غذاهای بی‌شناسنامه یا سنتی؟!

به گزارش اصفهان زیبا؛ در حالی که امروزه روزبه‌روز بر مصرف انواع غذاهای فست‌فودی و آماده افزوده می‌شود، کارشناسان تغذیه هشدارهایی در این رابطه می‌دهند.

از جمله عبدالعلی غلامپور، کارشناس ارشد تغذیه و کارشناس مسئول واحد بهبود تغذیه مرکز بهداشت شماره یک اصفهان، این نوع غذاها را غذاهای بی‌شناسنامه عنوان کرد و در رابطه با آن‌ها نکاتی را ارائه داد.

تبلیغات غذاهای بی‌شناسنامه و دیگر هیچ

منظور از غذاهای بی‌شناسنامه، غذاهای آماده و فست‌‌فودی است. این نوع غذاها از ویژگی‌های مصرفی فرهنگ امروز است و معمولا به‌خاطر پخت سریع به‌ویژه برای کارکنان، طرفداران پر‌وپا‌قرصی دارد.

متأسفانه این نوع غذاها از سوی صنایع غذایی جهان برای اشاعه مصرف انواع کنسروجات، آب‌میوه‌ها و دیگر مواد غذاهای فرآوری و بسته‌بندی‌شده و از طریق بسیاری از مجلات تغذیه، کتب و برنامه‌های آشپزی در رادیو و تلویزیون تبلیغ می‌شود که خود به الگوی غذایی غلط ما ایرانیان دامن زده و اغلب مردم را به خود جذب کرده است.

افزایش کالری و دامن‌زدن به چاقی

غذاهای بی‌شناسنامه می‌تواند به‌سادگی كل كالری غذای روزانه شما و حتی گاهی بیش از آن را داشته باشد؛ به‌خصوص وقتی سایز آن بزرگ باشد؛ به علاوه سرشار از چربی و فاقد مواد مغذی هستند‌؛ بنابراین اگر به طور منظم از آن‌ها استفاده كنید، ممكن است كالری بسیار زیاد و ویتامین‌ها و مواد معدنی كمی دریافت كنید.

باید توجه داشته باشید که كالری زیاد باعث چاقی می‌شود و كمبود ویتامین‌ها و املاح معدنی شما را به سمت سوء‌تغذیه می‌برد‌.

این در حالی است که در فرهنگ آشپزی سنتی و بومی ما صدها دستور غذا وجود دارد که نه‌تنها برای طبخ سریع ایدئال هستند، بلکه حداقل از دو لحاظ بر غذاهای بی‌شناسنامه صنایع غذایی برتری دارد؛ یکی اینکه دارای ترکیبات غذایی کامل و ایدئالی هم از نظر ارزش غذایی و هم از نظر سلامتی هستند و دیگر اینکه از مواد نگهدارنده‌، رنگ‌های مصنوعی و دیگر افزودنی‌ها عاری هستند.

در واقع باید بدانید اگر غذای آماده كمتر و غذاهای خانگی بیشتری بخورید، كالری كمتری دریافت می‌كنید و سلامتی شما بیشتر تضمین می‌شود.

افزودنی‌های مضر

غذاهای فراوری‌شده صنعتی که به صورت بسته‌بندی به مصرف‌کنندگان عرضه می‌شود‌، آلوده به انواع افزودنی‌هایی همچون طعم‌دهند‌ها، نگهدارنده‌ها و رنگ‌های شیمیایی است.

علت افزودن این مواد به غذاهای بسته‌بندی‌شده جهت تولید بسیار وسیع و نگهداری درازمدت در انبارها یا سردخانه‌هاست؛ بدون اینکه نگران افت ظاهری آن‌ها باشند.

با اینکه اغلب ماه‌ها از تولید این نوع غذاها می‌گذرد، مصرف‌کننده در هنگام باز‌کردن بسته‌بندی غذا رنگ و طعمی می‌یابد که انتظار دارد. مسلما گرچه رنگ و طعم غذاهای صنعتی ممکن است طبیعی به نظر آید، اما از نظر غذایی و سلامتی کیفیت موادغذایی چند ماه مانده با موادغذایی تازه قابل مقایسه نیست.

مصرف اکثر این رنگ‌ها در غذای انسان غیرقابل قبول است و می‌تواند سرطان‌زا باشد؛ حتی رنگ‌های مجاز غذایی در اثر استفاده زیاد می‌تواند عوارضی داشته باشد؛ به‌طوری‌که تحقیقات نشان می‌دهد استفاده زیاد از محصولات حاوی رنگ‌های مجاز به‌خصوص برای کودکان، اثرات سوئی بر رفتار و توجه آن‌ها دارد و باعث بروز رفتارهای پرخاشگرانه و اختلال در تمرکز می‌شود.

از سوی دیگر اغلب غذاهای آماده، خوش‌نمک است که مصرف بیش از حد نمک و به عبارت دیگر سدیم با بیماری فشارخون بالا، اختلالات قلبی‌عروقی، ادم (‌احتباس آب در بدن‌) و سنگ‌های كلیوی و نیز تضعیف چشم مرتبط است.

ترکیبات غذایی کم‌‌ارزش

به‌طورکلی غذاهای بی‌شناسنامه دارای ارزش غذایی بسیار پایین و حاوی ترکیبات غذایی غیراصولی است.

این نوع غذاها چون اساسا نه به‌منظور تغذیه برتر، بلکه به قصد فروش کالایی خاص طراحی شده‌اند، در مقایسه با غذاهای بومی هر سرزمین بر اساس ذائقه محلی و با هدف سلامتی بیشتر جامعه طی قرون تکامل یافته است.

به گفته «فرانسیس مور لپه»، از دانشمندان مشهور امروزه این ترکیبات غذایی هوشمندانه در علم تغذیه «ترکیبات پروتئینی مکمل» است.

با گنجاندن این ترکیبات در غذاهای بومی نیاکان ما نه‌تنها از مزه برتر، بلکه از محتوای پروتئینی کاملی حتی اگر غذای موردنظر فاقد گوشت بود، برخوردار می‌شدند.

رایج‌ترین ترکیبات پروتئینی مکمل شامل: لبنیات با غله‌، حبوبات با غله‌، لبنیات با حبوبات و دانه‌های روغنی‌(مغزیجات) با حبوبات است.

توصیه

علاوه بر توجه به موارد فوق، توصیه می‌شود عموم مردم در هنگام خرید محصولات، به برچسب سلامت و مواردی همچون: تاریخ مصرف آن‌ها دقت کنند؛ همچنین هرگونه اقلامی را از مراکز معتبر دریافت کنند و درصورت تردید نسبت به سلامت محصولات غذایی یا محصولات آرایشی و بهداشتی با سامانه 190 تماس بگیرند.