اظهارنظرهای رئیس شورای رقابت حکایت از تداوم روش قرعهکشی خودرو دارد و این در حالی است که این روش در ساماندادن به بازار خودرو ناکارآمد بوده است.
کارشناسان بازار خودرو به صحبتهای تازهای که درخصوص تداوم روش قرعهکشی خودرو از سوی رضا شیوا در رسانهها مطرح شده واکنش نشان داده
و میگویند ادامه قرعهکشی تنها عده خاصی را منتفع میکند و دلیل اصلی پافشاری برای ادامه قرعهکشیها هم بحث منافع و رانت است.
قرعهکشی خودرو نهتنها بازار را سروسامان نداده، بلکه در عوض شاهد هجوم سیلی از سرمایهگذاران برای ثبت نام هستیم که با هدف خرید و فروش در بازار آزاد اقدام به ثبتنام در سایت میکنند.
سیاستگذاران با اجرای قرعهکشی اصلیترین هدفشان را عرضه خودرو به متقاضیان واقعی و برقراری عدالت در توزیع خودرو اعلام کردند؛
با اینحال دلالان و واسطهها همواره تلاش کردند تا با هر ترفندی از این روش منتفع شوند.
سیاست شکست خودرو در بازار
قرعهکشی حالا یک سیاست شکست خودرو در بازار محسوب میشود. این روش تأثیری در عرضه خودرو و کاهش فاصله نرخ مصوب و حاشیه بازار ندارد.
باوجود اینکه سیاست قرعهکشی خودرو با انتقادات زیادی مواجه شده و میشود؛ ولی رئیس شورای رقابت همچنان به صورت تمامقد از تداوم این روش دفاع میکند.
شیوا به رسانهها گفته است «حذف روش قرعهکشی جوسازی است و هیچگونه تصمیمی در این زمینه اخذ نشده و قیمتگذاری همچنان به روش فعلی و با قرعهکشی انجام میشود.
شیوا تصریح کرده است: «به خودروسازها ربطی ندارد و دلیلی ندارد بخواهند از این روش راضی باشند یا نباشند.
این تصمیم کارشناسی شوراست؛ به هر صورت هر جایی که منافذ و محلهای سوءاستفاده را بگیریم یک تعدادی میتوانند ناراضی باشند؛
اما در این روش میزان تولید دقیقا برابر با قرعهکشی بود؛ یعنی هر آنچه خودروسازها تولید میکنند، باید در قرعهکشی عرضه میشد.»
توزیع رانت
درباره تبعات روش قرعهکشی خودرو یک کارشناس بازار خودرو به اصفهانزیبا میگوید:
« آقای شیوا با تصمیمگیریهایش در نظام اقتصادی اخلال ایجاد میکند و جالب اینجاست که خودش را کارشناس میداند و از نظر ایشان دیگران کارشناس نیستند تا درباره قرعهکشی خودرو نظر دهند.
فربد زاوه اذعان میکند: طی سالیان گذشته 400 تا 500 هزار میلیارد تومان رانت توزیع شده و شرکتهای خودروسازی 200 هزار میلیارد تومان بدهی دارند؛
این حجم از بدهی فقط گرفتاری ایرانخودرو و سایپا نیست؛ بلکه این مسئله برای مردم هم مشکلساز میشود؛ چون منجر به افزایش تورم شده است.
عده خاصی روی قرعهکشی پافشاری دارند
زاوه عنوان میکند: روش قرعهکشی و قیمتگذاری دستوری روش اشتباهی است، باید قرعهکشی حذف شود و قیمتها شناور باشد.
متأسفانه افرادی که اینقدر صریح از تداوم روند قرعهکشی دفاع میکنند، خودشان فساد دارند و از قرعهکشی خودرو منتفع میشوند .
مسلم است زمانی که نفع قرعهکشی به هیچ فردی نمیرسد ولی عدهای روی آن پافشاری میکنند این عده از این روشها سود میبرند.
این کارشناس بازار خودرو میگوید: مشکل اختلاف قیمت بین بازار و کارخانه است، وقتی پنجمیلیون نفر برای خرید 405 صف میکشند و همان دقیقه اول ظرفیت تکمیل میشود،
نشان میدهد این افراد برای کسب سود و خریدوفروش اقدام میکنند؛
وگرنه پنجمیلیون نفر عشق خرید 405 را ندارند که همان دقیقه اول ظرفیت ثبتنام سایت تکمیل شود.
زاوه تأکید میکند: با تداوم روش قرعهکشی خودرو مردم منتفع نمیشوند و بحران بدهی شرکتهای خودروسازی نیز منجر به تورم و در نهایت به ضرر مردم تمام میشود.
روش جایگزین قرعهکشی چیست؟
از سوی دیگر به زعم برخی کارشناسان، ابتدا باید روش مناسبی برای جایگزین قرعهکشی خودرو در نظر گرفته شود و سپس اقدام به حذف این روش کرد؛
روشی که منجر به حذف فاصله قیمتی بازار و کارخانه شود و افزایش تولید را به همراه داشته باشد.
یک کارشناس صنعت خودرو به اصفهانزیبا میگوید: قرعهکشی خودرو روش مناسبی نیست، بخشی از تقاضا، نیازی به خودرو ندارد
و این روش صرفا سرمایهگذاری را فعال میکند و باعث میشود عدهای به دلیل اختلاف بین قیمت کارخانه
و بازار برای ثبت نام هجوم بیاورند تا به واسطه این روش از فروش خودرو منتفع شوند.
کریمی سنجری اذعان میکند: 25 دوره قرعهکشی خودرو تاکنون برگزار شده و حذف این روش منوط به این است که فرایند جایگزین درست باشد؛
یعنی ابتدا روش جایگزین درستی انتخاب شود که منجر به حداقلرساندن فاصله قیمتی بین بازار و کارخانه باشد و منجر به افزایش تولید شود؛
در این حالت میتوان روش قرعهکشی را حذف کرد. این کارشناس صنعت خودرو ادامه میدهد:
در غیراینصورت ممکن است از روشی استفاده شود که وضعیت را نامساعدتر کند البته که بنده مخالف قرعهکشی هستم؛
ولی حذف این روش در شرایط کنونی و باتوجه به اینکه تبدیل به یک رویه شده است، زمانی مؤثر است که جایگزین مناسبی برای آن پیدا شود.
به تازگی برخی شرکتهای خودروسازی اقدام به فروش محصولاتشان بدون قرعهکشی کردهاند.
ایرانخودرو از جمله شرکتهایی است که اخیرا برخی محصولاتش را بدون قرعهکشی به فروش رساند و همزمان با بازشدن سایت هشدار «ظرفیت ثبتنام تکمیل است» روی صفحه نمایان میشد.
به نظر میرسد خودروسازان به دلیل مخالفت با روش قرعهکشی، اقدام به این کار کردهاند که با مخالفت رئیس شورای رقابت مواجه شده
و شیوا این اقدامات را جوسازی خودروسازیها مبنی بر حذف قرعه کشی اعلام کرده است.
