کیش و تهران دو مقصد پررونق مسافرتهای ایرانیان بود؛ بهطوریکه تقریبادر هرروز از هفته که از هرمرکز استان و شماری از شهرهای دارای فرودگاه کشور که قصد سفر به این دو نقطه را میکردید، چند گزینه راحت و دم دست، روی میز برایتان مهیا بود! حالا اما کرونا باعث شد کیش از این چرخه خارج شود و خسارتهای زیادی ببیند؛ بهطوریکه مدیر گردشگری و میراث فرهنگی مناطق آزاد کشور از خسارت 450 میلیارد ریالی کرونا به کیش و بهطورکلی خسارت 550 میلیارد تومانی به مناطق آزاد بهجز قشم خبر داد. حسین الهبداشتی، در گفتوگو با مهر، درباره اینکه چقدر سازمانهای مناطق آزاد در کشور سیاستهای ابلاغی از سوی معاونت فرهنگی و گردشگری و بهتبع آن برنامهها و سیاست شورای عالی را باوجود داشتن هیئتمدیره مستقل، دنبال میکنند، گفت: «درست است که مناطق تشکیلات مستقلی دارند؛ اما در برخی از موارد باید به دبیرخانه مراجعه کنند؛ ازجمله در حوزه مصوبات مربوط به بودجه؛ اما اینکه چقدر سیاستهای ابلاغی به آنها اجرایی شود، موضوع دیگری است. سیاست کلی این است که باید هماهنگ باشند. ما یک برنامه کلی به آنها میدهیم. هر منطقه بر اساس برنامه و ظرفیتهایی که دارد، آن سیاستها را اجرا میکند. بهعنوانمثال نمیتوان به همه مناطق گفت که در حوزه بومگردی فعالیت کنند؛ چون شاید برخی از مناطق این ظرفیت را نداشته باشند.» مدیر گردشگری و میراث فرهنگی شورای عالی مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی درباره سیاستهای ابلاغی دبیرخانه به سازمانهای مناطق آزاد گفت: از سازمانها خواستهایم در قالب پنجره واحد، صدور مجوزها برای فعالیتهای گردشگری ازجمله بومگردی تسهیل شود و اینکه به آنها آییننامه تأسیس اقامتگاههای بومگردی را ابلاغ کردهایم؛ چون همه مناطق به بومگردی نیاز ندارند و برخی از شرایط یا مجوزها متفاوت از سرزمین اصلی است و باید سادهتر باشد.
در جلسات اخیر به مناطق اعلام کردیم که فعالیتهایشان در فضای مجازی بسیار ضعیف است؛ بنابراین باید فعالتر شوند. منطقهای مانند انزلی توانسته مجازیسازی کند یا اینکه ارس در اینستاگرام صفحهای راهاندازی کرده؛ ولی چنین فعالیتهایی باید گسترده شود. الهبداشتی درباره سیاست ارزانسازی سفر به مناطق آزاد نیز گفت: یکی از برنامههای ما برگزاری تورهای مشترک گردشگری بین مناطق است؛ مانند ارس و ماکو که نزدیک به هم هستند و میتوانند تور مشترک داشته باشند و گردشگر نیز میتواند با پرداخت هزینه کمتر، جاذبههای دو منطقه آزاد را باهم ببیند. این اقدام شروعشده و تفاهمنامهای بین دو منطقه به امضا رسید. کیش و قشم دو جزیره با جاذبههای مجزا هستند پس نمیتوانند چنین برنامهای داشته باشند؛ ولی ما حتی برای چابهار و ماکو هم پیشنهاد کردیم که چنین تورهایی اجرا کنند؛ اما چون پرواز بین دو منطقه وجود ندارد امکانپذیر نیست. باید بخش خصوصی و آژانسهای مسافرتی برای آنها تور گردشگری تعریف کنند؛ چون اگر مسافر برای آنها وجود داشته باشد ایرلاین هم پرواز میگذارد. پیشنهاد کردیم در مناطق تورهای با علایق ویژه یا خاص برگزار شود؛ مثلاچندی پیش در ماکو تور نجوم برگزار و از آن استقبال شد. او افزود: به مناطق اعلام کردهایم که از حالا به بعد باید برای جذب گردشگر تبلیغ و برنامهریزی کنند یا اینکه مرمت و احیای بناهای تاریخی را در دستور کار قرار دهند.
توسعه موزههای خصوصی و ورود به حوزه گردشگری مجازی ازجمله سیاستها و برنامههای دیگر است. بازارچههای صنایعدستی نیز باید راهاندازی شود؛ همچنین در دستور کار دبیرخانه است که با چند مرکز ارزیابی تأسیسات گردشگری همکاری کرده تا بتوانیم این مراکز را درجهبندی کنیم. بهروز شدن بستههای سرمایهگذاری و تبیین آنها نیز ازجمله سیاستهای دیگر دبیرخانه بود که به مناطق آزاد ابلاغ شد. او ادامه داد: تحلیل من این است که در برخی از حوزهها توانستهاند به این اهداف نزدیک شوند؛ مانند جزیره کیش که هرسال آمارش رشد میکند. من فکر میکنم گردشگری کیش در مقایسه با گردشگری داخلی ایران موفق بوده است. او تصریح کرد: تا پیش از کرونا گردشگران خارجی به ارس، آبادان، چابهار و اروند از راههای مختلف زمینی، هوایی و دریایی رفتوآمد داشتند؛ تنها کیش و قشم هست که باید با پرواز رفتوآمد میکردند. میتوان آماری از اقامتها و ورودی گردشگر به مناطق آزاد ارائه کرد. بهعنوانمثال میزان اقامتکنندگان خارجی در شش ماه اول ۹۸ نزدیک به سه میلیون نفر بوده؛ اما ورودی گردشگران خارجی به مناطق آزاد ۱۶ میلیون نفر بوده است.
