10 نمونه از میراث ناملموس از جنس «تجمع» در تخت‌فولاد

میراث ملموس زیرمجموعه‌ای از میراث فرهنگی است که وجود خارجی و شأنی فیزیکی دارد. میراث فرهنگی ناملموس به تولیدات و فرایند‌های فرهنگی گفته می‌شود که با گذشت زمان و از نسل‌های پیشین باقی ‌مانده‌اند.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کاشان:

آیین سحرخوانی روستای پنداس کاشان در فهرست میراث ناملموس ثبت شد

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کاشان از ثبت آئین سحرخوانی ماه مبارک رمضان روستای پنداس در فهرست میراث ناملموس کشور و رونمایی از لوح ثبتی این آئین خبرداد.

اصفهان، مقر منطقه‌ای «آی‌سی‌سی‌ان» شد

هشتمین مجمع عمومی شبکه هـــمکاری‌هـــای بیـــن‌شهری مـــیراث فرهنگی ناملموس (2021 ICCN 8th General Assembly) به صورت آنلاین به مــیزبــانی شــهر گـــانــگ نئــونگ (Gangneung) در کره جنوبی و با حضور نماینده شهرداری اصفهان برگزار شد. حفظ جایگاه اصفهان در هیئت رئیسه، تعامل مؤثر نمایندگان شهرداری‌های اصـــفهان و شـــیراز در رایزنی‌های بین‌المللی و انتخاب بنیاد میراث ناملموس اصفهان به‌عنوان دفتر منطقه‌ای این شبکه در خاورمیانه، سه اتفاق چشمگیر این رویداد بین‌المللی دوروزه بود.

«کارآوا»ی اصفهان برای ناملموس‌ها

نخستین جشنواره ملی کار آوا به ابتکار اصفهان به هدف شناسایی، معرفی و ثبت شماری از میراث ناملموس ارزشمند ایران برگزار می‌شود. مخاطبان تا بیستم فروردین ماه ۱۴۰۰ فرصت ارسال آثار به این جشنواره را دارند و در اردیبهشت ماه اختتامیه این جشنواره برگزار خواهد شد. این جشنواره با انتشار فراخوان از علاقه‌مندان دعوت کرده است که آثاری با موضوع آواها و نغمه‌های کار را در قالب‌های صوت، مقاله، فیلم، گزارش چندرسانه‌ای و محتوای شبکه‌های اجتماعی ارسال کنند. در این گزارش با «مرتضی رشیدی» دبیر اولین جشنواره ملی کار آوا و معاون اجتماعی سازمان فرهنگی اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان، «مهدی تمیزی» مدیر هنری جشنواره ملی کار آوا و معاون فرهنگی هنری سازمان فرهنگی اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان و «نبیل یوسف شریداوی» مدیر اجرایی اولین جشنواره کار آوا گفت‌وگو شده است.

جیرجیرونی، هویا!

 این‌روزها هر بار خبری درباره ثبت ملی میراثی از گوشه‌ای از ایران به گوش می‌رسد و استان اصفهان هم یکی از صدرنشین‌های ثبت میراث ناملموس ملی است. در صفحه امروز درباره آیینی صحبت می‌کنیم که ریشه در یک آرزوی مادرانه دارد؛ دامادی پسر! روستاییان دستجرد جرقویه علیا جیرجیرونی را با خواندن اشعاری برای پسران مجرد و آرزوی ازدواج با زنی نیکوسرشت و همچنین نذر و خیرات برای رهایی از شر شیاطین و اجنه و پخت نان برکتی برگزار می‌کنند؛ آیینی که گفته می‌شود قدمتش به دوران صفویه می‌رسد.

