رشد اقتصادی زیربنای اصلی افزایش اشتغال، کاهش تورم و توسعه اقتصادی است. کشور ما تحتتأثیر تحریمهای اقتصادی و چرخههای قیمت نفت،
شرایط بیثباتی را طی چند سال اخیر تجربه کرده و این تحولات، فعالیتهای اقتصادی را ناپایدار کرده است.
در یک سال گذشته نیز شیوع ویروس کرونا مزید برعلت شد و بر آشفتگیهای اقتصادی دامن زد.
حال این پرسش مطرح میشود که آیا در این شرایط دستیابی به رشد اقتصادی کوتاه مدت امکان پذیر است؟
درواقع پس از چند سال ایران میتواند رشد اقتصادی را تجربه کند و برای دستیابی به رشد اقتصادی چه پیش شرطهایی لازم است؟
بهبود ارتباطات بین الملل ایران و لغو تحریمها پیش شرط اصلی است که به اذعان برخی کارشناسان اقتصادی
باید در گام نخست محقق شود تا بتوان در کوتاه مدت به رشد اقتصادی دست پیدا کرد.
پس از آن هرکدام از استانهای کشور باید برنامه مدون و الگوی مشخصی برای توسعه شهری تعریف و پیاده سازی کنند تا بتوان سریعتر به رشد اقتصادی رسید.
در این باره کمال اطهاری، پژوهشگر اقتصادی و توسعه به اصفهان زیبا آنلاین میگوید:
با توجه به تغییر و تحولاتی که درخصوص ریاست جمهوری آمریکا اتفاق افتاده است ما در آستانه یک تحول هستیم که اگر از این تحول به درستی استفاده شود
میتوان انتظار داشت حتی در کوتاه مدت به رشد بالای اقتصادی رسید.
اطهاری تصریح میکند: باید از فرصت پیش آمده استفاده کرد؛
سخنانی که مطرح میشود مبنی براینکه مذاکره و بازگشت به برجام خیانت است درحقیقت در راستای تامین منافع کاسبان تحریم و رانتجویان است
در واقع عدهای اگر توسعه اقتصادی در ایران راه بیفتد منافع اقتصادی و سیاسی خود را از دست میدهند در این راستا این مشکل وجود دارد که کاسبان تحریم مانع تراشی میکنند
برای اینکه اقتصاد ایران بتواند یک حضور متعارف در سطح جهانی داشته باشند.
این پژوهشگر اقتصادی و توسعه عنوان میکند: برای دستیابی به رشد اقتصادی در کوتاه مدت مذاکره و بازگشت به برجام پیش شرط اول است،
پیش شرط دوم هم این است که آشوبهای سیاسی که در داخل وجود دارد برداشته شود که که اصول توسعه در برنامه هفت سال منعکس شود.
تدوین الگوی مشخص توسعه از سوی استانها
تهیه الگوی مشخص توسعه از سوی هر کدام از استانها به ویژه استانهایی که از دانشگاههای پیشرفته و صنایع فراوان برخوردار هستند
دومین پیش شرطی است که اطهاری درباره آن سخن میگوید. این پژوهشگر توسعه بیان میکند:
برای دستیابی به رشد اقتصادی در کوتاه مدت باید الگوی توسعه دانش بنیان با کمک تمام اندیشمندان ایرانی داخل و خارج از کشور
با حداقل وفاق کارشناسی تقریبا شبیه چیزی که در برنامه چهارم اتفاق افتاد بتواند تنظیم شود و به اجرا گذاشته شود.
پژوهشگر اقتصادی و توسعه اذعان میکند: شهرهایی مانند اصفهان، شیراز و تبریز دارای سنت و سرمایه اجتماعی توسعه هستند و این شهرها نباید دست روی دست بگذارند؛
بلکه باید در چارچوب شهر و منطقه شهری، برنامه توسعه اقتصادی خود را تدوین و اجرا کنند
برای تحقق این مهم نیز این محوریت و همکاری تنگاتنگ باید بین استانداری و شهرداری ایجاد شود چون محل و مسند اصلی توسعه دانش بنیان شهر است.
اطهاری خاطرنشان میکند: شهرداریها نقش مهمی در توسعه دانش بنیان بازی میکنند؛
شیراز تنها شهری است که از برنامه توسعه برخوردار است و شورای شهر شیراز برنامه توسعه را تدوین کرده است.
این پژوهشگر اقتصادی و توسعه عنوان میکند: دانش بنیان شدن توسعه عام است.
توسعه ای که درآن دانش به عامل اصلی توسعه تبدیل میشود، دانش بنیان بودن در مقابل کار بنیان بودن، سرمایه بنیان بودن
یا منافع بر بودن تعریف میشود و دانش هم به نوآوری وابسته است درواقع شهرهایی که پیشنیه صنعتی دارند اگر دانشبنیان نشوند ورشکست میشوند.
او میگوید: صنایعی که دانش بنیان نشوند قابلیت رقابت با خارج را پیدا نمیکنند و ورشکست میشوند؛
این دانش بنیان شدن در شهرهای صنعتی مهمتر است چون شهری که صنعت نداشته باشد ورشکست میشود و آمار بیکاری افزایش پیدا میکند
به عنوان مثال کارخانه ارج اولین کارخانه تولید لوازم خانگی در آسیا بود.
ولی چون دانش بنیان نشد و این اراده در حاکمیت و خود استانداری تهران وجود نداشت ورشکست شد.
همکاری تنگاتنگ بین استانداری و شهرداریها باشد
این پژوهشگر اقتصادی و توسعه میگوید: برنامه توسعه دانش بنیان در چارچوب منطقهای باید تعریف شود و همکاری تنگاتنگی بین استانداری و شهرداری باید برقرار شود
و به هیچعنوان نباید دست روی دست هم بگذارند، برنامه توسعه چین توسط دولت مرکزی ارائه شد
ولی در حقیقت ابتکارات استانیاش منجر شد تا اصلاحات اقتصادی اتفاق بیفتد.
اطهاری خاطرنشان میکند: برخی استانها از دانشگاههای پیشرفته برخوردار هستند و صنعتی هستند باید برای استان خودشان برنامه توسعه را تدوین کنند
درواقع استانها باید برنامه خود را آماده کنند و الگوی توسعه دانشبنیان شوند؛
مشکلی که وجود دارد این است که به خاطر نفتی بودن کشور، همه به درآمد نفتی و بودجه عمرانی چشم دوختند و این همان بیماری هلندی است.
او اذعان میکند: سیاستزدگی و وجود تحریمها موانع افزایش رشد اقتصادی و توسعه هستند این موانع برطرف شوند دستیابی به رشد اقتصادی تسهیل میشود،
استانها هم باید زودتر دست به کار شوند و برنامه توسعه را تدوین کنند.
مسلم است که با وجود برخورداری از مشکلات کلان سرعت و کیفیت اقدامت مناسب هم نباشد
ولی باید حرکت کنند و نیروی خود را صرف توسعه و ایجاد نهادها و ساختارهای دانش بنیان کنند نه اینکه نیروها صرف سیاسی بازی شوند
این بازیهای سیاسی خطری است که دستیابی به رشد اقتصادی و توسعه را به تاخیر میاندازد.
این پژوهشگر اقتصادی و توسعه اذعان میکند: محل و مسند اصلی توسعه دانشبنیان کلانشهرها هستند؛
شهرداریها فقط نماینده خدمات حمل و نقل عمومی و جمع و آوری زباله نیستند بلکه موظف هستند که برای توسعه دانش بنیان شهر تلاش کنند.
