با پایانیافتن مهلت نامنویسی از کاندیداهای سیزدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری بحثها و گمانهزنیها بر سر آمدنها و نیامدنهای چهرههای سرشناس به پایان رسید. برخی کاندیداها همان روز نخست به وزارت کشور رفتند و ثبتنام کردند و برخی دیگر تا روز و ساعت آخر مشغول رایزنی و مشورت برای آمدن یا نیامدن بودند و به همین علت میتوان گفت فضای سیزدهمین دوره انتخابات ریاستجمهوری تا این لحظه یکی از پیچیدهترین فضاهای انتخاباتی به نسبت ادوار گذشته بوده است. در این گزارش به مرور آنچه در مهلت پنج روزه ثبتنام کاندیداهای انتخابات ریاستجمهوری گذشت و بیان مواضع ثبتنامکنندگان برای این رقابت میپردازیم.
حسن روحانی روز پنجشنبه در شصت و هفتمین هفته از افتتاح طرحهای مهم ملی کشور با شعار تدبیر و امید برای جهش تولید که از طریق ویدیو کنفرانس برگزارشد، گفت: روز بسیار پربرکت عید سعید فطر روز پاکی از گناهان و روزی است که همه مردم به درگاه خداوند میروند و با نماز عید فطر و با زکاتی با ذکر و یاد حق شاهد رحمت الهی برای زندگی دنیا و آخرت خودشان هستند. اولین عملی که بایستی امروز انجام دهیم، زکات فطریه است و سپس یاد و نام خدا را گرامی بداریم و کسانی که این کار را میکنند حتما و قطعا به رستگاری میرسند.
بتنام کاندیداهای انتخابات ریاستجمهوری 1400 از دیروز آغاز شده است؛ اما کماکان چهرههای اصولگرا و اصلاحطلب به صورت مشخص از سوی این دو جریان به جامعه معرفی نشدهاند. هر چند اسامی مختلفی از جمله محمدجواد ظریف، محمدرضا عارف، مسعود پزشکیان، اسحاق جهانگیری و محسن هاشمی در این بین شنیده میشود؛ اما هیچکدام از این چهرهها به صورت قطعی موضع خود را اعلام نکردهاند. در این میان، اعلام نامزدی مصطفی تاجزاده برای انتخابات ریاستجمهوری صحنه جدیدی در انتخابات گشود که هنوز از سوی نهاد اجماعساز اظهار نظر مشخصی در این باره شنیده نشده است، زیرا تاجزاده از سوی یک حزب و نهاد اجماعساز به عنوان کاندیدا معرفی نشده و بهصورت فردی و در فضای مجازی اعلام کاندیداتوری کرده است که نتیجه آن چندان مشخص نیست؛ زیرا احتمال رد صلاحیت برای او بیش از تمامی اسامی است که تا کنون نام آنها برای ریاستجمهوری 1400 شنیده شده است.
انتخابات ریاستجمهوری 1400 با حواشی و چالشهای جدی روبهروست. جامعه در حالی به پیشواز انتخابات سرنوشتساز 28خرداد میرود که حاکمیت و احزاب تاکنون نتوانستهاند به سؤالاتی که در افکار عمومی درباره نقش و جایگاه ریاستجمهوری بهوجودآمده پاسخ دهند. بخشی از ناامیدیهای جامعه و تردیدها به خاطر تحولات دو سال اخیر و شرایط بد اقتصادی و سیاسی است که آرای خاکستری را دلزدهتر از قبل کرده است. اما از سوی دیگر، اخباری مبنی بر بهنتیجهرسیدن مذاکرات وین و در پی آن، بهبود نسبی وضعیت اقتصادی و ایجاد روزنههای امید، میتواند بر افزایش میزان مشارکت مؤثر باشد.
