در جستجوی شهر آرمانی کودکان

بخش‌های ابتدایی این نشریه به مروری بر تاریخچه بازار، مراکز خرید و آن دسته از فضاهای شهری اختصاص دارد که برای رفت و آمد شهروندان به هدف خرید و انجام تعاملات اقتصادی ایجاد شده است. در این بخش، ضمن مرور تاریخچه بازار در تاریخ جهان، به این موضوع در تاریخ کشور خودمان نیز توجه شده و بازارهای بزرگی مانند بازار کاشان، بازار تبریز، بازار اصفهان و… به عنوان مهم‌ترین فضاها برای انجام امور اقتصادی شهر، توجه شده است. در ادامه، سخن از بازارهای مدرن و مراکز خرید بزرگی به میان آمده که امروز به عنوان اصلی‌ترین مقصدهای رفت و آمد شهروندان در جهان شناخته می‌شوند و سپس موضوع تعبیه فضاهای مختص کودکان در این مراکز مورد بررسی قرار گرفته و چند مرکز ویژه کودکان که در فضاهای تجاری بزرگ دنیا معرفی و تحلیل شده است. مراکزی مانند مرکز خرید کودکان ایرباس در لهستان، مرکز خرید کودکان کاتارا پالزا در دوحه با طراحی عجایب معماری و مرکز خرید شاپرک در ایران.
در بخش بعدی این فصلنامه که عنوان فهم معماری یک مرکز سرگرمی خانوادگی را بر خود دارد، موضوعاتی همچون چیستی طراحی مرکز تفریح خانوادگی و طراحی مدل کسب وکار یک مرکز تفریحی خانوادگی مورد بررسی قرار گرفته و پس از آن مطلبی با عنوان شکل‌گیری هویت در خرده فرهنگ مرکز خرید نوجوانان به مطالعه موردی نوجوانان در مرکز خرید چک پرداخته است. در مقدمه این مطلب آمده است: «جغرافیـای کودکان و نوجوانان یک موضوع جستجوی شـگفت‌آور مغفـول مانـده در کشـورهای در حـال تغییـر اسـت، جایی کـه بسـیاری از تغییـرات اجتماعـی در حـال وقـوع اسـت. ایـن مقالـه یـک پـروژه تحقیقاتـی را معرفـی می‌کنـد که بر نوجوانــان و فعالیت‌های اوقات فراغت آنها متمرکز است، مخصوصا بر روی نوجوانانی که بیشتر اوقات فراغت خود را در مراکز خرید می‌گذرانند. هدف مقاله این است که بفهمد چگونـه چنیـن نوجوانانـی از فضـای خـرد مرکـز خریـد اسـتفاده می‌کننـد، چگونـه معاشـرت می‌کننـد و چگونـه ممکـن اسـت هویـت اجتماعــی آنهــا از طریــق شــیوه‌های مختلــف در فضــای بـازار ایجاد شود.» نوجوانان و مصرف پسامدرنی، فرهنگ خرد نوجوان، ً شبکه‌های اجتماعی، انگیزه، نقش عـادت در ایجاد یک فرهنگ خرد و مباحثی از این دست، از دیگر موضوعاتی است که در این نوشتار مورد بررسی قرار گرفته است.
در ادامه با مطلبی روبرو می‌شویم به نام «مـکان‌هایی که کودکان می‌روند» که به درک الگوهای مکانی و سازوکار شکل‌گیری فضای فعالیت تجاری کودکان در شهر چانگچون چین پرداخته است. در مقدمه این نوشتار آمده است: «در سال‌های اخیـر، تقاضـا بـرای فعالیت های کـودکان در حال افزایش اسـت و بـازار مصـرف کـودکان سالانه گسـترش می‌یابد. تعـداد زیـادی از فضاهای تجاری شهری برای فعالیت کـودکان کـه نیازهـای کـودکان را بـرآورده می‌کننـد در شـهرهای چیـن ساخته شده اسـت. در این مقالـه توزیـع ایـن فضاهـا در شـهر چانگچـون تجزیه و تحلیـل شـده است.»
در بخش دیگری نیز در مقدمه این مطلب می‌خوانیم: «جامعـه بین‌المللـی به طـور فزاینـده‌ای توجه بیشـتری به آموزش و پـرورش کـودکان دارد. رشـد سـالم کودکان بخش مهمی از توسـعه اقتصـادی و اجتماعـی یـک کشـور اسـت. از زمـان ارائـه کنوانسـیون حقـوق کـودک و احـداث شـهرهاي دوسـتدار کـودک بسـیاري از کشورهاي توسـعه یافته پیشنهاد سـاختن شـهرهاي دوسـتدار کودکان را داده و کـودکان را در طراحـي و برنامه‌ریـزي فضاهـاي کودکان بـا تمرکز بـر برنامه‌ریزی شـهری شـامل کرده اسـت.»
این مطلب در ادامه موضوعاتی همچون مکان های فعالیت آموزشی کودکان، مکان‌های فعالیت هنری کودکان، مکانهای تفریحی کودکان و… را دستمایه تحلیل و بررسی قرار داده و در این باره می نویسد: «دولــت بایــد حداقــل اســتانداردها را بــرای امکانــات فعالیــت کــودکان بــرای برنامه ریــزی و ساخت وســاز شــهری مشــخص کنــد. او بایــد بــه خصوصیــات فیزیولوژیکــی و روانــی کــودکان توجــه کنــد و مناطــق ویـژه ای را بـرای کـودکان در زمین هـای ورزشــی شــهری، کتابخانه هــا، پارک هــا و فضــای ســبز ایجــاد کنــد. همچنیــن دولــت بایــد اســتانداردهای سختگیرانه صنعت را بــرای بهبــود محیــط، تسهیلات و کیفیــت خدمــات اماکــن تجـاری کـودکان در شـهرها اعمـال کند و البتـه بایـد برخـی سیاسـت ها را بـرای افزایــش تعــداد مکان هــای تفریحــی و ورزشــی کــودکان و غنی ســازی تنــوع مکان هــای کــودکان معرفــی کنــد.»
برای مطالعه کامل چهارمین شماره فصلنامه «آرمان شهر کودکان» می توانید به سایت  https://www.kids-us.ir  مراجعه کنید.