جمعی از محیط‌بانان در گفت‌وگو با «اصفهان زیبا» از خلأهای قانونی می‌گویند که باعث آسیب به آن‌ها می‌شود

قربانیان قانون!

قحطی محیط‌بان است! قشری که از ابتدایی‌ترین حمایت‌های قانونی برخوردار نیستند. در کنار خلاءهای قانونی، نبود امکانات و درآمد باعث نارضایتی این قشر زحمتکش شده است.

تاریخ انتشار: ۰۹:۲۴ - یکشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۴
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
قربانیان قانون!

به گزارش اصفهان زیبا؛ قحطی محیط‌بان است! قشری که از ابتدایی‌ترین حمایت‌های قانونی برخوردار نیستند. در کنار خلاءهای قانونی، نبود امکانات و درآمد باعث نارضایتی این قشر زحمتکش شده است. بر اساس آمارها تاکنون بیش از ۱5۰ محیط‌بان در راه حفاظت از محیط زیست کشور شهید شده‌اند؛ این در حالی است که کل محیط‌بانان کشور ۲ هزار و ۵۰۰ نفر هستند. طی سال‌های اخیر مشکلات و سختی‌های محیط‌بانان به قوت خود باقی مانده است. تمایل بعضی از محیط‌بانان به خروج از این شغل، خود گواه این موضوع است.

محمدرضا باقی، ۴۸ ساله است و حدود ۲۰ سال سابقه محیط‌بانی دارد. از ابتدای کارش تاکنون در منطقه موته خدمت کرده است. او به اصفهان زیبا می‌گوید: «عشق و علاقه به طبیعت و علاقه‌مندی به حیات وحش در من آنچنان زیاد است که چنانچه به قبل بازگردم، دوباره همین شغل را انتخاب می‌کنم.»

رسول جلالی، معاون پارک ملی و پناهگاه حیات وحش قمیشلو در تایید صحبت‌های همکارش عنوان می‌کند: «حدود ۱۶ سال است در شغل شریف محیط‌بانی هستم. تمام طول خدمتم را در پارک ملی و پناهگاه حیات وحش قمیشلو بوده‌ام. نصف بیشتر عمرم را در طبیعت گذرانده‌ام و هر موقع فشارهای روحی بر من غلبه می کند، با ورود به طبیعت و دیدن حیات وحش و گونه‌های گیاهی روحیه‌ام عوض و شاد و سرحال می‌شوم. فارغ از تمامی سختی‌ها و مشقت‌ها و دور بودن از خانواده، مشاهده تصاویر بکر از طبیعت و حیات وحش، آب و آذوقه دادن به من روحی تازه عطا می‌کند و این موضوعات را فقط در شغل محیط‌بانی دیده‌ام.»

قانون، کمک‌حال محیط‌بانان نیست

محمدرضا باقی با اشاره به عدم حمایت قانون از محیط‌بانان، خاطره‌ای را بازگو می‌کند: «سه نیمه‌شب در تعقیب موتورسیکلت متخلفین، همکارم هدف تیر قرار گرفت و از ناحیه دست زخمی شد. به علت درگیری با شکارچیان، همکار بنده مجبور شد دو سال از عمر مفید خود را در زندان سپری کند.» جلالی نیز دل پری از قانون دارد. او نیز به خاطره‌ای تلخ اشاره می‌کند و می‌گوید: «یکی از روزهای گرم تابستان به همراه همکاران به منظور گشت و کنترل به یکی از ارتفاعات منطقه صعود کردیم.

در جایی نشستیم تا کمی استراحت کنیم. همکارم گفت دیشب خواب دیدم تیر خوردم. من به شوخی گفتم اگر خون دیدی هیچ اتفاقی نمی‌افتد و بادمجان بم آفت ندارد! در همان لحظه همکارم با دوربین اطراف را نگاه کرد و دو نفر متخلف را دید. به من گفت پناه بگیر که دو نفر پشت یک تخته‌سنگ هستند. ما مخفی شدیم و هر کدام از طرفی متخلفین را محاصره کردیم. وقتی من رسیدم، دیدم یکی از متخلفین از محل فرار کرد و نفر دوم که مسلح بود از پشت تخته‌سنگ بیرون آمد و سلاح را به سمت همکارم نشانه گرفت.

