به گزارش اصفهان زیبا؛ قصه گزارش ما از یک تماس تلفنی شروع شد. خانمی در تماس با دفتر روزنامه از شکایت اهالی محلهای در احمدآباد به دلیل نصب دکل مخابراتی خبر داد.
او میخواست ما از طریق روزنامه پیگیر درخواست و شکایتشان باشیم و به احقاق حقوقی که به نظرشان سلب شده، اقدام کنیم.
نصب دکل مخابراتی روی پشتبام یکی از همسایگان، اِشراف دکل به خانههای مردم و البته نزدیکی دکل به محل زندگیشان، خطرهای احتمالی ناشی از تشعشعهای دکل با استناد به مقالههای علمی و نگرانی ساکنان محله از این موضوع، نصب شبانه و اطلاعرسانی ضعیف باعث شده بود آنها به نصب دکل مخابراتی واکنش نشان دهند و شاکی باشند.
نصب دکلهای مخابراتی و شکایت مردم درباره نصب این دکلها، به دلیل مشکلات ناشی از تشعشعهای آنها سالها موردبحث بوده و مقالات مختلفی در رد یا اثبات خطرسازبودن این تشعشعها منتشر شده است.
طبق مقالهای که در خبرگزاری فارس در خصوص میزان خطرآفرینی این دکلها برای سلامت انسان به نقل از بهداشت جهانی آوردهشده، جای نگرانی نیست و خطرآفرین بودن این دکلها چندان اثبات نشده است.
سازمان بهداشت جهانی دراینباره میگوید که ایستگاههای پایه در محیط زندگی انسان حضور بسیاری دارند و طبق برآوردها، ابتلا به برخی از سرطانها برای افرادی که در نزدیکی آنتنهای موبایل بودهاند، مسئلهای اتفاقی بوده است.
سرطانهایی که در نتیجه این همجواری گزارش شدهاند در دستهبندیهای مختلفی قرار دارند که مشخصه یکسان ندارند و بعید است که عامل مشترکی داشته باشند.
این سازمان همچنین نوشته است: مطالعات تا به امروز هیچ نشانهای از اینکه قرارگرفتن در معرض تشعشعهای RF، مانند ایستگاههای پایه، خطر ابتلا به سرطان یا هر بیماری دیگری را افزایش میدهد، ارائه نکرده است.
سازمان بهداشت جهانی تأکید میکند که با درنظرگرفتن تحقیقاتی که تا کنون در این حوزه انجام شده و همچنین سطح پایین تشعشعها، شواهد علمی متقاعدکنندهای مبنی بر اینکه سیگنالهای ضعیف RF ساطع شده از ایستگاههای پایه و شبکههای بیسیم، سبب بروز اثرات نامطلوب بر سلامتی انسان میشود، وجود ندارد.
البته باید توجه داشت تا زمانی آنتنهای موبایلی که در نزدیکی محل زندگی افراد نصب میشوند، تأثیر بدی بر سلامت انسان ندارند که استانداردها را رعایت کنند، در غیر این صورت ممکن است خطرآفرین باشند.
آنچه در انتهای مقاله تأکید دارد، رعایت استانداردهاست که بارها از سمت سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی موردتأیید بوده است. قوانین و ضوابط نصب دکل مخابراتی شامل استانداردهایی است که باید رعایت شوند تا ایمنی افراد، تأسیسات و محیطزیست حفظ شود.
ازجمله این قوانین، رعایت فاصله مناسب دکل مخابراتی از مناطق مسکونی، تأسیسات حساس، حیوانات و دیگر موانع است تا از هرگونه ضرر و زیان احتمالی جلوگیری شود.
علاوه بر این، دکلهای مخابراتی باید در برابر بلایای طبیعی نظیر سیل، زلزله و طوفان مقاوم باشند.
برای اطمینان از رعایت این موارد، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی بهعنوان متولی رسیدگی به این موضوع، مجموعهای از ضوابط و استانداردها را برای نصب دکلهای مخابراتی تدوین کرده که به تضمین ایمنی و عملکرد صحیح این سازهها کمک میکند.
