به گزارش اصفهان زیبا؛ استاد ادبیات فارسی و مدرس دانشگاه با اشاره به اینکه صائب یکی از مهمترین شاعران سبک هندی در شعر فارسی است، اظهار کرد:
صائب شاعری است که در گستره شعر فارسی جریانساز بوده و توانسته با خلق مضامین بدیع، افقهای تازهای در غزل فارسی بگشاید؛
اما آنچه امروز جای پرسش دارد این است که چرا جایگاه او در فرهنگ عمومی اصفهان تا این اندازه کمرنگ است و چرا مردم شهر این شاعر، با او نیستند؟
صائب در حاشیه است
علی ذاتعلی با بیان اینکه بسیاری از شهرهای ایران به دنبال آن هستند که شاعران خود را به برند فرهنگی و گردشگری تبدیل کنند، گفت:
حافظ و سعدی در شیراز، خیام و فردوسی در مشهد و حتی شاعران معاصری مانند نیما در نور و سهراب در کاشان
توانستهاند بهخوبی در حافظه فرهنگی شهر خود ثبت شوند و در مسیرهای گردشگری ادبی جایگاه ویژهای پیدا کنند؛
اما صائب در اصفهان، همچنان در حاشیه قرار دارد.
ذاتعلی تأکید کرد: این شاعر نه تنها در ادبیات کلاسیک بلکه در ادبیات معاصر نیز تأثیرگذار بوده است.
نشانهای از حیات فرهنگی در آرامگاه صائب نیست
او افزود: بسیاری از مضامین اخلاقی، اجتماعی و عرفانی که در اشعار او موج میزند میتواند دستمایه برنامههای فرهنگی، کتابخوانی، نشستهای ادبی و حتی تورهای تخصصی گردشگری باشد؛
اما متأسفانه آرامگاه او هیچ نشانهای از حیات فرهنگی ندارد و اگر کسی به صورت اتفاقی از کنار این مکان عبور کند، نه تابلویی برای معرفی آن میبیند و نه اثری از برنامههای فرهنگی.
این استاد دانشگاه با اشاره به اهمیت ترویج ادبیات در بستر شهر، افزود:
شهر اصفهان باید از ظرفیتهای گردشگری ادبی صائب بهره ببرد.
اگر شهرداری و اداره کل میراث فرهنگی بخواهند، میتوانند آرامگاه صائب را به یکی از مقصدهای جذاب گردشگری فرهنگی تبدیل کنند؛
اما در حال حاضر، حتی برنامهای برای سالروز بزرگداشت صائب در آرامگاه او برگزار نمیشود و این نشان میدهد که نهادهای فرهنگی شهر به این موضوع بیتوجه هستند.
آرامگاه صائب؛ ثبت ملی بدون جایگاه در گردشگری شهری
یک کارشناس میراث فرهنگی و گردشگری شهری نیز با انتقاد از کمتوجهی به آرامگاه صائب گفت:
این آرامگاه اگرچه در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده؛ اما تاکنون در هیچ طرح گردشگری سازمان یافته قرار نگرفته است.
مسیرهای شهری که به آرامگاه صائب منتهی میشوند فاقد تابلوهای راهنما و نشانهگذاری مناسب هستند؛
حتی در بروشورهای گردشگری شهر اصفهان نیز نامی از این مکان دیده نمیشود.
بیتوجهی به معرفی صائب در تورهای گردشگری داخلی و بینالمللی
سمانه رضایی با اشاره به اینکه آرامگاه صائب در محدوده بافت تاریخی اصفهان قرار دارد و میتواند به یکی از جاذبههای فرهنگی شهر تبدیل شود، افزود:
گردشگران خارجی که به اصفهان سفر میکنند اغلب علاقهمند به شناخت چهرههای ادبی ایران هستند؛
اما متأسفانه نه تورهای گردشگری داخلی و نه تورهای بینالمللی برنامهای برای بازدید از آرامگاه صائب ندارند.
رضایی تأکید کرد: اگر میراث فرهنگی و شهرداری بخواهند، میتوانند مسیرهای پیادهروی ادبی را تعریف کنند که از پل مارنان آغاز شده و از چهارباغ عباسی عبور کرده و به آرامگاه صائب ختم شود.
طراحی چنین مسیرهایی نه تنها به رونق گردشگری ادبی کمک میکند؛
بلکه میتواند جریان جدیدی در معرفی شاعران اصفهان به گردشگران ایجاد کند.
