روایتی از مراسم جاماندگان اربعین حسینی شهر اصفهان

اربعین ورای مرزها

پیاده‌روی اربعین مکان نمی‌شناسد، چون امام حسین (ع) محدودیت مکانی ندارد. او در هر زمان و زمینی حضور دارد، چرا که شبیه به ما محدود نیست.

تاریخ انتشار: ۰۹:۴۷ - دوشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۳
مدت زمان مطالعه: 5 دقیقه
اربعین ورای مرزها

به گزارش اصفهان زیبا؛ پیاده‌روی اربعین مکان نمی‌شناسد، چون امام حسین (ع) محدودیت مکانی ندارد. او در هر زمان و زمینی حضور دارد، چرا که شبیه به ما محدود نیست. همین که نامش بر جسمی، مکانی و فعالیتی باشد، باید بدانیم آن جسم، آن مکان و آن فعالیت تفاوتی دارد که هیچ جا نمی‌توان آن را یافت.

درست است ارزش آن‌کس که از نجف تا کربلا پیاده می‌رود با آنکه در اصفهان قدم برمی‌دارد متفاوت است، اما هر دوی این قدم‌ها پذیرفته است. حتی نیت خالص و دغدغه‌مند از حضور انسانی بدون آرزو، نیت و دغدغه در مسیر نجف تا کربلا بسیار ارزشمندتر است.

پیاده‌روی اربعین چه در اصفهان باشد چه در مسیر کربلا هردو به دلیل اینکه نام حسین بر آن است و برای او اتفاق می‌افتد دارای کارکردهای خوب و بسیاری در جوامع و برای انسان‌هاست. نمی‌توانم بگویم راهپیمایی جاماندگان اربعین حسینی؛ چراکه حسین (ع) محدود نیست. نمی‌توانم بگویم جامانده، چراکه پروردگار و حسین (ع) آنقدر مهربان هستند که برای نیت و آرزوی ما اجری بزرگ در نظر می‌گیرند و ما از پاداش زیارت اربعین جا نمانده‌ایم. نمی‌توانم بگویم جامانده، چراکه ما نمی‌بینیم امام حسین(ع) هرجا که زیارت اربعین را بخوانی می‌بیند. نمی‌توانم بگویم جامانده چرا که…… نمی‌دانم چرا این اسم را برای راهپیمایی انسان‌هایی که به کربلا مشرف نشده‌اند گذاشته‌اند؟

بانوان اصفهانی صدای مردم غزه

راهپیمایی جاماندگان اربعین حسینی صبح روز یکشنبه چهارم شهریور در اصفهان آغاز شد. من که چندسالی است دعوت‌نامه زیارت اربعین از مسیر نجف تا کربلایم امضا نشده است، برای چندمین بار در این مراسم شرکت می‌کنم. قرار است از میدان بزرگمهر تا گلستان شهدا را همگام با مردم به نیت پیاده‌روی اربعین قدم برداریم. امسال مراسم راهپیمایی جاماندگان اربعین حسینی از چند نظر متفاوت‌تر از سال‌های گذشته برگزار شد.

در پل بزرگمهر بانوان زینبی با شعار «زینب زمانه‌ات باش» برای پیمودن مسیر با سایر بانوان درحالی‌که اکثرشان پرچم فلسطین در دست گرفته بودند حاضر شدند. این بانوان خواهان مقابله با جنایات رژیم غاصب صهیونیستی بودند. اینجا بود که متوجه شدم راهپیمایی اربعین بهترین ابزار دیپلماسی عمومی نه‌تنها در مسیر نجف تا کربلا بلکه در مسیر گلستان شهدای اصفهان نیز هست و این اتفاق معنوی کارکردهای متفوتش به مکان خاصی محدود نیست. این بانوان صدای مردم مظلوم غزه در راهپیمایی جاماندگان اربعین حسینی بودند.

گسترش موکب‌ها در محرم 1403

مسئله بعدی تعدد موکب‌های امسال بود. از دو مسیر چهارراه نورباران و میدان آزادی به سمت گلستان شهدای اصفهان ۱۸۰ موکب مردمی برای پذیرایی و خدمات‌رسانی به مردم برپا شده بود. همچنین در گلستان شهدا نیز حدود 50 موکب برای پذیرایی و خدمات‌رسانی به مردم برپا شده بود. این تعداد موکب نسبت به تعداد موکب‌های سال گذشته بسیار زیاد بود. ابتدای میدان بزرگمهر موکب هیئت حسینیه امامزاده اسماعیل با پنج خادم آقا به مردم صبحانه می‌دادند.