بازماندگان سکمه‌دوزی خوانسار

این بار که به خوانسار سفر کردید، یادتان باشد، یکی از صنایع دستی جذابی که می‌توانید، به عنوان سوغات بخرید، «سکمه‌دوزی» است؛ رودوزی‌های جذابی که این‌گونه پدید می‌آیند: «از بیرون کشیدن تعدادی تار یا پود یا هر دو از نقاط معین از پارچه و پر‌کردن جای آن‌ها با سوزن‌دوزی به‌طوری‌که نقش از آن پدید آید، جای بریدن نخ‌ها را با ردیف‌های فشرده و ظریف بخیه‌دوزی‌شده حفظ می‌کنند و با گل‌دوزی اضافی درجایی که نخ‌هایش بیرون کشیده شده نقش ستاره‌ای را نمایان می‌سازند.» این مهارت در فهرست میراث ناملموس ملی ایران ثبت شده و حالا در گزارش پیش رو در گفت‌و‌گو با «صدیقه یاوری» کارشناس صنایع‌دستی اداره میراث فرهنگی شهرستان خوانسار و «صدیقه شجاعی» هنرمند سکمه‌دوزی شهرستان خوانسار، اطلاعات ویژه‌ای درباره این مهارت میراث ناملموس و این محصولات صنایع دستی استان اصفهان کسب می‌کنیم.

میراث جهانی ایران که هنوز نمی‌شناسیمش!

محال است آخرین دهه صفر باشد و هنگام گذر از کوچه‌های برخوار صدای شیپور و آواز تعزیه ایرانی را نشنوی، اما امسال این ویروس کوچکی که جهان را تسخیر کرده، دستش به آیین سنتی و مذهبی ایرانیان هم رسید و تقریبا تمام مراسم‌های تعزیه‌خوانی اصفهان را به تعطیلی کشانده است؛ از حسینیه تاریخی حضرت ابوالفضل قودجان در خوانسار تا مراسم‌های کوچک و بزرگ شهرستان برخوار و خمینی شهر. اما حالا که از دیدن میراث مهمانان بازمانده‌ایم، پای صحبت‌های حجت‌الاسلام سیر محمد مؤمنی نشستیم تا از تعزیه بشنویم.

گردشگری محرم از خانه

دهه اول محرم، به‌ویژه تاسوعا و عاشورا را می‌توان مهم‌ترین زمان گردشگری  مذهبی در ایران دانست؛ زمانی که امسال به سه روز تعطیلی متوالی تبدیل‌شده و به نظر می‌رسد برای سفر مناسب باشد؛ اما باوجود تذکرهای مکرر ستاد کرونا و اقدامات برخی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری محرمی در جلوگیری یا کاهش ورود گردشگران، به نظر می‌رسد با دگرگونی زیادی رو به رو شده است. در ادامه به سه اقدام محرمی با توجه به فراگیری ویروس کرونا  نگاهی می‌اندازیم. برگزارنکردن مراسم عزاداری، آنلاین برگزارکردن یا برگزاری همراه با محدودیت و رعایت پروتکل‌ها؛ سه رویکردی است که امسال متولیان برگزاری رویدادها در قبال آیین‌های محرمی در پیش گرفتند و به نظر می‌رسد امسال شماری از گردشگران محرم باید از خانه این مراسم را دنبال کنند.

هر سنتی نباید میراث ناملموس ملی شود!

مدیرکل دفتر ثبت آثار و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی آب پاکی را روی دست طرفداران «خون‌بس» ریخت و اعلام کرد که به هیچ عنوان این رسم به نام میراث ناملموس ثبت نمی‌شود و در دستور کار شورای ملی ثبت میراث فرهنگی ناملموس هم قرار نگرفته است. این خبر در پی موجی که در دنیای مجازی علیه طرفداران این رسم قبیله‌ای راه افتاد، اعلام شده است. بر چه چیزهایی دقیقا می‌توان عنوان «میراث ناملموس» را اطلاق کرد؟ برای پاسخ به این پرسش می‌توان به کتاب «قدرت نرم میراث ناملموس، اسناد حقوقی و مالی برای حفاظت از میراث ناملموس» ترجمه آتوسا مؤمنی که از سوی «بنیاد میراث ناملموس اصفهان» حمایت شده است، مراجعه کنیم.