هفته تربیتبدنی و ورزش، بهانهای شد تا سراغی از اولین لژیونر ورزش اصفهان بگیریم که تا به قول او «دیگرانی که این گفتوگو را میخوانند، احساس قدمزدن تاریخی با یکی از ورزش دوستان و ورزشکاران اصفهان در بیش از نیمقرن گذشته را تجربه کنند.»
شاگردی در مکتب شاهین
از دوران کودکی علاقه زیادی به تمام رشتههای ورزشی و بهویژه فوتبال و دومیدانی داشتم. قبل از دهسالگی، برای یارگیری درازای انتخاب من، تیم مقابل دو نفر را انتخاب میکرد که دلیلش بیشفعالی ورزشی و سرعت بسیار خوبم بود. به خاطر همین سرعت خوب، سالها بعد عضو تیم دوومیدانی اصفهان و قهرمان دوی صد متر شدم. به دلیل علاقه به ورزش، بیشتر وقتم در میادین ورزش میگذشت و خودم را برای شرکت در مسابقات آماده میکردم. در دوران دبستان شاگرد محمود حریری بودم و بعدها وارد دبیرستان سعدی شدم. آن سالها دوست داشتم همیشه جزو بهترینها باشم و اهدافم را بسـیار بالا انتخاب کنم و کوشش میکردم به آنها دست یابم، ازاینرو چند سال قهرمان رشته تنیس روی میز در دبیرستان سعدی و اصفهان بودم. مهندس ناصر نگهبان، مرحوم دکتر جلال فشارکی، دکتر هاشم فاطمی، دکتر محمود میخک و همچنین من از جمله دانش آموزان تکنیکی دبیرستان سعدی بودیم.همزمان با فوتبال در سه سال اول دوره شـش سـاله دبیرسـتان، ورزشهای دوومیدانی و دوچرخهسواری را هم انجام میدادم تا اینکه حمید حریری، برادر شادروان محمود حریری که از دوستانم بود، اطلاع داد که تعدادی از مسئولان ورزشی در منزل آنها بودهاند و صحبت از افراد مستعد برای انتخاب در تیم فوتبال اصفهان شده که همگی از کامبیز مدنی پور بهعنوان فردی با پتانسیل بالا صحبت کردند. ازآنپس توجهم را معطوف به فوتبال کردم و در هفدهسالگی، به عضویت تیم اول شاهین درآمدم و همان موقع نیز برای تیم اصفهان انتخاب شدم. علاقه بازیکنان به تیم بهاندازهای بود که زمانی در اردوی تیم ملی در تهران بودم و از تمرین تیم شاهین در اصفهان خبردار شدم، همان روز از تهران به اصفهان آمدم تا در تمرین شرکت کنم، ولی متأسفانه مشهدی عباس که متصدی میدان باغ همایون (تختی فعلی) بود، چمن را پر از آب کرده بود و نتوانستیم تمرین کنیم و بدون اینکه به خانه سری بزنم، به تهران و اردوی تیم ملی بازگشتم.
دعوت به تیم ملی
تیم شاهین و تیم اصفهان، ازنظر تحصیلی و آکادمیک وجهه بالایی در کشور داشت. دکتر عباس اکرامی و شادروان محمود حریری در اینباره سهم بزرگی داشتند و همواره ادب، اخلاق و تحصیل را در درجه اول اهمیت قرار میدادند. علاقه زیاد به تیم، هیچ انتظاری را در بازیکنان به وجود نیاورده بود و همیشه بازیکنان در انتظار روز تمرین بودند و گاهی از 12 ظهر تا ساعت 8 و 9 شب تمرینات ادامه مییافت. در اوایل سال 1343 در روزی که مشغول آمادهسازی محل باشگاه شاهین با بقیه دوستان بودیم، مرحوم عبدالرضا موزون خبر بسیار خوشحالکنندهای را به ما داد که پس از مشورت با مرحوم حریری به اطلاع بنده و بقیه دوستان نیز رسانده شد: «کامبیز مدنیپور برای تیم ملی انتخاب شده است.» آن موقع 21 سال داشتم. در همان زمان تیم آلاستار نیویورک به ایران دعوت شده بود و با تیم اصفهان نیز بازی داشت. با وجود تلاش زیادی که داشتیم، در آن مسابقه شکست خوردیم ولی در میهمانی بعد از بازی، آن تیم به من پیشنهاد عقد قرارداد داد. پس از مشورت با خانواده و مربیام مرحوم حریری، به علت انتخاب شدن برای تیم ملی این پیشنهاد را نپذیرفتم و تمرینات خود را با تیم ملی ادامه دادم. حدودا در همان تاریخ برای انجام مسابقه انتخابی المپیک با تیم پاکستان به این کشور رفتیم و موفق شدیم برای المپیک 1964 ژاپن انتخاب شویم.
