردم باش، برای مردم باش، مثل مردم باش.»
فعالیت فرهنگی و اجتماعی در محله را بر چه اساسی شروع کردید؟
اوایل که آمدم محله، دیدم خیلی از بچهها و نوجوانان با مسجد ارتباطی ندارند. یک روز چند تا از پسرهای نوجوان محله آمدند و گفتند: «آقا، مسجد فقط برای پیرمردهاست؟» این حرف خیلی من را به فکر فروبرد. تصمیم گرفتم از پایگاه تابستانی شروع کنم و کمکم برنامهها را گسترش بدم.
مهمترین نیاز فرهنگی محله ارغوانیه چیست؟
به نظر من مهمترین نیاز، فضای امن و جذاب برای نوجوانان و جوانان است. محله ما امکانات تفریحی و فرهنگی چندانی ندارد. بچهها بعد از مدرسه یا سر کار، سرگرمی خاصی ندارند. مسجد میتواند این فضا را فراهم کند. همچنین نیاز به نیروی انسانی متخصص در حوزه کودکونوجوان داریم.
چه برنامههای شاخصی اجرا کردید؟
-طرح «مسجد، خانه من»: برنامهای هفتگی برای نوجوانان با ترکیب آموزش، بازی و گفتوگو
– اردوهای فرهنگیتفریحی
– کلاسهای تقویتی و مشاوره تحصیلی
– پویش «همسایه خوب»: کمک به خانوادههای نیازمند محله بهصورت محرمانه
تمرکزتان بیشتر روی چه گروههایی بوده؟
بیشترین تمرکز من روی نوجوانان و جوانان بوده. البته برنامههای ویژه خانوادهها و سالمندان هم داریم؛ ولی باور دارم اگر نسل جوان را جذب کنیم، بقیه نسلها خودشان به مسجد مراجعه و در برنامهها شرکت میکنند.
چطور نوجوانان و جوانان را جذب مسجد کردید؟
اول از همه قضاوت نکردم. آمدن سراغ گوشی و فضای مجازی را تقبیح نکردم؛ بلکه یاد گرفتم از همان فضا برای ارتباط استفاده کنم. به حرفهای آنها گوش دادم؛ حتی اگر مخالف عقایدم بود. صادق بودم؛ چرا که نسل جدید دروغگو را زود میشناسد. برنامههای مشارکتی طراحی کردم؛ نه یکطرفه. در مرحله بعد برنامههای ورزشی مثل مسابقات فوتبالدستی، پینگپنگ و والیبال را برگزار کردیم. حرفزدن به زبان خودشان، نه نصیحت خشک و خستهکننده را هم در صحبتکردن و تعامل با آنها رعایت کردم. یکی دیگر از اقداماتی که باعث شد ارتباط من با نوجوانان و جوانان بهتر شود، سپردن مسئولیت به خود آنها بود؛ مثلاً خود بچهها برنامههایی را که در طول ماه در مسجد دارند برنامهریزی و اجرا میکنند.
یک روحانی موفق در محله چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
باید مردمی باشد، نه پشتمیزنشین، گوشدادن بلد باشد، نهفقط حرفزدن، بهروز باشد و با زبان نسل جدید آشنا و صبور باشد.
وقتی مردم ببینند روحانی محله در شادی و غمشان کنارشان است، خودشان قدردانی میکنند؛ همچنین شبکهسازی با فعالان محله خیلی به برقراری ارتباط صمیمی با آنها کمک کرد.
با چه مشکلاتی مواجه بودید؟
مشکلات کم نبود. برخی از آنها عبارتاند از: کمبود بودجه برای برگزاری برنامههای فرهنگی، بیاعتمادی اولیه بعضی خانوادهها به مسجد، رقابت با فضای مجازی و بازیهای کامپیوتری برای جذب کودکان و نوجوانان و کمبود نیروی همکار.
چقدر از مشارکت مردم استفاده کردید؟
بیشترین سرمایه ما خود مردم بودند؛ مثلاً شورای فرهنگی محله را با حضور معتمدان، کسبه و جوانان تشکیل دادیم یا بانک ایده راه انداختیم که هر کس هر پیشنهادی دارد بیان کند.
تعامل شما با خانوادهها چطوراست؟
ما جلسات منظم با والدین داریم و سعی میکنیم نگرانیهای آنها را بشنویم. این کار باعث شده والدین به ما اعتماد کنند. اکنون بعضی از مادرها خودشان مسئول برگزاری برنامههای فرهنگی مسجد شدند.
نمونهای از یک برنامه موفق را که بازخورد خوبی داشت بیان کنید.
طرح «شبهای آسمانی» که در ماه رمضان برگزار شد، یکی از برنامههای موفق ماست. هر شب بعد از افطار، برنامهای ترکیبی شامل سخنرانی کوتاه، مسابقه، نمایش طنز و گفتوگوی آزاد داشتیم. استقبال از این برنامه فوقالعاده بود. حتی خانوادههایی که اهل مسجد نبودند هم شرکت کردند. یکی از پدرها گفت: «این اولین بار است پسرم باذوق و شوق به مسجد میآید.»
مهمترین دلیل اثرگذاری کار فرهنگی شما در سطح محله چه بود؟
ارتباط چهرهبهچهره و مستمر علت اثرگذاری کار فرهنگی من بود. حضور مستمر در محله، شنیدن حرف مردم و همراه بودن با شادی و غم آنها مواردی هستند که باید به آن توجه کرد تا کاری که میکنیم اثرگذار باشد.
چه توصیهای به روحانیون و فعالان فرهنگی جوان دارید؟
از قدمهای کوچک شروع کنید، نه آرزوهای بزرگ؛ مردمی باشید، نه اداری؛ یاد بگیرید از همه حتی از یک نوجوان ۱۵ساله خسته نشوید. کار فرهنگی پاداشش دنیایی نیست. شبکهسازی کنید؛ چرا که بهتنهایی نمیشود.
برنامههای آینده شما برای محله ارغوانیه چیست؟
راهاندازی خانه نوجوان با فضای بازی و مطالعه، برگزاری جشنواره استعدادیابی محله، ایجاد صندوق قرضالحسنه محله برای کمک به نیازمندان و برگزاری دورههای مهارتآموزی برای جوانان جویای کار
چه پیامی به اهالی محله، بهویژه نوجوانان و جوانان دارید؟
به نوجوانان و جوانان میگویم که مسجد فقط جای نمازخواندن نیست؛ جای خود شماست. بیایید و خودتان مسجد را بسازید. منتظر نیستیم شما به مسجد بیایید؛ ما میآییم سراغ شما..
اقدامات شما برای تقویت همدلی و مشارکت اجتماعی در محله ارغوانیه چه بوده است؟
تشکیل گروههای همیار محله برای کمک به سالمندان و بیماران، برگزاری جشنهای محلهای در مناسبتهای مختلف، پویشهای کمکرسانی در بحرانها (مثل سیل یا زلزله) و ایجاد کتابخانه محلهای با مشارکت اهالی محله.