صبح امروز، 15 اردیبهشت 1400، خبری مبنی بر مصوبه جدید شورای نگهبان درباره انتخابات ریاست جمهوری و ساماندهی وضعیت ثبت نام نامزدها اعلام شد. بر اساس این مصوبه مقرر شده است که مصوبه سال 1396 این شورا در خصوص شفافسازی «تعریف و اعلام معیارها و شرایط لازم برای تشخیص رجل سیاسی، مذهبی و مدیر و مدبر بودن نامزدهای ریاست جمهوری» اصلاح شود. در همین راستا برای روشنتر شدن ملاکهای مذکور، داوطلبان ریاست جمهوری باید هنگام ثبتنام، حداقلی از مدرک تحصیلی، حداقلی از سنوات و سوابق مدیریتی و حداقل و حداکثری از سن داشته باشند تا وضعیت ثبتنام داوطلبان نیز تا حدی ساماندهی گردد. این مصوبه نیز به وزارت کشور ابلاغ شده است.
میزان مشارکـــــت مـــــــردم در انتخابات خردادمـــــاه ازجمله مسائلـــــی است که محل بحث و گمـــــانهزنیهای فراوان است؛ چراکه تجربه اسفند 98 و فراز و نشیبهایی که یازدهمین انتخابات پارلمان در فضای سیاسی ایران به جای گذاشت، احتمال کاهش این مشارکت را در انتخابات آتی بالا برده است. فعالان سیاســـــــی معتقدند کارآمدی، عملکرد و رفتار گروهها و احزاب سیاسی تأثیر مستقیم و معناداری بر مشارکتهای سیاسی میگذارد و در مقابل اما برخی تحلیلگران مبنای تصمیمگیری و نحوه مشارکت مردم در رویدادهایی همچون انتخابات را نهتنها حزبی و جناحی نمیدانند، بلکه به گزینش نامزدها (بررسی صلاحیتها) و همچنین نوع برنامهها و رویکرد آنها در آینده مربوط میدانند.
کاندیداتوری مصطفی تاجزاده برای انتخابات ریاستجمهوری 1400 فارغ از اینکه بتواند از سد شورای نگهبان عبور کند یا خیر، قطعا یکی از پرحرفوحدیثترین اخبار انتخاباتی این روزهای کشور است. انتخاباتی که در فاصله کمتر از دو ماه تا برگزاری آن نه اصلاحطلبان و نه اصولگرایان کاندیدای نهایی خود را برای ورود به این رقابت حساس و سرنوشتساز مشخص نکردهاند. اعلام کاندیداتوری تاجزاده بهعنوان یک اصلاحطلب حتی در میان خود اصلاحطلبان واکنشهای متفاوتی بههمراه داشت. برخی در سوی مخالف این تصمیم ایستادند و برخی دیگر تمامقد از او حمایت کردند. از سوی دیگر، جناح اصلاحطلب از مدتها قبل بحث حضور یک کاندیدای زن را مطرح کرده بود و از شورای نگهبان خواسته بود که تکلیف رجل سیاسی را یک بار برای همیشه در قانون مشخص کند. فعالان سیاسی زن معتقدند که تعریف رجل سیاسی باید در قانون تغییر کند و سد راه حضور زنان در عرصههای مختلف سیاسی کشور نباشد. زهرا شجاعی، فعال سیاسی و دبیرکل مجمع زنان اصلاحطلب در گفتوگو با «اصفهان زیبا» از آخرین تحولات جبهه اصلاحات در روزهای اخیر میگوید.
انتخابات ریاستجمهوری و شوراهای شهر و روستا در 28خردادماه برگزار میشود. در این بین، جریانهای سیاسی و احزاب مشغول صفآرایی هستند؛ رویدادی که سوژه تحلیل بسیاری از تحلیلگران و فعالان این حوزه شده است تا بهواسطه تجربههای خود آینده سیاسی ایران را در قالب این انتخابات پیشبینی و احتمالات خود را بیان کنند. اصفهان نیز اگرچه پایتخت سیاسی ایران نیست، اما با داشتن نقشی مؤثر در این عرصه، خاستگاه بسیاری از سیاستمداران و متفکران برجسته سیاسی و همچنین جریانهای فکری متفاوت و درونجناحی طی سالهای قبل و بعد از انقلاب شده و همواره نقشی پررنگ در تحولات سیاسی کشور ایفا کرده است.