جواب مثبت به تیم کیکرز
چندی بعد، تیم دیگری از ایالاتمتحده، لسآنجلس به ایران آمد و من بهعنوان بازیکن تیم شاهین تهران با دیگر بازیکنان مانند شادروان پرویز دهداری، شادروان حمید شیرزادگان و شادروان همایون بهزادی و حمید جاسمیان، که دفاع وسطی مانند او نیامده، در آن بازی شرکت کردیم. در میهمانی شام پس از بازی نیز، تیم کیکرز ویکتوریا لسآنجلس پیشـنهادی مشابه تیم قبلی ارائه کرد که در اینباره با پدر مشورت و ایشان پیشنهاد کردند که بپذیرم، چون میتوانم از ورزش بهعنوان وسیلهای برای رسیدن به انجام تحصیلات عالیه استفاده کنم. من اولین بازیکن اصفهانی بودم که توسط یک تیم خارجی دعوت به همکاری شدم و بهجای همراهی با تیم ملی فوتبال در المپیک، عازم آمریکا شدم. البته پس از ترک ایران، فدراسیون فوتبال، شش بازیکن تیم شاهین را از همراهی تیم ملی به المپیک ژاپن به دلایلی منع کرد و معلوم شد بهترین تصمیم را برای پیوستن به تیم کیکرز ویکتوریا اتخاذ کردم. پس از چندینماه بازی برای کیکرز، چون موقعیت را مناسب دیدم شادروان حمید شیرزادگان را برای پیوستن به تیم معرفی کردم که خوشبختانه موافقت شد.
تحصیلات عالی ملیپوش سابق
تحصیلات من از دانشگاه پلی تکنیک کالیفرنیا CALPOLY شروع و نهایتا در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی USC خاتمه یافت. از دانشگاه پلی تکنیک کالیفرنیا درجه کارشناسی مدیریت صنعتی دریافت کردم. از دانــشگاه کالیــفرنیــای جنوبی فوقلیسانس مدیریت بازرگانی (MBA)، فوقلیسانس مدیریت اداری (MPA) و دکترای (PHD) دوگانه مدیریت بازرگانی و مدیریت اداری دریافت کردم و تنها کسی هستم که از آن دانشگاه، درجه دوگانه دکترا در این دو رشته دریافت داشته است. رساله دکترای من درباره «مدیران عالی آینده ایران» بود که پس از تحقیقات مفصل نوشتم و جالب اینکه تمام افرادی که مورد تحقیق قرار گرفتند از وزرا و معاونان وزرای وقت بودند.
کاپیتانی و مربیگری همزمان
در دانشگاه پلی تکنیک کالیفرنیا فوتبال نیز بازی میکردم و کاپیتان تیم دانشگاه بودم و با مربی برای آماده کردن تیم همکاری داشتم. بازیکنان این تیم از ملیتهای مختلفی بودند و از بازی در کنار آنها لذت میبردم. پس از دوران تحصیل، بنا به دعوت دولت ایران برای پروژه «عدم تمرکز سازمانهای دولتی» به ایران مراجعه کرده و در سازمان امور اداری استخدامی کشور و وزارت کشور مستقر شدم و مدیریت 19 پروژه را به دست گرفتم.پس از اتمام این مأموریت بنا به پیشنهاد و دعوت مدیریت شرکت صنایع اکترونیک بهعنوان مدیر ارشد منابع انسانی و مالی مشغول به کار شدم. همسرم نیز در این مقطع با داشتن درجه دکترای روانشناسی در دانشگاه شیراز تدریس میکرد. طی سالهای گذشته بهعنوان مدیر دولتی در شرکتهای مختلفی مسئولیت داشتهام و در حال حاضر نیز مدیرعامل و عضو هیئتمدیره شرکتی هستم که خود آن را تأسیس کردهام.
