رئیس بیمارستان امیرالمؤمنین(ع) شهرضا گفت: بانوی ۳۶سالهای که بر اثر سانحه رانندگی دچار مرگ مغزی شده بود با اهدای اعضای حیاتی خود به بیماران نیازمند، فرصت دوبارهای برای زندگی به آنان بخشید.
«مرگ و زندگی او در دستان شماست»؛ این جملهای است که معمولا برای ترغیب خانوادهها برای اهدای عضو اعضای عزیزانشان به کار برده میشود؛ اینکه اقدام شما میتواند فرد دیگری را به رندگی بازگرداند، میتواند چراغ یکخانه را روشن نگه دارد، میتواند گرمابخش حیات در خانوادهای دیگر باشد و… . جملههایی احساسی که به امید تأثیرگذاری در کوتاهمدت به کار برده میشود و بهتر است اینطور بگوییم که تأثیر چندانی هم ندارد!
آمارها نشان میدهد که سالانه نزدیک به پنج تا هشتهزار انسان با مرگ مغزی جان خود را از دست میدهند. درحالیکه سههزار نفر قابلیت اهدای اعضای خود را دارند و هر فرد مرگمغزی هشت عضو سالم دارد که میتواند اهدا کند.
با وخیمتر شدن اوضاع اجتماعی و اقتصادی جامعه، افراد میکوشند از هر طریق ممکن به حیات خود ادامه دهند؛ اما برخی وقتی به آخر خط میرسند، سرمایهای جز فروش اعضای بدنشان ندارند. این موضوع که در ابتدا با عنوان رسمی و اخلاقی اهدای عضو به وسیله افراد خیر و سالم برای بالابردن طول عمر نیازمندان صورت میگرفت، در جامعه ایران به دلیل نابرابریهای اقتصادی و اجتماعی به محلی برای کسب سود مبدل شد. این مسئله ابتدا در زمینه تشویق مردم برای اهدای خون در برابر دریافت مبلغی ناچیز در پیش از انقلاب آغاز شد و با فراگیر شدن آن، به یک کنش اجتماعی مبدل و از جنبه سودآوری خارج شد. چند دهه بعد اما به دنبال تحولات سریع اجتماعی و اقتصادی، تورم، توزیع نابرابریهای اجتماعی، محرومیت نسبی، فقر، شیوع بیماریهای بافتی و… افرادی پیدا شدند که نیازمند خرید کلیه یا دیگر اعضای بدن بودند و افراد دیگر پدیدار شدند که میخواستند کلیهشان را برای دریافت مبلغی ناچیز بفروشند و افرادی دیگر به عرصه آمدند که نقش دلالی این بازار را به عهده گرفتند.
با شیوع بیماری کرونا اهدای عضو در استان اصفهان کاهش یافته است. متقاضیان پذیرش عضو هماکنون در لیستهای انتظار منتظرند تا بعد از ممنوعیتی که تا خرداد ادامه داشته، بتوانند پذیرنده عضوی از اعضا باشند. اکنونکه باید بنیآدم اعضای یکدیگر باشند، وضعیت اهدای عضو به گفته مسئول واحد فراهمآوری اعضای پیوندی مرکز آموزشی درمانی الزهرا(س) «مناسب نیست و نسبت به سالهای گذشته از 50 مورد اهدا در سال 97 به 42 مورد در سال 98 و پنج مورد در پنج ماه نخست سال 99 رسیده است». این در حالی است که مشمولان بسیاری در لیست انتظار هستند؛ اما دکتر مریم خلیفهسلطانی در گفتوگو با اصفهانزیبا از نبود اعضای سالم سخن میگوید و اضافه میکند: «ما کار روزانهمان را انجام میدهیم، شناسایی پلکانی و بررسی هم میکنیم؛ ولی متأسفانه بیشتر گزینههای موردمطالعه کرونا داشتهاند که مجبور شدهایم رهایشان کنیم.»