گنج پنهان قم

شاید کسی باور نمی‌کرد که روزی، شهری که میهمان بانویی از خاندان موسی‌بن‌جعفر(ع) است، به منبع و مرکزی مهم برای جهان تشیع تبدیل شود. شکی نیست که این اجتماع از برکت وجودی است که امام جواد(ع) درباره ایشان فرمودند: «هرکس قبر عمه‌ام را در قم زیارت کند، بهشت پاداش اوست.»
 
تاریخ انتشار: ۱۰:۳۵ - پنجشنبه ۱۹ آبان ۱۴۰۱
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
این موضوع نشان می‌دهد که مقام علمی و اخلاقی این بانو بسیار حائز اهمیت است و بسیاری از علما معتقدند که ایشان برکات زیادی را برای طلاب قم و مردم ایران دارند؛ بانویی که خواهر، عمه و دختر امام هستند و علاوه بر امام جواد(ع)، چهار امام معصوم دیگر نیز درباره ایشان سخنانی گهربار فرموده‌اند.
 
دلبند امام هفتم
نام ایشان فاطمه کبری بود و مادرشان نجمه نام داشت. لقب معصومه لقبی ارزشمند بود که برادر بزرگوارشان، امام رضا(ع)، به ایشان داده بودند. یکی از نکات زندگی حضرت معصومه(س) این است که وقتی ایشان شش‌ساله بوده‌اند، پدر بزرگوارشان حضرت موسی‌بن‌جعفر (ع) به زندان می‌افتند و به همین دلیل، ایشان بعد از یادگیری نکات تربیتی از امام کاظم(ع)، تحت تربیت برادر خود، حضرت رضا(ع) قرار می‌گیرند.امام هشتم که حدود 25 سال از ایشان بزرگ‌تر بودند، علاقه بسیاری به خواهر بزرگوارشان داشته‌اند که در این خصوص نقل‌هایی نیز در تاریخ آورده شده است. به همین دلیل است که حضرت معصومه(س) در ابعاد مختلفی طی حدود 21 سال از امام هشتم فضایل و علوم زیادی را آموختند.
 
پدرش به فدایش
نقل است که امام کاظم(ع) به مسافرت رفته بودند. جمعی از شیعیان حضرت برای پرسش چند سؤال به خانه ایشان در مدینه آمدند. چون به آن حضرت دسترسی نبود، افرادی که سؤال داشتند، سؤالات خود را در کاغذی نوشتند و به اهل خانه دادند. فردا که برای خداحافظی آمدند، دیدند حضرت معصومه(س) که حدود پنج‌شش سال داشتند، جواب همه را نوشته و به آن‌ها دادند. آن‌ها در مسیر به امام(ع) برخورد کردند و امام وقتی جواب‌های حضرت معصومه را دیدند، سه بار فرمودند: «فِداها ابوها!»
 
از حجاز تا ایران
در حدود سال 200 هجری بود که حاکم زمانه، مأمون، امام رضا(ع) را به خراسان دعوت کرد و حضرت نیز این دعوت را به‌دلیل شرایط زمانه و مصلحت‌ها قبول فرمودند و پس از این دعوت با کاروانی که مأمون فرستاده بود، حضرت به‌سمت خراسان حرکت کردند.در این کاروان، حضرت معصومه(س) حضور نداشتند و روزگار بین این خواهر و برادر جدایی انداخته بود و در نهایت یک سال بعد، حضرت معصومه(س) با به شوق دیدار برادر به‌سمت خراسان عازم شدند. البته روح این حرکت، حرکتی نمادین بود تا نشان دهند باید از امام زمان، یعنی حضرت رضا(ع)، حمایت کرد.وقتی کاروان به ساوه رسید، حضرت معصومه بیمار شدند و از خادمان درباره فاصله کاروان تا قم پرسیدند. قم در ده‌فرسخی آن‌ها بود و به همین دلیل، حضرت کاروان را به‌سمت قم هدایت کردند و در منزل موسی بن خزرج بن سعد اشعری که از اصحاب امام رضا(ع) بود، ساکن شدند.البته در برخی از نقل‌ها نیز گفته می‌شود که مردم به استقبال حضرت آمده و به ایشان خیرمقدم گفتند که در نهایت حضرت برای سکونت در قم به دعوت موسی‌بن‌خزرج به منزل ایشان رفتند.اما بیماری حضرت در نهایت باعث شد که چیزی حدود 16 یا 17 روز بعد از دنیا بروند.
 
زیارت‌نامه‌ای از معصوم برای معصومه
نکته دیگری که درباره ایشان قابل تأمل است، زیارت‌نامه‌ای است که از سوی حضرت امام رضا(ع) برای ایشان نقل شده است. اهمیت این زیارت‌نامه در این است که برای اکثر امامزاده‌ها زیارت‌نامه‌هایی از سوی غیرمعصومین نقل شده است؛ ولی علاوه بر تمجیداتی که از پنج امام معصوم برای ایشان صادر شده، امام زمان ایشان برای زیارتشان، زیارت‌نامه‌ای صادر فرموده‌اند. از طرف دیگر، در این زیارت‌نامه عباراتی درباره ایشان به کار برده شده که می‌تواند برای همه پندآموز باشد.صفات زیر از جمله مواردی است که حضرت در این زیارت‌نامه قید فرموده‌اند:1. طاهره: کسی که به مقام طهارت باطن و روح رسیده و از گناهان به دور است؛2. حمیده: ستایشگر خداوند؛3. البَرَّه: نیکوکار؛4. الرشیده: کسی که به کمال و رشد عقلانی و روحی رسیده است؛5. التقیه: کسی که به مقام قرب تقوی نائل گشته است؛6. النقیه: کسی که نظیف و برگزیده است؛7. الرضیه: کسی که به مقام رضای خدا رسیده و از خدای خویش رضایت کامل دارد؛8. مرضیه: کسی که خداوند از او راضی است.این گنج پنهان در قم، ملجأ همه کسانی است که دنیا و آخرت می‌خواهند و به همین دلیل است که حرم ایشان، هیچ‌گاه از رفت‌وآمد زائران خالی نمی‌ماند.