هیجان با ورزشهای تفریحی
در سالهای بعد از ورزش حرفهای، به دلیل علاقه زیادم به ورزش، رشتههای تنیس، اسکی روی آب و اسکی روی برف را یاد گرفتم و در آنها در حد خودم آموختم. در دوره دبیرستان به علت علاقه مفرط به ورزش و صرف وقت بسیار در میادین ورزشی، با وجود هوش و ذکاوت سرشار، از نمرههای خوبی برخوردار نبودم، ولی در دوران لیسانس مخصوصا فوقلیسانس و دکترا در سطح بسیار عالی بودم که یکی از دلایلش همسری است که علاقه زیادی به دانش و دنیای آکادمیک دارد. مهرناز شهرآرای، همسرم از دانشـگاه کالیفرنیا در لوسآنجلس (UCLA) با درجه دکترا و با رتبه ممتاز فارغالتحصیل شده و نزدیک به سی سال در دانشگاههای گوناگون در ایران و خارج از کشور به تدریس روانشناسی مشغول بوده و حدود بیست کتاب (تألیف و ترجمه) و تعداد قابلتوجهی مقاله به فارسی و انگلیسی به چاپ رساندهاند، من نیز به دلیل علاقه به علم خلاقیت و آیندهنگری با همکاری همسرم چندین مقاله در این زمینه نوشتهام.حاصل زندگی ما در این مدت لذتبخش 48 سال، دو فرزند دختر و پسر است که باعث افتخار ما بوده و هستند. دخترمان «شهزاد» و پسرمان «شهریار »تحصیلات عالیه دارند و در سطوح بالای علمی مشغول فعالیت هستند.
در زندگی چندبُعدی باشید
مهم نیست چه ورزش یا چند نوع رشته ورزشی را برای خود انتخاب و در دوران زندگی به آنها بپردازید؛ ولی حتما باید با برنامهریزی صحیح انجام گیرد. مهمترین عامل دستیابی به اهداف آن است که هدفها را در بالاترین جایگاه انتخاب و کوشش کنید به آنها دست یابید. دست یافتن به آنها به برنامهریزی نیاز دارد و درصورتیکه شخصا احساس میکنید توانایی انجام برنامهریزی را ندارید از مربی خود و افرادی که موفقیتهایی در رشتههای ورزشی به دست آوردهاند کمک و یاری بگیرید. اگر بتوان همزمان با فعالیتهای ورزشی، مدارج تحصیلی را هم خوب به جلو ببرید و موفق شوید، بسیار ارزشمند است. دنیایی که ما در آن زندگی میکنیم افرادی را نیاز دارد که چندبعدی، خلاق و آیندهنگر باشند. سرعت، چندگانه فکرکردن، آگاهی از عوامل پیشرفت و استفاده از تجزیه و تحلیل و اتخاذ تصمیم سریع و همچنین آگاهی از اختراعات الکترونیکی نیز عاملی هستند که در صورت دارا نبودن یا آشنا نبودن با آنها مشکلاتی را به وجود خواهد آورد، بنابراین برای بهتر زیستن و موفقیت در به دست آوردن اهداف خود، انسان حال و آینده نیاز به بررسی عوامل محیطی و تطابق تخصصهای خود با آنها دارد.