در این دستورالعمل آمده است:«اپراتورها موظفاند کلیه اقدامهای فنی لازم را انجام دهند تا انرژی تجمعی تشعشعهای ساطعشده از آنتنهای نصبشده روی دکل یا ساختمان با سایر ساطعکنندهها در محل تردد مردم، از حد آستانه تعیینشده بیشتر نشود.
مطابق با استاندارد تأییدشده سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تحت عنوان “محدودیت تشعشعهای غیریونساز” با کد ۷۵۶۸، این تشعشعها نباید از حد مجاز تجاوز کنند؛ همچنین، اپراتورها باید سطوح انرژی تجمعی تشعشعهای ساطعشده از آنتنها را در محلهایی که مردم در آن حضور دارند اندازهگیری کنند.
این اندازهگیریها باید برای هر دکل یا ساختمان آنتن به همراه تصویر و ابعاد آن، همراه با نشانی محل، در پایگاه اطلاعرسانی آن منتشر و نسخهای از آن برای سازمان انرژی اتمی ایران ارسال شود.»
ملاک اصلی برای تعیین فاصله میزان انرژی دریافتی افراد از تشعشعهاست
یکی از مواردی که اهالی این محله به آن اشاره و شکایت داشتند، فاصله نصب دکل بود و معتقد بودند دکل فاصله کمی تا منازل آنها دارد و همین موضوع خطر را افزایش میدهد.
در همین قوانین و ضوابط منتشر شده در خصوص فاصله دکلها آمده است: «استانداردهای بینالمللی به طور دقیق فاصله مجاز برای نصب آنتنهای BTS و دکلهای مخابراتی را تعیین نکردهاند؛ در عوض، ملاک اصلی برای تعیین فاصله، میزان انرژی دریافتی افراد از تشعشعهاست. اگر میزان انرژی دریافتی کمتر از حد استاندارد باشد، حساسیت زیادی درباره فاصله اعمال نمیشود؛ بااینحال، در مراکز حساس مانند مدارس یا بیمارستانها، علاوه بر اندازهگیری انرژی دریافتی، فاصله نیز بهدقت در نظر گرفته خواهد شد.
نکته مهم این است که ادعای فاصله 50 متر از آنتنهای BTS بهعنوان یک حد خطرناک برای انسانها بدون منبع علمی و معتبر است. یکی از مشکلات موجود در جامعه این است که برخی افراد با موقعیتهای علمی و سازمانی، نظرات افراطی و اغراقآمیز غیرعلمی مطرح میکنند که موجب آشفتهسازی ذهن مردم میشود.»
مرجع رسیدگی به تشعشعها سازمان انرژی اتمی است
باوجوداین، برای بررسی بهتر موضوع و یافتن پاسخ پرسشهای مردم محله احمدآباد و روشنتر شدن موضوع به سراغ احسان براتی، سرپرست اداره کل تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی منطقه مرکزی رفتیم.
او در پاسخ به موضوع مطرحشده و در خصوص اعتراض مردم به نصب دکل مخابراتی یکی از اپراتورها در ابتدا گفت: اعتراضهایی که عمدتا در محلهها برای نصب دکل انجام میشود، بعضی به دلیل عوارض ناشی از تشعشعهای این دکلها با استناد به مطالب منتشرشده در فضای مجازی و پیرامون مشکلاتی که برای سلامتی افراد به وجود میآورد، میشود و بعضی دیگر از دلایل آن هم اقتصادی است.
ساکنان محله نصب این دکلها در محله را باعث افت قیمت خانههای مسکونی میدانند و همین مسئله باعث مخالفت مردم با نصب دکل میشود.
نگرانی مردم از تشعشعها و نزدیکی نصب دکل به مکان سکونتشان را دلیل اصلی مخالفت آنها نقل کردیم و براتی پاسخ داد: اگر مخالفت به دلیل تشعشعها مطرح میشود، مرجع رسیدگی به آن سازمان انرژی اتمی است.