کمی آن‌طرف‌تر موکبی برپا شده که نامی ندارد و سرتاسرش پرچم‌های سبز و مشکی با نام حسین(ع) نصب شده است. این موکب پذیرایی چای دارد. جلوتر که رفتم موکبی با نام «یا‌زهرا‌(س)» که دورتادور آن عکس شهدا قرار گرفته پذیرایی متفاوتی می‎‌کنند. پسران نوجوان و جوان دیگ‌های آب‌دوغ‌خیار را، هم می‌زنند و در لیوان‌های بزرگی که از قبل نون‌خشکه در آن خرد کرده بودند می‌ریزند. در موکبی دیگر فقط بانوان حضور دارند. آن‌ها روی صندلی نشسته‌اند و قرآن را تلاوت می‌کنند. این ایستگاه حس معنویت و عبادت را به مردم منتقل کرده‌ بود. دانشگاهیان نیز به میدان آمده بودند. دانشگاه صنعتی اصفهان با دوغ و گوشفیل و دانشگاه خوراسگان با هندوانه از مردم پذیرایی می‌کردند.

دقیقا مرکز حرکت مردم سه پسر جوان به عشق حسین کف زمین گرم نشسته‌ و سینی شربت را بالای سر خود قرار داده بودند. این نوکری فقط در پذیرایی خلاصه نمی‌شود. واکس زدن کفش مردم، خنک کردن فضا با آب و… برخی از اتفاقات زیبای مراسم بود. موکب‌هایی که امسال در طول مسیر قرار داشتند زیاد بودند. هر موکبی با حضور بانوان و آقایان با هر نیتی که داشتند با پذیرایی‌های مختلف از مردم تا رسیدن به گلستان شهدا پذیرایی می‌کردند.

موکب‌هایی با رزق معنوی و آموزشی

به گلستان شهدا که رسیدم، حضور جمعیت در هنرستان میر اصفهان توجه مرا به خود جلب کرد. وارد مدرسه شدم. تمام حیاط مدرسه پوشیده از فرش شده بود. روی فرش‌ها میزگردهای متعددی با محتوای مختلف وجود داشت. از خانم‌هایی که در حال انجام فعالیت بودند درخواست کردم تا مسئول موکب را به‌ من نشان دهند. معصومه ساسان پور مسئول موکب پس از سلام و احوال‌پرسی بیان کرد: زیر نظر مقر کتاب قم حدود هشت سال است در اصفهان فعالیت می‌کنیم.

از او سؤال کردم چه فعالیت‌هایی انجام می‌دهید؟ او با صبر و حوصله شروع کرد به نشان دادن میز‌های مختلف و گفت: در زمینه تبلیغ کتاب و کتاب‌خوانی فعالیت می‌کنیم. در مدارس و مکان‌هایی که جمعیت زیادی حضور دارند، برنامه خود را انجام می‌دهیم تا مردم را نسبت به این کار فرهنگی ترغیب کنیم.

هنوز حرفش تمام نشده بود که پرسیدم: در روز اربعین هم فعالیت‌های گذشته را انجام می‌دهید یا برنامه جدیدی دارید؟ این بانوی جهادگر پاسخ داد: علاوه بر فعالیت ثابت خود برنامه متفاوتی برای امروز در نظر گرفته‌ایم. در روز اربعین به معرفی کتیبه‌های محرمی می‌پردازیم. در قسمت فال کتاب، کتاب امام حسین(ع) را برای مخاطبان فال می‌گیریم. در میز «لقمه کتاب» مخاطبان بریده‌ای از یک کتاب را در 10 دقیقه مطالعه می‌کنند. آن‌ها در کنار میزهای مختلف صندوق هدیه صلوات برای امام حسین (ع) قرار داده بودند تا هرکس وارد موکب می‌شود در این کار خیر و فرهنگی هم شرکت کند.

از مدرسه بیرون آمدم تا وارد گلستان‌شهدا شوم و سری به موکب‌های داخل گلستان هم بزنم. دقیقا روبه‌روی گلستان‌شهدا موکب مجموعه ثاقب قرار گرفته بود. در این موکب از رده سنی کودکان تا بزرگ‌سالان عکس حرفه‌ای گرفته می‌شد و آگاهی درزمینه روضه‌های خانگی صورت می‌گرفت.

