اصالت و خوش‌فرمی به سبک «بچه مردم»

به گزارش اصفهان زیبا؛ محمود کریمی یکی از فیلم‌اولی‌های جشنواره است که پیش‌تر با کارگردانی فیلم کوتاه به سینما ورود کرده بود. اولین فیلم بلند او که امسال در جشنواره حضور دارد، تاکنون واکنش‌های بسیار مثبتی را به خود جلب و حتی از سوی منتقدان نمرات خوبی را دریافت کرده است.

«بچه مردم» داستان کودکان بی‌سرپرستی را روایت می‌کند که بر حسب روزگار گذرشان به پرورشگاه افتاده است و حالا که نوجوانی شده‌اند برای خودشان، باید پای در مسیر زندگی و سرنوشت خود بگذارند.

فیلمنامه فیلم از استحکام خوبی برخوردار است. درست شروع می‌شود، ادامه می‌یابد و به‌خوبی مخاطب را با خود همراه می‌کند. در شخصیت‌پردازی البته کمی لنگ می‌زند. در سکانس آغازین فیلم سعیِ مطلوبی در مقدمه‌چینی‌های خوب درباره شخصیت‌ها می‌کند تا بعدها در ادامه فیلم به کمکش بیاید؛ اما در ادامه بهره کافی را نمی‌تواند از این مقدمه‌چینی ببرد. دیگر ضعف فیلمنامه در یک‌سوم پایانی فیلم مشهود می‌شود؛ آنجا که فیلم به‌وضوح از ریتم و وزن اصلی می‌افتد و ما را به شک وامی‌دارد که آیا پایان‌بندی فیلم را همان فیلمساز ابتدای فیلم تولید کرده است یا خیر. اما در کل فیلمنامه نمره مطلوب را دریافت می‌کند، آن هم به‌دلیل پردازش خوب روایت و خلق خرده‌روایت‌های جذاب که مخاطب را تا انتهای فیلم با رضایت بر صندلی سینما می‌نشاند.

کارگردانی اثر تقریباً تحسین همه مخاطبان و منتقدان را به همراه داشته است. فیلم آن‌چنان پرقدرت شروع می‌شود که نمی‌شود چشم از آن برداشت. ریتم درست و مناسب سکانس آغازین فیلم عالی است و مخاطب همین‌جا به خودش می‌گوید که چه خوب شد چنین فیلمی را انتخاب کردم. این ریتم درست و حساب‌شده، در سکانس افتتاحیه نیز حضور دارد و تا دوسوم از فیلم همچنان جاری است و این دستاوردی مهم برای کریمی در اولین کار سینمایی‌اش است. قاب‌ها و میزانسن در همان ابتدای فیلم نوید یک فیلم محکم و خوش‌فرم را به مخاطب می‌دهد.

وقتی چنین طراحی صحنه، دکوپاژ، میزانسن و حتی پالت رنگی جذاب و دقیقی را می‌بینیم، دیگر مطمئن می‌شویم که قرار نیست به لحاظ ساختار با یک فیلم‌اولی مواجه باشیم و گویی اگر اسم کارگردان را نمی‌دانستیم، این فیلم را به یک کارگردان باتجربه سینما منتصب می‌کردیم. روان بودن فرم فیلم که همراه با روایت فیلم است واقعاً دست‌مریزاد دارد؛ چراکه برخلاف برخی دیگر از آثار نه فرم از محتوا جلو می‌زند، نه محتوا از فرم و همین جای تشکر از کارگردان دارد.

بازی‌گردانی دیگر نکته مثبت این فیلم است که بدون مبالغه بی‌نظیر است. کارگردان از چهار نوجوان غیرمطرح چنان بازی‌ای گرفته است که اگر فیلم در جشنواره‌های خارجی شرکت کند، تصور خواهند کرد که این چهار نوجوان، چهار بازیگر چهره در ایران‌اند. این موضوع به اینجا ختم نمی‌شود و کارگردان ثابت می‌کند در بازی گرفتن از بازیگران چهره نیز توانمند است و هر چهار بازیگر چهره را درست و دقیق هدایت کرده تا به مقصود فیلمش دست یابد. در کل محمود کریمی با این اثر ثابت کرد که یک کارگردان بااستعداد و توانمند است که خوشبختانه پا به عرصه سینما گذاشته و امیدوار و منتظریم تا در آینده آثار بیشتری از او ببینیم.

