استاد شاهین دبیری از خانه‌های تاریخی جوزدان الیادران می‌گوید

تورق ناگفته‌های تاریخ در خانه‌های تاریخی

وارد خانه تاریخی مشرف به نهری باقی‌مانده از رودخانه زاینده‌رود در محله الیادران شدیم؛ خانه‌ای که روزی محل روضه‌خوانی مرحوم آیت‌الله روضاتی بوده است که مردم محل از او به نیکی یاد می‌کنند.

تاریخ انتشار: 14:19 - یکشنبه 28 مرداد 1403
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
تورق ناگفته‌های تاریخ در خانه‌های تاریخی

به گزارش اصفهان زیبا؛ وارد خانه تاریخی مشرف به نهری باقی‌مانده از رودخانه زاینده‌رود در محله الیادران شدیم؛ خانه‌ای که روزی محل روضه‌خوانی مرحوم آیت‌الله روضاتی بوده است که مردم محل از او به نیکی یاد می‌کنند. مراسم روضه‌خوانی این خانه دفترچه خاطراتی است از آن زمان. فکرش را نمی‌کردیم خانه‌ای که زیر بار مرمت رفته و قرار است سر پا شود، این همه قدمت و زیبایی داشته باشد.

در سمت راست حیاط خانه، داخل اتاقی که پنجره‌های چوبی‌اش خاطرات دوران قدیمی را به‌خوبی منعکس می‌کرد، مردی داشت به‌آرامی نقش و نگاری را با ظرافت تمام مرمت می‌کرد. با دقت و آرامش گردوغبار از چهره گچ‌بری زیبای روی شومینه زغالی اتاق نشیمن خانه تاریخی برمی‌داشت. کمی ایستادیم به تماشای مرد هنرمند. با قلم‌مو و تراشه‌ای ظریف نقش‌ونگارها را مرمت می‌کرد.

داخل شومینه بازسازی شده و شومینه حالت اولیه‌اش را پیدا کرده بود. استاد شاهین دبیری که 25 سال است مرمت آثار تاریخی را در کارنامه‌اش دارد شومینه‌های این خانه تاریخی را بی‌نظیر عنوان می‌کند و می‌گوید: «شومینه اتاق نشیمن این عمارت زغالی بوده و آتش به‌مرور اثر را تخریب کرده؛ اما با وقت‌گذاری یک‌ماه‌ونیمه دوباره بازسازی و مرمت شده است.»

بنا به گفته او، مرمت این شومینه با موادی که باب کار مرمت است، می‌تواند شومینه را دوباره برای 50 سال بیمه کند.

او می‌گوید، خانه‌های تاریخی دیگری در منطقه یک در محله عباس‌آباد مرمت کرده و در کارنامه دارد؛ اما خانه تاریخی در محله الیادران بار اول است تجربه می‌کند.

او معتقد است، خانه‌ای تاریخی در خط طولی میدان امام(ره) تا خیابان طالقانی و صمدیه و محله‌های اطرافش که چهارسوق و الیادران را هم شامل می‌شود، منتسب به متمولان و حکومتی‌ها بوده و صاحبانش افراد بانفوذی بودند که به دربار صفویه راه داشته‌اند.

دبیری اضافه می‌کند: «این خانه‌های حکومتی بزرگ بوده‌اند و تزئینات زیادی در خانه‌ها به کار برده شده‌اند. علت استفاده از تزئینات در این خانه‌ها به علت رفت‌وآمد افراد بانفوذ در این خانه‌ها بوده است.»

بعد از تماشای اتاق، به دعوت استاد برای دیدن یک اثر تاریخی زیبا و شومینه‌ای تاریخی به طبقه دوم شاه‌نشین رفتیم. شومینه نقش‌ونگارهای زیادی داشت و کاربرد کاملا تزئینی داشته است. مرمت این اثر تاریخی به‌تازگی تمام شده و زیبایی اثر در این قسمت خانه شگفت‌زده‌مان کرد.

او در خصوص شومینه می‌گوید: «قسمت تاج و برآمده شومینه کاملا تخریب شده بود که مرمت کردیم و مرمت این شومینه چندماهی طول کشیده بود.»

شومینه، نقاشی‌ها و طرح‌ها زیبایی زیادی داشت و انسان را متحیر می‌کرد؛ طرحی به‌جامانده از هنرمندان اصیل اصفهانی که انسان با دیدنش به گذشته‌اش می‌بالید.

مرمت خانه‌های تاریخی به معنای زنده‌کردن تاریخ و فرهنگ شهر و محله‌هاست. فرصت مناسبی است که باید غنیمت شمرده شود. مرمت این آثار تاریخی در دل محله‌ها، ثروت‌هایی است که باید حفظ شود و نسل‌های آینده را به گذشته غنی دلگرم می‌کند.

خانه تاریخی روضاتی که روزی مأمن آدم‌های زیادی بوده، می‌تواند جایی بشود برای مرور خاطرات زیبای گذشتگان محله الیادران؛ تورقی زیبا برای نسل جدید در دل محله‌های اصفهان. محله جوزدان الیادران چند خانه تاریخی باارزش از این جنس را در خود جای داده است.