جبهه اصولگرایان در این دوره از انتخابات مانند اصلاحطلبان هنوز بر روی یک فرد مشخص به جمعبندی نرسیده است و اسامی مختلفی از سوی این جناح مطرح میشود. نکته دیگری که برای هر دو جریان مشترک است، احتمال کاهش مشارکت در این دوره از انتخابات است که اصلاحطلبان آن را بهشدت به ضرر خود میدانند؛ اما اصولگرایان نگرانیهای کمتری دراینباره دارند. باوجود ازسرگیری دور جدید مذاکرات وین پرسش جدیدی که پیش روی جریانهای سیاسی قرار میگیرد، این است که در صورت شکست یا پیروزی در مذاکرات، صحنه انتخابات چه تغییری خواهد کرد؟ محسن کوهکن، نماینده ادوار مجلس و فعال سیاسی اصولگرا، در گفتوگو با اصفهانزیبا از مواضع و حالوهوای اصـــولگرایــان در آستـانــه انتخابات ریــاســـتجمهوری مــیگــویــد. مشروح این گفتوگو را میخوانید.
پس از پیروزی انقلاب رادیوتلویزیون بهعلت پتانسیلهای فنی فراوانی که داشت، صدای پیامهای انقلابیون شده بود و این روند تاکنون نیز ادامه دارد. هرچند اهمیت آن بهمرورزمان با توجه به گسترش اینترنت کاهشیافته است، هنوز یک سازمان استراتژیک بااهمیت امنیتی محسوب میشود. اهمیت این رسانه در ایران تا اندازهای است که شوراهای مختلفی برای رسیدگی و نظارت بر آن تعیینشده است. روسای این سازمان از همان آغاز تاکنون سرنوشت سیاسی متفاوتی را تجربه کردهاند و عمدتا نام آنها در ثبتنام انتخابات ریاستجمهوری دیده میشود. در اینکه نشستن بر صندلی ریاست صداوسیما تا چه اندازه پل رسیدن به کرسی ریاستجمهوری است، نظرات و دیدگاههای مختلفی وجود دارد؛ اما تاکنون هیچیک از روسای صداوسیما به پاستور نرسیدهاند.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی فرمانداری لنجان از تشکیل کمیته پایش فضای مجازی و حقیقی در لنجان با هدف برگزاری انتخابات پرشور، قانونمند و سالم خبر داد. کمال نوری در اولین جلسه کمیته روابط عمومی و اطلاعرسانی انتخابات شهرستان لنجان با تأکید بر اینکه شور انتخاباتی با رعایت قانون منافاتی ندارد، گفت: شایسته است مدیران روابط عمومی شهرداریهای شهرستان همکاری خود را با کمیته اطلاعرسانی و روابط عمومی فرمانداری لنجان افزایش دهند. او اظهار کرد: باید با هماهنگی و همراهی میان دستگاههای مختلف بسترهای لازم را برای برگزاری انتخاباتی باشکوه و سالم فراهم کرد.
مروری هرچند اجمالی بر تاریخچه تأسیس، فعالیت و انحلال یا تداوم احزاب در ایران نشان می دهد که زمینههای خاص اجتماعی باعث شدهاند حزبگرایی در ایران، متفاوت از سایر کشورها و دورهها باشد. در قانون اساسی مشروطیت خبری از احزاب نبود و فقط به تشکیل اجتماعات اشاره مختصری شده بود؛ اما کوران حوادث در تاریخ معاصر ایران، ظهور جریانها و گروههای مختلف سیاسی راناگزیر میساخت. درگیریهای فکری و ایدئولوژیک هم میتواند زمینه تشکیل احزاب را فراهم کند و نمایندگان و طرفداران هر اندیشه ومکتبی را به تأسیس سازمان و حزب ترغیب کند که نمونه های آن در تاریخ معاصر ایران فراوان است.