پس از دیدن موکب مجموعه ثاقب وارد گلستان‌شهدا شدم. موکب‌های اینجا بیشتر خدماتی بودند تا پذیرایی. در گلستان‌شهدا پذیرایی‌های متفاوتی ازجمله صبحانه، بستی، شربت و…. پذیرایی می‌شد. اما موکب‌های خدماتی روح دیگری به راهپیمایی اربعین حسینی داده بودند. از موکب معرفی بانوان شهیده، موکب هلال‌احمر، موکب باشگاه سپاهان، موکب رادیو اربعین گرفته تا موکب استاد سید علی‌اکبر پرورش که چادری دورتادور قبر او را فرا گرفته بود. در این موکب به معرفی شخصیت سید علی‌اکبر پرورش و فعالیت‌های او، معرفی کتاب‌ها و نمایشی از تصاویر او پرداخته بودند. این موکب به‌اندازه‌ای برای مردم جذاب بود که هرکسی حداقل پنج دقیقه روبه‌روی آن ساکن می‌شد.

اهمیت به آینده‌سازان در مراسم مذهبی

آن‌طرف‌تر غرفه کودک با نام «خیمه جهانی‌ها» با شعار «من کودک جهانی‌ام» به سرپرستی خانم کرمی در سه محور اربعین، مهدویت و کودک غزه فعالیت می‌کردند. کودکانی که در موکب حضور داشتند از مجموعه جامعه المصطفی بودند. این کودکان و نوجوانان خودشان خادم خیمه کودک بودند و هرکدام مسئولیتی داشتند. خانم کرمی را با آن همه بچه‌ای که در اطرافش جمع شده بودند، به بیرون موکب آوردم تا شنونده روند فعالیتشان باشم.

او برنامه‌های داخل موکب را شرح داد: ابتدا بچه‌ها پذیرش و پذیرایی می‌شوند. سپس یک روحانی برای کودکان در رابطه با سه محور اربعین، مهدویت و کودکان غزه صحبت می‌کند. پس‌ازآن کودکان وارد اتاق بازی می‌شوند. بعد از اتاق بازی در غرفه مهدیار مربیان تخصصی حوزه کودک در قالب قصه‌گویی، نقاشی، پازل و… به سه محوریت بیان‌شده برای کودکان می‌پردازند. همچنین برای حمایت از کودکان فلسطینی بچه‌ها برای کودکان غزه دلنوشته می‌نویسند. در آخر وارد غرفه خاطره سازی می‌شوند. در این غرفه عکسی برای یادگار از کودکان گرفته‌ می‌شود. این روال حدود 45 دقیقه طول می‌کشد و کودکان با گروه‌های 20نفره وارد موکب می‌شوند.

هدف ما از این کار این بود که کودکان جایگاه و نقش خود را در اربعین متوجه شوند. کودکی که در مسیر ظهور قرار دارد باید بتواند در روز اربعین جایگاه و نقش خودش را درک کند تا بتواند جهانی فکر کند و شعار ما نیز همین است؛ کودک جهانی است. موکب بعدی که به سراغ آن رفتم، موکب «حرکت به سوی امام» بود. در این موکب سه خانم بودند که هر کدام مسئول کاری بودند. هدف از برگزاری موکب «حرکت به سوی امام»، آشنا کردن مردم برای روش آسان نهج‌البلاغه‌خوانی بود. آن‌ها در این روش به مردم آموزش می‌دادند که با شش نکته چگونه می‎‌توانند در عرض شش ماه یک دور نهج‌البلاغه را بخوانند.

حرکت به‌ سوی آینده با اربعین‌های پرشکوه‌تر

همان‌گونه که اربعین هرچه به سمت آینده حرکت می‌کند، پرشکوه‌تر و بهتر از گذشته برگزار می‌شود، اربعین امسال در اصفهان هم باشکوه‌تر و بهتر از سال‌های قبل برگزار شد. امسال موکب‌هایی وجود داشتند که رزقشان برای انسان همیشگی بود. موکب‌هایی که به ما نکاتی را می‌آموختند؛ موکب‌هایی که به ما نکاتی را متذکر می‌شدند و موکب‌هایی که به وجود همه رده‌های سنی اهمیت بخشیده بودند.