هنرمندان در انتظار حمایت واقعی

اصفهان، شهر جهانی صنایع‌دستی؛ فرصتی طلایی یا عنوانی قاب‌شده؟!

اصفهان، شهر جهانی صنایع‌دستی است و در بیش از ۱۹۶ رشته دو عنوان جهانی «شهر خلاق» و «شهر جهانی صنایع‌دستی» را از یونسکو دریافت کرده است؛ با این حال اصفهان همچنان در جست‌وجوی راه‌هایی برای تبدیل این عناوین به واقعیت‌های ملموس در زندگی مردم و اقتصاد شهری است.

تاریخ انتشار: ۱۷:۰۸ - سه شنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 2 دقیقه
اصفهان، شهر جهانی صنایع‌دستی؛ فرصتی طلایی یا عنوانی قاب‌شده؟!

به گزارش اصفهان زیبا؛ اصفهان، شهر جهانی صنایع‌دستی است و در بیش از ۱۹۶ رشته دو عنوان جهانی «شهر خلاق» و «شهر جهانی صنایع‌دستی» را از یونسکو دریافت کرده است؛

با این حال اصفهان همچنان در جست‌وجوی راه‌هایی برای تبدیل این عناوین به واقعیت‌های ملموس در زندگی مردم و اقتصاد شهری است.

آورده جهانی، اما بدون آورده مالی مستقیم

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان اصفهان با اشاره به تأثیرات مثبت این عنوان‌ها گفت: ثبت جهانی آورده مالی مستقیم ندارد؛ اما برند اصفهان را در سطح بین‌المللی تقویت کرده و موجب حضور هنرمندان ما در نمایشگاه‌های خارجی و دیده‌شدن آثارشان شده است.

این یعنی آغاز یک مسیر درست که نیازمند تقویت است. امیر کرم‌زاده به افتتاح فروشگاه‌هایی در خارج از کشور مانند عمان اشاره کرد؛

اما تصریح کرد که این مسیر بدون حمایت هدفمند دولت و نقش‌آفرینی جدی شهرداری‌ها ادامه نخواهد یافت.

چالش‌های جدی در مسیر صادرات صنایع‌دستی

او از موانعی مانند پیمان‌سپاری ارزی، ممنوعیت صادرات فلزات گران‌بها، تحریم‌ها و نوسانات بازار جهانی به‌عنوان عواملی نام برد

که تولیدکنندگان صنایع‌دستی را از حضور گسترده در بازارهای خارجی بازمی‌دارد.

به گفته کرم‌زاده، گرانی مواد اولیه مانند نقره و مس، قیمت تمام‌شده تولیدات را به سطح بازارهای جهانی رسانده است.

این مسئله اگرچه می‌تواند فرصت تلقی شود؛ اما بدون حمایت، به تهدیدی برای رقابت‌پذیری تبدیل خواهد شد.

خصوصی‌سازی شتاب‌زده؛ چالشی برای هنرمندان

مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان با انتقاد از خصوصی‌سازی بی‌برنامه گفت:

هنرمند ما نه آموزش دیده، نه سرمایه دارد و نه آشنا با بازاریابی بین‌المللی است. چطور انتظار داریم همه‌چیز را خودش مدیریت کند؟

او خواستار نقش‌آفرینی فعال‌تر نهادهای دولتی و شرکت‌های واسط در حوزه صادرات شد.

باغ چهلستون؛ طرحی برای عرضه مستقیم آثار هنرمندان

در پاسخ به چالش واسطه‌گری، طرحی نو در باغ چهلستون پیاده شده است:

۵۰ غرفه رایگان به هنرمندان اختصاص یافته تا آثارشان را بدون واسطه به فروش برسانند.

این ابتکار، فرصتی برای دیده‌شدن هنرمندانی است که به بازارهای رسمی دسترسی ندارند.

از ثبت جهانی تا مسئولیت‌های سنگین ملی

معاون صنایع‌دستی وزارت میراث فرهنگی نیز در این رابطه تأکید کرد:

عنوان‌هایی مانند شهر جهانی، فقط افتخار نیست؛ بلکه تعهد و مسئولیت است.

برخلاف ثبت‌های میراث فرهنگی که بیشتر جنبه حفاظتی دارند، ثبت صنایع‌دستی نگاهی توسعه‌محور دارد.

مریم جلالی افزود: اگر این عناوین در بستر اقتصاد خلاق و فرهنگ عمومی نهادینه نشوند، چیزی جز یک لوح قاب‌شده باقی نخواهند ماند.

آنچه حیاتی است، برنامه‌ریزی، همگرایی نهادی و مشارکت واقعی مردم است.

صنایع‌دستی باید با زندگی معاصر پیوند بخورد

جلالی در بخشی از سخنانش گفت: صنایع‌دستی زمانی زنده می‌ماند که با نیازهای امروز تلفیق شود.

اگر قلمکار دیروز بر سفره بود، امروز باید روی کیف، کفش و لباس هم بیاید. فقط در قاب ماندن، مرگ تدریجی این هنر است.

او تأکید کرد: نگوییم نوآوری یعنی تحریف؛ این سوءبرداشت از ناآگاهی است. ما باید مخاطب را با مفهوم معاصرسازی آشنا کنیم.

شهرداری؛ از نمادسازی تا پشتیبانی واقعی

هر دو مقام مسئول بر این نکته تأکید دارند که شهرداری باید از اقدامات صرفا نمادین عبور کند و در پشتیبانی واقعی از هنرمندان صنایع‌دستی نقش ایفا کند.

به گفته جلالی، «صنایع‌دستی فقط مسئولیت وزارت میراث نیست. ما در دنیای ترکیب‌ها زندگی می‌کنیم، نه در جزایر جدا.»

اصفهان، با همه ظرفیت‌های جهانی و محلی‌اش در حوزه صنایع‌دستی، اکنون نیازمند سیاست‌گذاری هدفمند، حمایت مالی مستمر، و همگرایی نهادی است.

هنرمندان این شهر اگر در سایه بمانند، «شهر جهانی» فقط یک عنوان تزئینی خواهد بود؛

اما با روشن‌شدن نور حمایت بر آن‌ها، می‌توان آینده‌ای زنده و پویا برای هنرهای سنتی رقم زد./مهر