شهر سالم و کیفیت زندگی زنان

از دیدگاه لینچ، محیط شهری مطلوب محیطی است که در آن به پدیده‌هایی چون دسترسی به فعالیت‌ها، فضاها، خدمات، اطلاعات و اماکن توجه شود و عدالت بین آحاد اجتماعی چون زنان، تناسب و سازگاری با الگوهای رفتاری و نقش آنها، انطباق محیط با توانایی های احساسی و ذهنی افراد و ساختارهای فرهنگی توجه کنند؛ از این رو فضای شهر مطلوب باید حامی نقش‌ها و عملکردهای حیاتی، نیازهای بیولوژیک و توانایی زنان باشد و بقای همه آحاد اجتماعی از جمله زنان را ممکن کند. شهر سالم و مطلوب، جایی است که فضاهای عمومی آن دارای عملکرد بوده است و کارایی نیز داشته است. از این نظر، فعالیت در جایی رخ می‌دهد که پیش‌تر در آن رخ داده است و به وقوع پیوسته باشد.

تاریخ انتشار: 12:53 - چهارشنبه 6 مرداد 1400
مدت زمان مطالعه: 2 دقیقه

معمولا در فضایی که در آن فعالیتی جریان ندارد، فعالیتی تازه روی نمی‌دهد؛ بر این اساس فعالیت افراد در فضای شهری را به سه دسته (فعالیت‌های ضروری، فعالیت‌های اختیاری و فعالیت‌های اجتماعی) تقسیم می‌کنند که این فعالیت‌ها در الگویی درهم تنیده رخ می‌دهد و هر یک نیازمند خصوصیات متفاوتی در محیط مصنوع هستند.

 از دیگاه باندز، شهر سالم شهری است که در آن بر برابری جنسیتی و تحرک آزادانه زنان در اموری از قبیل تصمیم‌گیری سیاسی و مشارکت در بازار کار تاکید می‌شود. به عنوان نمونه، در فلاند زنان به طور معمول تا زمان بسته شدن رستوران ها در ساعت چهار صبح بدون همراهی مردان بیرون می روند، چهره شبانه فلاند به هیچ روی، جنسیتی نیست و زنان برخلاف شهرهای انگلیسی و آمریکایی از حضور در حوزه عمومی محروم نیستند.

با اینکه درک فضای شهری متاثر از ویژگی های فردی، سرعت حرکت، تفاوت های گروههای مختلف سنی، جنسی، فرهنگی، اجتماعی، شیوه زندگی، طول مدت سکونت در یک منطقه و روش جابجایی در شهر است، شکست یا موفقیت یک فضای شهری را می توان در قالب حضور زنان و مردات و میزان و تنوع فعالیت‌های آن‌ها تیین کرد. این در حالی است که میزان و نحوه حضور مردم در فضا و همچنین رفتار و کنش‌های آن‌ها مبتنی بر هنجارهای اجتماعی و فرهنگی رایج بوده است که در جامعه تنظیم می‌شود.

شهر و نیازهای زنان

برای زنان، شهر خوب یا شهر باکیفیت مطلوب زندگی، شهری است که هر چه بیشتر بتواند به نیازهای ویژه آن‌ها پاسخ دهد. رفع نیازها و دسترسی یکی از مهمترین خصوصیات یک شهر خوب برای زنان است. اگرچه نیازهای اساسی همه انسان ها مشترک است؛ ولی شیوه بروز و ارضای آن‌ها یکسان نیست. برای مثال نیازهای زنان و مردان در گروه‌های مختلف سنی با تمایزهای آشکار زیستی، اجتماعی و فرهنگی همراه است. از این رو، افزایش قابلیت زنان و به فعلیت رسیدن آن در کیفیت زندگی شهری در گروی تامین نیازها و فرصت های اقتصادی، تامین بهداشت، آموزش‌های پایه، تامین نیازهای اساسی و انسانی ویژه زنان در شهر است.

تالن بر این باور است که داشتن اجتماعی متنوع و پایا مستلزم در نظر داشتن نیازمندی‌های روزانه تمامی گروه‌های سنی جنسی است. او به نیازمندی‌های ویژه کودکان، زنان، سالمندان و افراد مجرد اشاره کرده است و تاکید می‌کند که باید نیازمندی‌های آنان را به گونه‌ای در محیط شهری تامین کرد که در تعارض و تضاد با یکدیگر قرار نگیرد.
مطالعات پرشماری در حوزه مدیریت و برنامه ریزی شهری انجام شده است که نشان می‌دهد طراحی فضاهای عمومی تاثیرات بسیاری بر زندگی روزانه زنان و مردادن دارد. این به این دلیل است که زنان ارتباطات نزدیکتری با محیط پیرامون داشته‌اند و زمان بیشتری را برای انجام کارهای مرتبط با خانواده و منزل، نظیر خرید کردن در بیرون صرف می‌کنند.

نتایج برخی پژوهش‌ها چون پژوهش‌ها حاکی از آن است که ایجا امکاناتی بهینه و متناسب با نیازهای زنان در شهرها کیفیت زندگی آنها را بهبود می‌بخشد.

 

تلخیص از کتاب «زنان و کیفیت زندگی» اثر فریبا سیدان