تفاوت فوتبال در پنجاه سال قبل تا به امروز
با گذشت بیش از نیمقرن، تفاوت در فوتبال دوره ما و فعلی طبیعی است و این تفاوتها با پیشرفت تکنولوژی و انتقال اطلاعات به صورت سمعی و بصری تأثیر بسزایی بهطورکلی بر دانش ورزش به وجود آورده است. در این دنیای مملو از اطلاعات، تکنولوژی، دانش، خلاقیت، سرعت و… درصورتیکه قصد پیشرفت با موارد ذکرشده داریم باید با سرعت به پیش گام برداریم وگرنه فاصله نظام ورزشی، در اینجا و در کشورهای دیگر جهان نهتنها کم نمیشود، بلکه افزون هم میشود. اگر کسی، ارگانی، سازمانی و در کل مملکتی بخواهد هم رنگ جماعت ورزش جهانی شود، باید اطلاعات بههنگام خود را مرتب افزایش دهد و با سرعت تغییرات و پیشرفتهای جهانی حرکت کند تا بهتر در موقعیت مناسب قیاس قرار گیرد. در زمان گذشته علاقه مفرط و دلبستگی زیاد به همدیگر برای بازی فوتبال بود و بههیچعنوان تفکراتی نظیر انگیزش مالی نبود و باشگاه شاهین تفکر مالی را به ذهنمان رسوخ نمیکرد، برعکس حال حاضر که انگیزه برای بازی فوتبال در ازای دریافت وجه مالی است و منبع بهوجودآمدن انگیزش تغییر کرده است.
در آن زمان اینترنت و نشریات مختلف ورزشی در اختیار بازیکنان و مربیان نبود و با کمبود منابع اطلاعات در موارد مختلف ازجمله نظام و تکنیک و تاکتیک بازی مواجه بودند و در واقع اطلاعات را با تجارب خود به دست میآوردند. در گذشته، بازیکنان علاقه مفرطی به تکروی داشته و انجام دریبلینگ یکی از مهارتهای زیبا بود؛ اما اینک در ایران کمتر چنین علاقهمندی در بازیها دیده میشود، درصورتیکه محاسن آشنایی با دریبلینگ به موقع میتواند برای بازیکن و خصوصا تماشاچیان منبع انگیزش و لذت باشد و بازیکنان ایرانی میتوانند با تماشای فیلم بازیکنانی چون رونالدو، مسی، زیدان و رونالدینیو آموزش ببینند. در گذشته تأکید بیشتری روی شوت زدن بود و در زمان ما هم بازیکنانی چون محمود یاوری، مهراب شاهرخی، حمید جاسمیان، پرویز قلیچخانی و… جزو بازیکنان شوتزن بسیار خوب بودند؛ اما این تبحر در زمان حال بسیار کم دیده میشود و باعث تعجب است؛ چرا بازیکنان شهامت شوتزدن ندارند یا مربیها در اینباره تأکید نمیکنند.خاطرم هست قبل از بازی تیم شاهین تهران و تیمی از اروپا، مرحوم دکتر اکرامی، استاد بزرگ فوتبال، مرا در امجدیه صدا کرده و یادداشتی را نشانم داد که 17 مورد خاص من در آن ذکر شده بود. یکی از آنها تأکید به شوتزنی بود و نوشته بود نزدیک مستطیل جریمه که رسیدی و موقعیت را مناسب تشخیص دادی، شوت کن. اگر طرف راست هستی، تیر دوم سمت چپ را و اگر طرف چپ هستی، تیر دوم سمت راست را هدف بگیر و با اعتمادبهنفس و با تمام قدرت شوت کن. مربیان در دوره ما تأکید بیشتری بر حمله و گل زدن داشتند اما امروزه تأکید بیشتر بر دفاع و سپس حمله است، البته فوتبال امروزی از سرعت و پاس دادن بیشتری برخوردار است و اگر از تاکتیکهای بهتری نیز استفاده شود، جذابتر خواهد شد.
در ورزش ایران از مسائل علمی استقبال نمیکنند
به اعتقاد من در ورزش ایران، استقبال از مسائل علمی آنقدر در اولویت نبوده است و با وجود علاقه شخصی به علم و تخصص مدیریت هرگز چنین تصوری را نکردهام که مسئولیتی را در حوزه ورزش و فوتبال بپذیرم. یکی از مشکلات ما در این مقطع زمانی استفادهنکردن و مسئولیتندادن به افراد متخصص و سیاسیکردن پستهای ورزشی محسوب میشود که بحث مفصلی است؛ اما باید تأکید کرد پیشرفتهای اقـــتـــصادی، اجتــماعی، صـــنـــعـتی با استفادهکردن از متخصصان و آگاهی از دانش مربوطه میسر خواهد شد.
