با پــاسخدادن بــه ســؤالات زیــر میتــوان درجهای از رضایتمندی از زندگی را برای خود تعیین کرد و سپس با کسب آگاهی، شناخت و تحلیل بعضی از مسائل، درجه رضایتمندی از زندگی را بالا برد:درحالحاضر چقدر اضطراب در زندگیمان تجربه کردهایم؟ در حال حاضر چقدر غم و تنــش را تجــربه میکنیم؟چه افراد و شرایطی در اضطرابها یا شادی ما و میزان رضایتمان از زندگی نقش دارند؟ چند درصد از زندگیمان راضی هستیم؟ میـزان سطــح کیــفی زنـــدگی بهشـــدت تحتتأثیر انتظارات و باورهای ماست. برای افزایش سطح رضایت از زندگی لازم است انتظارات یا همان استانداردهای ذهنی ما که معمولا با بایدونباید همراه هستند و بهعنوان قانون درآمدهاند را بررسی کنیم.بسیاری از استانداردها از طرحوارههای ما که مربوط به دوران کودکی هستند، به وجود آمدهاند؛ البته بعضی از آنها باعث رشد ما هستند، برخی دیگر تأییدجویانهاند که با لیستکردن و تجزیهوتحلیل آنها درست و نادرستشان مشخص میشود؛ اما این کار نیاز به آموزش و مشاوره روانشناسی دارد. برای تعیین استانداردهای سازنده باید ارزشهای خود را که اهداف اصلی زندگی هستند، معین کنیم تا متوجه شویم کدام استاندارد در راستای ارزشهای ماست و کدامیک باارزشهای ما مغایرت دارد.بعضی از ارزشهای اصلی شامل: سلامتی، امنیت، قدرت، معنویت، خانواده، تفریح، خلاقیت، شادی و… هستند. برای رسیدن به سطح بالای رضایت از زندگی، حرکت در مسیر ارزشها بسیار مهم و تأثیرگذار است؛ چراکه نارضایتی وقتی ایجاد میشود که مسیر حرکت ما در راستای ارزشهای ما نیست. باید توجه کنیم که کیفیت زندگی، یعنی برتری احساسات خوشایند بر احساسات ناخوشایند؛ نه نبود احساسات ناخوشایند.تفاوت بین رضایتمندی و عدمرضایت از زندگی، تفاوت احساسشده بین آنچه فرد دارد با آنچه فرد خواهان رسیدن به آن است، درنظر گرفته میشود. هرچه این فاصله بیشتر باشد، رضایت از زندگی بیشتر است. برای رسیدن به این امر مهم، مهمترین وظیفه ما شناخت ارزشهایمان و همراستاسازی استانداردهای ذهنیمان با آن ارزشهاست تا بتوان این فاصله را کمتر و رضایتمندی از زندگی را بیشتر کرد.عامل بعدی برای بهبود سطح رضایت شناخت و اصلاح نگرشهای ماست که در طول زندگی برایمان شکلگرفته است. نگرش، همان ذهنیت ما درباره هر مسئله است؛ برای مثال ذهنیت ما درباره مردان یا زنان چیست؟ قطعا این ذهنیت تعیینکننده کیفیت رفتاری ما با مردان و یا زنان است که در این راستا، اطلاعداشتن از انواع خطاهای شناختی خیلی به ما کمک میکند. (پیشنهاد میکنم کتاب از «حال بد به حال خوب» دکتر برنز را مطالعه کنید.)نگرشهای غلط که بخشی از آنها توسط استانداردها تعیین میشوند، حالت ذهنی مثبت و یا منفی نسبت به یک فرد یا اتفاق هستند. خطاهای شناختی، برداشتهای ما در موقعیتهای مختلف درباره افراد و شرایط مختلف است که از کودکی برای ما شکلگرفتهاند. اکنون برای آشنایی بهصورت تیتروار فقط نام آنها را میبریم؛ اما باید شناخت و تحلیل هرکدام از این تحریفهای شناختی که در درون همه ما بهصورت کموبیش وجود دارند و نیز عامل استرسزایی را که باعث نارضایتی ما از زندگی شده، دریابیم و با از بینبردن این ریشه معیوب، به حال خوب برسیم: بیـشتعمیـمدهــی، برچسـبزنــی کلـــی، غــــربــــالگــــری، تفکــــــر قطبـــــیشـــــده، خــودســــرزنشگــــری، شخصـــــیســــازی، ذهنخوانی و کنترلگری.گفتنی است، برای اینکه بتوانیم ارزشهای اصیل و عمیق خود را شناسایی کنیم، بهترین راهکار، فاصلهگرفتن از استانداردها و نگرشهایمان است؛ چرا که این عوامل در طول رشدمان برایمان شکلگرفته و ما را از اصل و ارزشمان دور کرده است و شاید بتوان فهمید چرا افراد بزرگ مثل پیامبران هر از چندگاهی از جامعه فاصله میگرفتند و مثلا به غار و تنهایی پناه میبردند.ما برای افزایش سطح رضایت از زندگیمان بهجای تمرکز بر یک فرد یا موقعیت، باید بر ۱۶حیطه متمرکز شویم تا سطح کیفی زندگیمان بهبود یابد. این موارد عبارتاند از: سلامت جسمانی، عزتنفس، اهداف و ارزشها، درآمد، شغل، سرگرمی و تفریح، یادگیری، خلاقیت، کمک و یاری، عشق، دوستان، کودکان، بستگان، خانه، محله و جامعه. هرچه این ۱۶ حیطه را غنا ببخشید، سطح رضایت از زندگیمان افزایش مییابد.حال باید ببینیم کدامیک از حیطهها در راستای ارزشهای ماست و برای افزایش رضایتمندی در حیطه مهم زندگی باید چه کرد؟ توجه داشته باشیم که هدف ما، افزایش آگاهی و تقویت اراده در راستای حیـطههــای قــابلتغیــیــر بـــرای افـــزایـــش شادمانی و موفقیت بیشتر است.درهرصورت بهتر است هدف اصلی خود را برای حیطههای مهم زندگیمان مشخص کنیم و با برنامهریزی لازم و انجام اقدامات مؤثر به نتیجه موردنظر برسیم؛ همچنین با آموزش و کسب مهارتهای زندگی از طریق شرکت در دورههای روانشناسی، به رشد خود و خانواده کمک کنیم و نسلی آگاه به جامعه تحویل دهیم.
ارتقای سطح رضایت از زندگی
آیا از زندگیتان رضایت کافی دارید و روی این موضوع فکر کردهاید که برای کیفیت بهتر آن باید چه کرد؟ پاسخ به اینگونه سؤالات در جلسات کیفیت زندگیدرمانی در مؤسسه اصل من توسط محمدعلی شهبازی، کارشناس ارشد روانشناسی و مدرس رشد فردی داده شده است که به بخشی از آن میپردازیم.
-
لیلا کهلانی
دبیر گروه سبکزندگی