او به هشدارها توجه نکرد بلکه با تیراندازی به سمت همکارم، او را از ناحیه پا مورد جراحت قرار داد؛ خوشبختانه توانستم فرد مجرم را که از ناحیه انگشت دست دچار جراحت شده بود، دستگیر کنم.

در منطقه‌ای کوهستانی و صعب‌العبور بودیم. شارژ بی‌سیم تمام شده بود. آب نداشتیم. تلفن همراه آنتن نداشت. دو نفر مصدوم بر روی دوش من بودند. سه قبضه اسلحه و تجهیزات دیگر به همراه داشتم و مسیری که بایستی طی می‌کردیم تا بتوانیم درخواست کمک کنیم.

پس از آنکه کمی جلوی خونریزی هر دو را گرفتم، چاره‌ای نداشتم که مجرم را به دست همکار مجروحم بسپارم و خودم را به بالای قله برسانم و از آنجا با شلیک چند تیر هوایی همکارانم را خبردار کنم. بعد از حدود یک ساعت، دو نفر از همکارانم به من ملحق شده و با سختی و مشقت فراوان هر دو نفر مجروح را به پایین رساندیم و از آنجا به بیمارستان انتقال دادیم. در تمام این مدت، فقط به فکر سلامتی همکارم بودم. وقتی در بیمارستان اعلام شد خطر برطرف شده، بسیار خوشحال شدم.»

امکانات به‌روز نیستند

باقی در سخنانش به مشکلات نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: «قانون، کمک‌حال محیط‌بانان نیست و با متخلفین برخورد نمی‌شود. هنگامی که محیط‌بانان هدف شلیک شکارچیان قرار می‌گیرند، قوانین از آن‌ها حمایت نمی‌کنند. برای تامین امنیت جانی محیط‌بانان، دولت، مجلس و قوه قضائیه باید کمک کنند.» او می‌گوید: «حالا به این مشکلات، به‌روز نبودن امکانات را اضافه کنید! آیا انتظار دارید محیط‌بان با قدرت ادامه دهد؟»

جلالی نیز این حرف‌ها را تایید و بیان می‌کند: «محیط‌بانان از نظر تجهیزات بسیار مظلوم واقع شده‌اند. خودروها مستهلک شده‌اند. موتورسیکلت‌های خریداری‌شده در چند سال اخیر بسیار بی‌کیفیت هستند. سلاح‌های سازمانی آنقدر سنگین است که به نظر می‌رسد این گونه سلاح‌ها دیگر در هیچ نیروی نظامی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. نوع تجهیزاتی که برای محیط‌بان خریداری می‌شود، به‌روز نیست. چندین سال است قول تجهیزاتی از جمله پهپاد یا دوربین‌های دید در شب را داده‌اند که هنوز عملیاتی نشده است.»

جلالی همچنین می‌گوید: «در خصوص رفاه حال محیط‌بان، اقدامات زیادی صورت پذیرفته اما کامل نیست. محیط‌بان وقتی بر سر کار حاضر می‌شود، نباید دغدغه مالی و خانوادگی داشته باشد. محیط‌بان نباید از جیب خود برای منطقه هزینه کند تا چند صباحی بعد با او تسویه کنند. فاصله خدمت تا محل سکونتش نباید زیاد باشد؛ چرا که وقتی می‌خواهد سر کار برود هم خانواده و هم خود او اضطراب دارند. محیط‌بان انتظار دارد در محل کار، حداقل روزی یک‌بار غذای گرم بخورد و هزینه غذا توسط سازمان تامین شود. این موارد تمامی مشکلات یک محیط‌بان است که امیدواریم هر چه زودتر حل‌وفصل شود.»