طبق قوانین جاری وقتی افرادی شکایتی از نصب دکل در محله دارند باید در سامانه سازمان تنظیم مقررات رادیویی، ثبت شکایت کنند؛ بعد از آن تیم فنی ما شکایت را موردبررسی قرار میدهند و به محل موردنظر مراجعه و با دستگاههای مخصوص میزان تشعشعها را اندازهگیری میکنند.
طبق استانداردهای تعریفشده و با دستگاههای مخصوص در عرض چند دقیقه، کل تشعشعها از دکل و از هر منبع دیگری که در محل وجود دارد، اندازهگیری میکنند که به آن تشعشعهای تجمعی گفته میشود.
ما این مقدار بهدستآمده از تشعشعها را برای سازمان انرژی اتمی ارسال میکنیم. آنها نتایج را بررسی میکنند که آیا آنها ضرر دارند یا خیر و نظرشان را اعلام میکنند.براتی تأکید دارد که تمام موارد شکایت از نصب دکلها و اندازهگیری تشعشعها نشان میدهد که تمام تشعشعها از دکلهای مخابراتی 5 درصد یکصدم سطح استاندارد ملی است.
اگر استاندارد ملی گفته است که تشعشعها در حد 100 خطرناک است، اندازه گیریها در حد 5 یا 6 بوده وتاکنون موردی در اصفهان گزارش نشده است که حد تشعشعها از حد استاندارد ملی در کشور بالاتر باشد.
البته طبق گزارشی که به دفتر روزنامه رسید، آخرین اندازهگیری از مناطق مختلف اصفهان نشان میداد میزان تشعشعها در محدوده دکلهای مخابراتی بیش از 6 درصد نبوده است و تا حد استاندارد تعریف شده فاصله زیادی دارد.
سایتهایی که نصب میشوند به آن معنا کانون تشعشع نیستند و جای نگرانی وجود ندارد
براتی اما همچنان مسائل اقتصادی و تأثیر دکلها بر افت قیمت زمینها را دلیل اصلی مخالفت مردم عنوان کرد و گفت: اگر افراد بدون سوگیری در خصوص دکلهای مخابراتی مطالعه کنند، متوجه میشوند که این تجهیزات بالای 70درصد آسیبزا نیست؛ البته اگر در مطلبی به آسیبزا بودن تشعشعهااشاره شده باشد، به مدت طولانی در معرض تشعشعبودن را خطرناک اعلام کرده است.
تجربههای ما نشان میدهد ممکن است مقالاتی هم به آسیبزا بودن تشعشعها اشاره کند، اما در آن مقالات هم تأکید میشود اگر افراد به مدت طولانی در مرکز اصلی فرکانس قرار بگیرند، آسیبزاست.
سایتهایی که نصب میشوند به آن معنا کانون تشعشع نیستند و جای نگرانی وجود ندارد. از سوی دیگر، مطالعات زیادی هم نشان داده است که تشعشعها چندان هم آسیبزا نیست.
او در پاسخ به این پرسش که آیا تعیین فرکانسها و تعیین نقطه نصب دکل مشخص میشود یا صرفا تقاضای افراد میتواند توجیه برای نصب دکل باشد،گفت: امروزه نصب دکل تا ده میلیارد تومان برای اپراتور هزینه در بر دارد.
اپراتورها در این اوضاع اقتصادی، با فشارها و هزینههای مختلف و مشکلات ناشی از قطعی برق، این هزینه سنگین را در مکانی انجام میدهند که درآمدزایی برای آنها داشته باشد.
نصب به این صورت است که اپراتور شبکه را رصد میکند؛ به طور مثال، در همین منطقه ذکر شده، در کوچهای نقطه کور شناخته شده و نصب دکل برایناساس تعیین میشود.
اپراتورها 90 درصد خواهان نصب دکل در اماکن دولتی هستند تا خصوصی؛ چون مشکلات نصب دکل در اماکن دولتی بسیار کمتر از منازل مسکونی شخصی است. اپراتورها تا جایی که مجبور نشوند روی بام منزل مردم دکل نصب نمیکنند و اینطور نیست که تا فرد پیشنهاد بدهد این اتفاق بیفتد.
