به گزارش اصفهان زیبا؛ در روزهای گرم تابستان، بدن انسان بیش از هر زمان دیگری در معرض گرمازدگی، بیحالی و کمآبی قرار میگیرد. در چنین شرایطی، استفاده از خنککنندههای طبیعی بدن نهتنها به کاهش دمای داخلی کمک میکند، بلکه نشاط، تمرکز و سلامت عمومی را افزایش میدهد.
به همین منظور، با مهمترین خوراکیها، نوشیدنیها و عادتهایی آشنا میشوید که مانند کولر طبیعی، بدن را از درون خنک میکنند. به این موارد دکتر بهنام یوسفیان، گروه. مدیریت صنعت گیاهان دارویی و طبالصادق دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان اشاره میکند:
میوهها و سبزیجات خنککننده
تابستان، فصل میوههای آبدار و خنک است. خیار، هندوانه، طالبی، خربزه، لیمو، آلو، انگور سیاه، گیلاس و آلبالو از این جملهاند که بدن را خنک و همزمان آبرسانی هم میکنند.
در توضیح برخی از این میوهها باید گفت؛ هندوانه، پادشاه میوههای تابستانی، با بیش از ۹۰ درصد آب، بدن را هیدراته نگه میدارد و گرمای درونی را کاهش میدهد. خیار نیز با طبع سرد و فیبر بالا، یکی از بهترین گزینهها برای خنکسازی بدن است.
طالبی، گرمک، ملون، توتفرنگی و زغالاخته نیز در این دسته قرار میگیرند و با ویتامینهای فراوان، علاوه بر خنککردن، سیستم ایمنی بدن را تقویت میکنند.
آناناس یکی از میوههای استوایی که بهدلیل وجود آنزیم بروملین، خاصیت ضدالتهابی دارد و به کاهش دمای بدن کمک میکند.کیوی نیز با دارا بودن ویتامین C، پتاسیم و آب فراوان، یکی دیگر از میوههای مفید برای خنککردن بدن است.
آلو و آلبالو با طبع سرد و خاصیت ضدعفونیکننده، برای کاهش التهاب و گرگرفتگی بسیار مؤثر هستند. مصرف این میوهها بهصورت تازه، خشک یا در قالب شربت، گزینهای عالی برای روزهای گرم تابستان است.
در میان سبزیجات؛ نعناع، گشنیز، شوید و رازیانه بهعنوان خنککنندههای گیاهی شناخته میشوند.
تربچه نیز سرشار از ویتامین C است و بهعنوان یک سبزی خنککننده شناخته میشود. مصرف آن در سالاد یا بهصورت خام، به کاهش التهاب و گرمازدگی کمک میکند.
نوشیدنیهای خنک
نوشیدنیهای سنتی ایرانی مانند شربت سکنجبین با خیار یا شربت سکنجبین به همراه کاهو تقویتکننده معده، خنککننده و ملین است. شربت بیدمشک یا دوغ نعناعدار از جمله گزینههای دیگر برای رفع عطش و خنک شدن هستند.
دمنوش نعناع یا آب رازیانه هم، حس خنکی و آرامش را به بدن بازمیگرداند. همچنین عرق کاسنی به همراه عرق شاتره و عرق خارشتر ترکیب مناسبی برای سمزدایی و خنکسازی بدن است. عرق بیدمشک و عرق بهارنارنج نیز برای کاهش حرارت بدن توصیه میشود. این عرقیات با پاکسازی کبد و کاهش التهاب، دمای بدن را متعادل میکنند.
از سوی دیگر، اسموتیهایی با پایه میوههای خنک مانند هندوانه، خیار، توتفرنگی و آب نارگیل، گزینهای خوشمزه و سالم برای خنککردن بدن هستند. ترکیب این میوهها با کمی یخ و برگ نعناع، یک نوشیدنی انرژیبخش و خنککننده طبیعی میسازد.
آب نارگیل نیز با داشتن الکترولیتهای طبیعی مانند پتاسیم و منیزیم، انتخابی عالی برای حفظ تعادل دمای بدن و جلوگیری از گرمازدگی است. این نوشیدنی نهتنها خنککننده است، بلکه خاصیت سمزدایی دارد و انرژی طبیعی به بدن میبخشد.
ضمناً مصرف غذاهایی مانند آش دوغ، سوپ جو و… مفید است.
ادویهها، گیاهان دارویی و دانهها
برخلاف تصور عمومی، برخی ادویهها مانند زردچوبه، زیره سبز، هل و رازیانه خاصیت خنککنندگی دارند. این مواد با تنظیم متابولیسم و کاهش التهاب، به تعادل دمای بدن کمک میکنند. همچنین دانههای کنجد یا تخمشربتی با جذب آب و ایجاد حس سیری، بدن را از درون خنک نگه میدارند.
در واقع تخمشربتی با جذب آب و ایجاد ژل طبیعی، بدن را از درون خنک میکند. نوشیدن آن به همراه آب لیمو و عسل، یک نوشیدنی فوقالعاده برای کاهش گرما و رفع عطش است.
دانههای رازیانه نیز با خاصیت خنککنندگی و ضدنفخ، به تعادل دمای بدن کمک میکند، خیساندن شبانه یک قاشق رازیانه در آب و نوشیدن آن در صبح، یکی از روشهای سنتی برای کاهش حرارت بدن است.
سایر راهکارها
توجه داشته باشید که خنک شدن بدن تنها با خوردن و آشامیدن نیست؛ سبک زندگی سالم هم نقش مهمی در حفظ تعادل دمای بدن دارد:
دوش آب ولرم، تهویه مناسب، خواب کافی و پوشیدن لباسهای نخی و روشن نیز به کاهش گرمای درونی کمک میکنند. همچنین پرهیز از ورزش سنگین در ساعات اوج گرما، یکی دیگر از اصول مهم حفظ سلامت تابستانی است.
استفاده از ماسکهای طبیعی مانند خیار یا ژل آلوئهورا یا اسپری گلاب روی صورت و بدن یا در فضا برای خنککردن و آرامش اعصاب مناسب است.
قرار دادن پاها در آب خنک یا گذاشتن حوله مرطوب روی پیشانی و یا گردن برای کاهش دمای بدن مؤثر است.
استفاده از روغن بنفشه با پایه بادام، روغن کدو یا روغن خیار به صورت موضعی برای کاهش حرارت بدن و نیز آرامش اعصاب مؤثر است.
حمام گرفتن با جوشانده گل ختمی، گل بنفشه، کاسنی یا بیدمشک؛ آرامبخش و خنککننده بدن است.
خودداری از مصرف نوشیدنیهای کافئیندار یا شیرینشده با قند مصنوعی تأثیر خوبی در کاهش حرارت بدن دارد. همچنین پرهیز از مصرف زیاد گوشت قرمز بهخصوص گوشت گاو، غذاهای چرب و سرخکردنی راهکار موثری برای کمک به خنک شدن بدن است.