این کارشناس میراث فرهنگی با بیان اینکه گردشگری ادبی میتواند به توسعه پایدار شهر کمک کند، افزود:
گردشگری صرفا بازدید از بناهای تاریخی نیست.
گردشگری فرهنگی و ادبی امروزه در دنیا جایگاه ویژهای دارد و بسیاری از کشورها تلاش میکنند که با معرفی شاعران و نویسندگان خود به جذب گردشگر بپردازند؛
اما در اصفهان تاکنون برای این شاعر چنین بستری فراهم نشده است.
تجربههای فرهنگی میتواند آرامگاه صائب را زنده کند
یک فعال گردشگری فرهنگی نیز با اشاره به اینکه گردشگری ادبی نیازمند ایجاد تجربههای فرهنگی برای گردشگران است، گفت:
گردشگر امروز دیگر صرفا به دنبال بازدید از یک مکان نیست؛ بلکه میخواهد در یک فضا تنفس کند، با شعر زندگی کند و در یک تجربه مشترک با ادبیات قرار بگیرد.
برگزاری تورهای نیمروزه جذاب برای گردشگران
سارا ثمرگزار افزود: شهرداری اصفهان و اداره کل میراث فرهنگی میتوانند تورهای نیمروزه طراحی کنند که شامل
بازدید از آرامگاه صائب،
شنیدن روایتهای زندگی او
و اجرای شعرخوانی توسط نقالان باشد.
در این صورت قطعا یک محصول گردشگری متفاوت خلق میشود که هم برای گردشگران داخلی و هم برای گردشگران خارجی جذاب باشد.
ضرورت برگزاری شب شعر در آرامگاه صائب
ثمرگزار با بیان اینکه برگزاری شب شعر در آرامگاه صائب میتواند فضای این مکان را زنده کند، تصریح کرد:
اگر در سالروز بزرگداشت او، مراسم شعرخوانی با حضور شاعران معاصر و مخاطبان علاقهمند برگزار شود،
این آرامگاه از غربت و سکوت فعلی خارج میشود و آرامگاه صائب میتواند جایگاهی همچون حافظیه در شیراز پیدا کند.
او با تأکید بر اینکه تولید محتوای رسانهای برای معرفی صائب ضروری است، گفت:
شهرداری و میراث فرهنگی باید برای این موضوع سرمایهگذاری کنند.
مستندهای کوتاه، پادکستهای تحلیلی و محتواهای چندرسانهای که در شبکههای اجتماعی منتشر میشوند میتوانند نام صائب را به مخاطبان امروز معرفی کنند.
صائب؛ شاعر حکمت و فلسفه سبک هندی
پژوهشگر سبک هندی نیز با اشاره به اینکه صائب تبریزی فراتر از یک شاعر است، اظهار کرد:
صائب را باید بهعنوان یک مصلح اجتماعی و یک فیلسوف معرفی کرد که شعر او صرفا غزلیات عاشقانه نیست؛ بلکه سرشار از حکمت و نکتهپردازی است.
فرشاد نوری افزود: بسیاری از ابیات او درباره اخلاق، عرفان، فلسفه زندگی و توصیههای اجتماعی است که میتواند مخاطب امروز را جذب کند.
اگر نهادهای فرهنگی بتوانند بخشی از این اشعار را با زبان امروز تفسیر کنند و برای گردشگران داخلی و خارجی توضیح دهند،
آرامگاه صائب میتواند به یکی از قطبهای گردشگری فرهنگی ایران تبدیل شود.
محتوای تخصصی معرفی اشعار صائب در فضای آرامگاه وجود ندارد
نوری تأکید کرد: در حال حاضر نه محتوای تخصصی برای معرفی اشعار این شاعر در فضای آرامگاه وجود دارد و نه راهنمایی که بتواند برای بازدیدکنندگان درباره صائب توضیح دهد.
حتی تابلوهای راهنما در این مسیر چندان کامل نیست و بسیاری از مردم به سادگی از کنار این آرامگاه عبور میکنند؛
بیآنکه بدانند یکی از بزرگترین شاعران تاریخ ایران در این محل آرام گرفته است.
راهکار بازشناسی شاعر
او پیشنهاد کرد: مستندهای کوتاه با روایت زندگی صائب، پادکستهایی با تحلیل شعرهای او و حتی ویدئوهای جذاب برای انتشار در شبکههای اجتماعی
میتواند نقش مؤثری در بازشناسی این شاعر ایفا کند./مهر