برای انتخاب منزل شخصی، قوانین و شرایط زیادی وجود دارد و بهراحتی این اتفاق نمیافتد.یکی از مواردی که مردم به آن اعتراض داشتند، اطلاعرسانینکردن قبل از نصب دکل و نصب شبانه آن بوده است.
براتی دراینخصوص گفت: الان در شرایط فعلی کشور از سویی احداث سایت جدید هزینه بر و از سویی مسئله توسعه مطرح است.
وقتی اپراتور بخواهد سایت احداث کند و گروهی از مردم ممانعت کنند، گروه دیگری از مردم به دلیل ضعیفبودن شبکه شاکی هستند؛ به همین دلیل با دستور قاضی و به دلیل جلوگیری از تنشها، دستور نصب سریع دکل صادر میشود؛ بنابراین اگر بخواهیم قبل از نصب آگاهیسازی کنیم به مسئله دامن زده و مانع توسعه میشود.
مردم محله احمدآباد هم اگر شاکی هستند باید صبر کنند و با ثبت شکایت در سامانه شکایت تنظیم مقررات، مشکل را بررسی کنند. تا وقتی دکل و سایت نصب نشود، ما نمیتوانیم میزان تشعشع را اندازهگیری کنیم. اول باید دکل را نصب کرده تا بعد تشعشع را بررسی کنیم.
البته اگر قرار بود آنتنهای bts تشعشعهایشان بیشتر از حد استاندارد باشد، اینهمه موبایل در دنیا فراگیر نمیشد؛ چون تجهیزات دکلهای مخابراتی در کارخانههایی که قطعات را تولید میکنند کنترل و استانداردسازی میشود.
اقدام از مسیر قانونی و ثبت شکایت؛ بهترین راه رسیدگی به موضوع دکلهای مخابراتی
براتی اقدام از مسیر قانونی و ثبت شکایت را بهترین راه رسیدگی به موضوع دکلهای مخابراتی دانست و افزود: اگر افراد بهجای تجمع، تنش و ممانعت از راه قانونی ثبت شکایت کنند، تیمهای فنی ما با مراجعه به محل، مردم محله را توجیه میکنند و برای آنها کامل توضیح میدهند.
البته در برخی از مواقع باوجود توضیحات در خصوص کمبودن تشعشعها و روشنگری، باز مردم شاکی هستند؛ چون بیشتر مسائل اقتصادی را مطرح میکنند.
بعضی افراد به مقالات مختلف در خصوص اثرات این دکلها رجوع میکنند؛ حال اینکه این مقالات معتبر هستند یا نه یا چه چیز را اندازهگیری کردهاند یا در چه فضا و محیطی بوده است، مشخص نیست.
او بخشی از دلایل نصب شبانه دکلها را جلوگیری از دامنزدن به اعتراضها و بنا به دستور قاضی عنوان میکند. بنا به گفته او، آگاهیبخشی قبل از نصب دکل مشکلات خودش را دارد. اطلاعرسانی به مردم قبل از نصب دکل، باعث تنش بیشتر و افزایش تعداد شکات میشود.
مردم در خصوص نصب دکلها ابهامهایی دارند و خیلی از ابهامها به مشکل تبدیل میشود. او به آگاهیبخشی اعتقاد دارد و اگر مردم دراینخصوص پرسشی داشته باشند، پاسخگو هستند و توضیحات کامل و منابع مختلف را برای روشنگری و اطمینان خاطر در اختیار آنها قرار میدهند.
میزان تشعشعهای مایکروویو و مایکروفر در خانهها از یک دکل مخابراتی(BTS) بیشتر است
شاید ندادن اطلاعات درست و بهموقع در خصوص دکلهای مخابراتی و انتشار مطالب غیرواقع در فضای مجازی امروز مردم را در خصوص نصب این دکلها حساس کرده است؛درحالیکه مطالب علمی وجود دارد که با آگاهییافتن از آنها شاید حساسیت به این دکلها کمتر شود.