فیلمبرداری همپای کارگردانی آمده است و باعث شده تا قاب‌های زیبایی را که در این فیلم دیده‌ایم، هیچ‌وقت فراموش نکنیم. اگر بگوییم این یکی از معدود فیلم‌هایی است که فیلم‌برداری‌اش در فیلم اصلاً به چشم نمی‌آید، آن‌قدر که به‌جا و به‌اندازه شکل‌گرفته است، مبالغه نکرده‌ام. فیلم‌بردار حد خود را به‌خوبی می‌شناسد و پایش را برای عرض‌اندام‌های بیجا از این حد فراتر نمی‌گذارد و دقیقاً همان را انجام می‌دهد که با فیلم تناسب دارد و موردنیاز فیلم است. انتخاب تکنیک‌های درست فیلم‌برداری در برخی از صحنه‌ها به امتیاز فیلم‌برداری فیلم افزوده و این فیلم را به یک فیلم کیفیت بالا از لحاظ فیلم‌برداری تبدیل کرده است.

طراحی صحنه فیلم دیگر نقطه مثبت و بسیار خوب فیلم است. این نیز همانند فیلم‌برداری آن‌قدر خوب است که به چشم مخاطب نمی‌آید و همین به‌چشم‌نیامدن معیار درستی برای این است که بگوییم طراحی صحنه فیلم عالی است. به‌چشم‌نیامدن یعنی مخاطب متوجه نمی‌شود که این یک فیلم است و یک عده این صحنه را آراسته‌اند تا شما تصور کنید داستان در دهه پنجاه و شصت شکل گرفته است؛ بلکه دقیق و به‌واقع وارد دهه شصت می‌شوید و گویی خود تجربه چنین زیستی را می‌کنید.

از دیگر بخش‌های فیلم که عبور کنیم باید مجدداً اشاره‌ای به بازیگری فیلم داشته باشیم. بازیگر نوجوان فیلم یعنی مهبد جهان‌نوش که نقش ابوالفضل را بازی می‌کند یکی از شگفتی‌های جشنواره امسال است. جهان نوش آن‌چنان خوب بازی کرده است که برخی منتقدین او را نامزد دریافت سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد می‌دانند؛ من نیز همین اعتقاد و انتظار را دارم. سه بازیگر نوجوان دیگر فیلم نیز همانند مهبد جهان نوش بسیار خوش‌آتیه هستند و این را در ایفای نقش در این فیلم ثابت کرده‌اند.

بازیگران چهره فیلم همانند حسن معجونی، گوهر خیراندیش، بهروز شعیبی و سیامک صفری نیز بازی خوبی را ارائه داده‌اند. درکل فیلم سینمایی «بچه مردم» یک از بهترین فیلم‌های جشنواره فجر چهل و سوم است که یک درام -فانتزی ایدئال را به مخاطب ارائه می‌دهد و با ته‌مایه طنزی که در بستر فیلمنامه پیاده ساخته است. همچنین خرده‌روایت‌های دلپذیر و جذابش، این اثر را به یک اثر سرگرم‌کننده تبدیل کرده است که قطعاً در اکران عمومی با استقبال بی‌نظیری از سوی مخاطب روبرو خواهد شد. هرچند معتقدم اگر برای اکران عمومی بتواند فکری به حال پایان‌بندی فیلم بکند و کیفیت آن را حداقل از حیث تدوینی ارتقا ببخشد می‌تواند یک شگفتی را در اکران عمومی رقم بزند و شاید رکورد فروش فیلم‌های غیرکمدی را بشکند.