تجویز دارو و سرم برای فاطمه ادامه داشت؛ اما هیچکدام افاقه نکرد و نتوانست حال او را بهبود بخشد: «هشت روز تمام ضعف داشتم، به همراه سرفههای عفونی. مدام آبمیوه میخوردم و در استراحت مطلق بودم.» بیماری فاطمه دو هفته طول کشید و بعدازآن و پس از شیوع کرونا در کشور پزشکان تشخیص دادند که او به بیماری کووید 19 مبتلا شده است: «ویروس از یکی از شاگردان در ورزشگاه به من انتقال پیدا کرده بود.» سه ماه از بیماری فاطمه گذشت و او خیلی اتفاقی از طریق اخبار شنید که میتواند پلاسمای خونش را اهدا کند. از کرج به اصفهان آمد و در یکی از درمانگاههای این شهر پلاسمای خونش را اهدا کرد تا جزو اولین کسانی به شمار آید که پلاسمای خون خود را به بیماران کووید 19 اهدا کردهاند: «دکترها گفتند چون بدنت از ایمنی بسیار خوبی برخوردار و قوی است، میتوانی به سایر بیمارها پلاسما بدهی. در بیمارستان بستری شدم. 500 سیسی خون از من گرفتند تا آن را به بیماران کووید 19 که قابلیت استفاده از پلاسما را دارند و این فراورده خونی میتواند باعث بهبودی و تسریع روند درمانشان شود، تزریق کنند.»
پلاسمادرمانی ازجمله راهکارهایی است که در زمانهای گذشته و در اوج شیوع بیماریهایی همچون آنفولانزا، سارس، ابولا و مرس برای بهبود بیماران استفاده شده است. حالا و در شرایطی که شش ماه از شیوع ویروس کرونا در کشور میگذرد، از این روش درمانی برای بهبود بیماران مبتلا به کووید 19 نیز بهره گرفته میشود. بعد از گذشت مدتزمانی، پلاسمای خون افراد بهبودیافته فاقد ویروس، اما سرشار از آنتیبادی میشود که در درمان مبتلایان به این ویروس مؤثر است؛ چراکه باعث تقویت سیستم ایمنی بدن آنها و همچنین تولید پادتن میشود. گفته میشود این پادتنهای ارزشمند با روشی بهنام پلاسمافرزیس استخراج میشوند. طی این فرایند، خون کامل از اهداکننده گرفته میشود؛ سپس پلاسمای آن جداشده و گویچههای قرمز، سفید و سایر اجزای خون دوباره به اهداکننده برگردانده میشود. حسن ابوالقاسمی، سرپرست طرح پلاسمادرمانی و رئیس انجمن خون و سرطان کودکان کشور، در گفتوگو با «اصفهان زیبا» میگوید: «پلاسمادرمانی در وضعیت بیماران وخیم با نتایج خوبی همراه بوده و باید برای میزان اثرگذاری آن در بهبود بیماران شدید، همچنان منتظر باشیم.»
در حالی پلاسمادرمانی میتواند باعث بهبود و تسریع روند درمان در بیماران بدحال کووید 19 شود که چندی پیش، مدیرعامل سازمان انتقال خون از به صفر رسیدن ذخیره پلاسما در اصفهان خبر داد؛ درصورتیکه تا قبل از اتمام ذخایر پلاسما روزانه حدود 11 واحد پلاسما کوویدی در مرکز اهدای خون اصفهان دریافت میشد. اگرچه پزشکان و متولیان سلامت معتقدند پلاسمادرمانی را نباید بهعنوان یک گزینه قطعی در درمان کووید 19 به شمار آورد، اما صفر شدن ذخیره این فراورده خونی در اصفهان، باعث نگرانی برخی خانوادههای بیماران شده است و بعضی از آنها معتقدند اگر امکان استفاده از پلاسما را داشتند، بیماری آنها بهبود مییافت و مانع مرگ اعضای خانوادهشان میشد. طاهره چنگیز، رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان، در گفتوگو با «اصفهان زیبا» اما معتقد است: «پلاسمادرمانی یکی از راههای مؤثر در درمان بیماران کرونایی است؛ البته نه راهحل قطعی.»بر این اساس و بنا بر مطالعات انجامشده، این روش درمانی تنها برای برخی بیماران مؤثر است؛ برای مثال، بیماران بدحالی که اکسیژن خون آنها با دارو بهبود پیدا نمیکند و به درمان قاطع نیاز دارند. بیماران مبتلا به کووید 19 و نیازمند به این نوع روش درمانی در همان هفته اول باید پلاسما را دریافت کنند.
علی فتوحی، متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری، به «اصفهان زیبا» میگوید: «افرادی که دوره بیماری را طی کردهاند، یک ماه پس از درمان میتوانند برای اهدای پلاسما اقدام کنند که البته از آنها تست آنتیبادی گرفته میشود. اگرچه برای درمان کرونا پلاسمادرمانی یکی از راههای مطلوب و تأثیربخش به شمار میآید، ولی تعداد اهداکنندگان این فراورده خونی در اصفهان، محدود است؛ برای مثال، خانمهای باردار و کسانی که سقطجنین یا زایمان داشتهاند، همچنین بیماران مبتلا به هپاتیت و ایدز قادر به اهدای پلاسما نیستند. زمانی هم که دست پزشک از پلاسما خالی باشد، نمیتواند بهدرستی تصمیم بگیرد و عوارض بیماری بیشتر میشود.»فتوحی تنها 20 درصد افراد مبتلا به بیماری کووید 19 را جزء بیمارانی با حال وخیم میداند؛ یعنی آنهایی که قابلیت اهدای پلاسما دارند: «80 درصد بیماران بدون علائم یا با علائم خفیف هستند و نمیتوانند از پلاسما استفاده کنند.»