فوتبال و تحصیل مهم بود، نه مسائل مالی
هدف من استفاده از ورزش فوتبال برای ارتقای سطح تحصیلیام بود و برایم مهم نبود در دوران لژیونری چه مبلغی دریافت میکنم، البته تیم کیکرز ویکتوریا لوسآنجلس کمال همکاری را با من و مرحوم شادروان حمید شیرزادگان در همه امور داشتند، همواره یخچال آپارتمان ما بررسی میشد و کمبودها را جایگزین میکردند، کمک مالی هم میشد اما نه به روال قراردادهای امروزی. بااینحال در مدت عضویت در این تیم، با خیالی آسوده به فوتبال میپرداختم و تحصیلاتم را هم دنبال میکردم. یک ورزشکار باید اول اهدافش را بسیار بالا قرار دهد و دوم شدیدا دنبال آن باشد. هیچوقت ناامید نشود و یأس به خود راه ندهد، همواره مثبتاندیش و انتقادپذیر باشد.آینده را دنیایی با سرعت و تغییرات ببیند و خود را برای این دنیا آماده کند.
جدایی کیروش، تصمیم اشتباهی بود
تیم ملی فوتبال با اینکه چند سالی تحت مربیگری و مدیریت کارلوس کیروش، پیشرفت خوبی داشت، اما جدایی این مربی مدیر و معتبر بسیار بدموقع بود. قطع همکاری با کیروش تصمیم اشتباهی بود؛ زیرا او فردی متخصص و مدیری مدبر و لایق بود و انتخاب جایگزینی برای این مربی کار دشواری است.بازیکنان ملی ما سطح کیفی بالایی دارند، به ویژه اینکه بیشتر آنها سابقه بازی در لیگهای خارجی را دارند و تمرینات و سیستمهای روز را تجربه کردهاند. درباره اسکوچیچ، سرمربی فعلی تیم ملی، به دلیل اینکه از دانش و تجربه این مربی آگاهی ندارم، نمیتوانم قضاوت درستی داشته باشم.وحید هاشمیان، یکی از مربیان تیم ملی است که قبلا بازیکن تیم ملی بوده و از تمرینات و برنامههای آموزشی روز اطلاع دارد و میتواند نقش بسیار مؤثری در انتخاب تیم ملی ایران و آمادهسازی این تیم برای دیدارهای تیم ملی در مرحله انتخابی جامجهانی داشته باشد. فدراسیون فوتبال باید حداکثر همکاری لازم را برای اردوی تدارکاتی تیم ملی و بازیهای دوستانه فراهم کند، کشورهای رقیب ما از آمادگی بسیار بالایی برخوردار هستند و از مربیان متخصص و به روزی استفاده میکنند.
ضررت استفاده از علم روانشناسی
تیم سپاهان یکی از تیمهای باشگاهی بسیار خوب و خوشنام فوتبال ایران بوده که کارنامه آن باعث افتخار بازیکنان، هواداران، مدیران و مربیان قدیمی و جدید آن است و مربیان خوب تمایل زیادی برای برعهده گرفتن هدایت این تیم دارند. عملکرد این تیم در لیگ نوزدهم رضایت مناسب جایگاه باشگاه سپاهان نبود.
یکی از دلایل نتیجه نگرفتن سپاهان در لیگ، از دست دادن بازیکنان خوب بود، تیم سپاهان نیاز به هافبکهایی دارد که گامهای سنجیده برای خط حمله ارسال کنند و یک یا دو نفر فوروارد شوت زن و خوشفکر نیاز دارد تا تیم بهتری برای آینده شود. مدیریت باشگاه با هم آهنگی و مشورت با سرمربی و کادر او برای برگزاری جلساتی که تحت سرپرستـی یک روانشـناس ورزشی که مثبت اندیشـی و انگیزش را مد نظر قرار دهد برنامهریزی کند. یاری گرفتن از علم روانشناسـی میتواند در روحیه بازیکنان، مربیان و مدیران و همچنین طرفداران تیم اثرات خوشایندی دارد، ورزش تنها بازی تیمی در میدان نیست بلکه مدیریت وظایف دیگری نظیر اینکه برای موفقیت باید از متخصصین جهت دستیابی به اهداف استفاده کند نیز دارد.