سرپرست اداره کل تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی منطقه مرکزی در ادامه توضیح داد: مردم این نکته مهم را باید بدانند که میزان تشعشعهای مایکروویو و مایکروفر در خانهها از یک دکل مخابراتی (BTS) بیشتر است.
فرض کنید در میدان بزرگمهر یک سایتی وجود دارد که در حال پوششدادن به میدان احمدآباد است؛ به همین خاطر خطدهی موبایل در آن منطقه ضعیف است. اگر افراد یک منطقه با گوشی به دکل بزرگمهر وصل شوند، میزان تشعشعهای این مسئله بیشتر از نصب دکل است.
این مسائل خیلی مهم است و مردم نمیدانند. اگر در محلهای پوشش ضعیف باشد و به فرض 50 موبایل تلاش کنند به دکلی که دور است وصل شوند، هم شارژ گوشیها زود تمام میشود و هم اینکه نسبت به حالت معمولی، تشعشعها بیشتر است و افراد تشعشعهایی که از موبایل خودشان دریافت میکنند، بهمراتب بیشتر از دکل مخابراتی است.
تداخلهای رادیویی و تقویتکنندهها باعث تداخل در سیستم میشود
از او در خصوص نقاط کور در شهر اصفهان پرسیدیم و گفت: ماهیت شبکه موبایل مثل رادیو و بر اساس فرکانس است و مثل نور عمل میکند. درباره پوشش شبکه موبایل در خانهها اطلاعات دقیقی نداریم؛ ولی از روی شکایات میتوانیم به آن دسترسی پیدا کنیم؛ اما آنتندهی در فضای بیرون از خانهها توسط اپراتورها و سازمان تنظیمات مقررات رادیویی بررسی میشود.
اپراتورها اولویتبندی میکنند و بعضیها اوقات با تغییر توان فرکانس میتوانند مشکل منطقه را حل کنند؛ اما در برخی موارد نصب دکل نیاز است. نقاط کور توسط اپراتورها و شکایات مردمی شناسایی میشود.
البته باید اضافه کنم که تداخلهای رادیویی و تقویتکنندههایی که مردم نصب میکنند، باعث تداخل در سیستم میشود.
ممکن است در یک کافه یا آرایشگاه زنانه که در منفی یک یا دو یک مجتمع قرار دارند، آنتندهی موبایل ضعیف باشد و آنها مبادرت به نصب تقویتکننده کنند که باعث اختلال در شبکه میشوند؛بعد مردم آن منطقه به دلیل پوشش نامناسب شاکی میشوند؛ این در حالی است که پوشش مناسب است، اما تقویتکنندهها باعث شده آنتندهی ضعیف شود.
ما این موارد را شناسایی و بهوسیله نیروی انتظامی جمعآوری میکنیم.نقاط کور الزاما به دلیل بد بودن شبکه نیست؛ ولی نقاط بهمحض شناسایی اولویتبندی میشوند و در طرح توسعه اپراتور قرار میگیرند و بسته به اینکه چقدر بودجه وجود دارد، بهبود انجام میشود.
نصب دکلهای مخابراتی برای تقویت پوششدهی شبکه موبایل و در جهت رفاه مردم صورت میگیرد؛ اما نکته مهم این است که نصب دکلها باید طبق استانداردها و مجوزهای لازم انجام شود.
تمامی این اقدامها در قالب ۲۲ ماده مشخص به اپراتورها و مسئولان مربوط ابلاغ شده و رعایت آنها برای نصب و نگهداری دکلهای مخابراتی الزامی است.
بررسی تشعشعهای این دکلها و تمام مواد ذکرشده باید با جزئیات بررسی شود تا مردم به استقبال این توسعه بروند و به این مسئله واکنش مناسبی داشته باشند. ارائه مستندات و اعتمادسازی در خصوص رعایت استانداردهای تعریفشده، راهی کوتاه در جهت اعتمادسازی است که به نظر میرسد متولیان امر باید حرکت تندتری به این سمت داشته باشند.
