به گزارش اصفهان زیبا؛ شرایط بحرانی ممکن است به دلایل گوناگونی مانند بلایای طبیعی، شرایط اقتصادی، یا اتفاقات اجتماعی رخ دهند. در این میان، تصمیمگیریهای صحیح و اصولی میتواند نقش مهمی در عبور ایمنتر از بحران ایفا کند. از این رو به نکات مهمی در مورد تغذیه در زمان بحران، بهویژه برای گروههای آسیبپذیر و کل جامعه با نظر حمیدرضا طغیانی، متخصص و رئیس انجمن تغذیه اصفهان و دبیر انجمنهای تغذیه کشور میپردازیم..
در شرایط بحران و برای پیشگیری از استرس، تغذیه نقش مهمی دارد؛ در این بین کودکان، مادران باردار، مادران شیرده، سالمندان و بیماران در اولویت هستند.
این گروهها از حساسیت بالاتری برخوردارند و نیازهای تغذیهای آنها متفاوت و حیاتیتر است. همچنین، تغذیه نیروهای امدادی، درمانی و امنیتی نیز اهمیت زیادی دارد و باید متناسب با نیاز آنها مورد توجه قرار گیرد.
غذاهای ضداسترس
در ابتدای مسیر، پرهیز از استرس و اضطراب بهعنوان یک اصل پایه میتواند به کنترل اوضاع و حفظ سلامت جسم و روان کمک کند.
تامین روزانه مایحتاج ضروری نیز باید با دقت انجام شود تا در هنگام نیاز، در دسترس باشد.
برخی از مواد غذایی نیز با کاهش سطح کورتیزول خون، در کاهش استرس مؤثرند. از جمله: موز تازه یا خشکشده، کلم بروکلی، عدس، دانههای چیا و تخم کتان، آجیل، قارچ، غذاها و مکملهای پروبیوتیکی، ماهی و کنسرو ماهی.
ضمنا برای آمادهسازی وعدههای غذایی سالم، مغذی و قابلدسترس در زمان بحران، پیشنهاد میشود؛ از جمله میتوان به شیر با بلغور جو دوسر، حلقههای موز، کشمش و کمی دارچین، شیر با نان خشک، شکر و گردو، ماست میوهای(ماست به همراه میوهها)، ترکیب حبوبات و سویا به همراه نان اشاره کرد.
همچنین آمادهسازی لقمههایی مانند نان و پنیر، کتلت، کوکو یا کباب شامی نیز میتواند بهعنوان وعده ناهار یا شام مناسب باشد.
انتخاب و نگهداری هوشمندانه مواد غذایی
غذاهایی که در شرایط بحرانی مورد استفاده قرار میگیرند، باید ویژگیهایی مانند ماندگاری طولانی، عدم فساد سریع، ارزش تغذیهای مناسب و حملونقل آسان داشته باشند. توجه به سالمندان، مادران باردار، مادران شیرده و کودکان که از این پس تحت عنوان گروههای آسیبپذیر از آنها یاد میشود، اهمیت ویژه دارد.
رسیدگی اطرافیان و همسایگان آسیبپذیر میتواند از رفتوآمد غیرضروری آنها پیشگیری کرده و به تأمین ایمنتر نیازهایشان کمک کند.
بهتر است تهیه اقلامی مانند آب معدنی، شیر و نان به صورت روزانه و تدریجی صورت گیرد و از هجوم و تجمع در مراکز خرید خودداری شود تا امکان دسترسی برای همه فراهم باشد.
نگهداری مواد غذایی در حجم محدود و در مکانی امن، باید با دقت و برنامهریزی انجام شود، از انباشت بیرویه و غیرضروری به شدت باید پرهیز کرد.
اقلام پیشنهادی جهت ذخیرهسازی در حد معقول شامل: بطری آب، نان خشک، کنسروهای غذایی و میوه، خشکبار، حبوبات، برنج، بلغور جو دوسر، ماکارونی، سویا، انواع مغزها و تخمهها، شکلات، سوپهای آماده، بیسکوئیت، شکر، قند، چای و همچنین داروهای مورد نیاز ضروری است.
پیشگیری از یبوست
یکی از مشکلات رایج در زمان بحران، بروز یبوست بهویژه در سالمندان است.
راهکارهای پیشنهادی برای پیشگیری یا بهبود این مشکل عبارتاند از:
داشتن تحرک نسبی برای کمک به حرکات روده، نوشیدن مایعات کافی برای جلوگیری از دهیدراتاسیون و استفاده از موادی مانند شربت تخم شربتی و خاکشیر برای حفظ آب بدن ضروری است.
برای افزایش تمایل به مصرف مایعات، استفاده از عرقیجات مانند گلاب، بهارنارنج، عرق نعنا و عرق کاسنی نیز میتواند مفید باشد.
لازم به یادآوری است که با افزایش سن، حس تشنگی کاهش مییابد و به همین دلیل نباید منتظر احساس تشنگی ماند. سالمندان باید طبق یک برنامه منظم به نوشیدن مایعات تشویق شوند.برای دریافت فیبر، استفاده از سبزیجات توصیه میشود؛ در صورت وجود دندان مصنوعی یا مشکلات گوارشی، میتوان از سبزیهای نرمتر مثل کاهو و ریحان یا از سبزیجات پخته و رندهشده استفاده کرد.
در زمینه ایمنی غذایی نیز رعایت نکاتی ضروری است. مواد غذایی پختهشده باید بلافاصله در یخچال قرار گیرند. از گرمکردن مکرر غذا خودداری شود و اگر دسترسی به یخچال وجود ندارد، غذا فقط به اندازه همان وعده تهیه و مصرف شود.
برای نگهداری گوشت در شرایطی که عدم دسترسی به یخچال یا فریزر هست، استفاده از روش سنتی تهیه گوشت قورمهای توصیه میشود.
در این روش، تکههای گوشت قرمز یا سفید را با مقداری چربی و نمک در ماهیتابه تفت میدهند تا تکهها شورمزه و آماده نگهداری در محیط معمولی شوند. در این روش میتوانید در ظروف دربدار به مدت طولانی گوشت نیمه آماده شده داشته باشید.
هنگام مصرف، بدون نیاز به افزودن نمک، گوشت طبخ کامل میشود.
توجه به ساعت بیولوژیک بدن
حفظ ساعت بیولوژیک بدن برای تقویت سیستم ایمنی بسیار حیاتی است.
وعدههای غذایی باید در زمان مشخص مصرف شوند و از شببیداریهای مکرر بهشدت پرهیز شود.
