سال گذشته بود که شروع فصل سرما و همچنین موج زودرس آنفولانزا بیمارستانها و داروخانهها را با کمبود شدید آنتیبیوتیک مواجه کرد؛ موضوعی که بیماران بهویژه اطفال را با سرگردانی روبهرو کرد و باعث شد تا آنها به دنبال پیدا کردن آنتیبیوتیک از این داروخانه به آن داروخانه کوچ کنند.
الان که دیگر کرونایی وجود ندارد و شهروندان از زدن ماسک خودداری و در فضاهای بسته و جمعی نیز بیشتر تردد میکنند، احتمال اینکه ابتلا به آنفولانزا افزایش یابد، بیشتر است.
ستاد ملی مبارزه با کرونا و متخصصان بیماریهای عفونی ریه در فصل تابستان، هرگونه علائم سرماخوردگی را از نشانههای کرونا اعلام کرده بودند، مگر تست «پیسیآر»، خلاف آن را اثبات کند و نتیجه، تست منفی کاذب نباشد. حالا اما فصلها چرخیده و سرما موجب تجمع آدمها در اماکن سربسته (از وسایل حملونقل عمومی تا محل کار)شده و این مزیتِ نسبی، فضا را برای شیوع بیماریهای دستگاه تنفسی مهیا کرده است. آنفولانزا و حساسیتهای فصلی نیز از بازیگران مهمِ عرصه نفس در زمستان هستند و تشخیص اینکه فرد به حساسیت، سرماخوردگی یا کرونا مبتلا شده، کمی سخت است؛ بهخصوص که بنا به گفته متخصصان، علائم ویروس کرونا در هر پیک تفاوتهایی با آنفولانزا و حساسیت دارد.
اواخر آذرماه سال گذشته، ویروس آنفولانزا زودتر از موعد هرساله خود در ایران شیوع پیدا کرد و بر اساس آمارهای اعلامشده از سوی وزارت بهداشت، این ویروس بیش از 100نفر را در سال 1398 به کام مرگ فروبرد؛ ویروسی غیرقابلپیشبینی و خطرناک که معمولا حدود 20درصد از افراد جامعه را مبتلا میکند و باعث مرگومیر 2درصد از افراد جامعه میشود. امسال اما با شیوع ویروس کرونا در کشور و اوجگرفتن آن در فصل سرد سال، هنوز آمار و ارقامی از تعداد مبتلایان به ویروس آنفولانزا و همچنین میزان مرگومیر ناشی از آن، اعلامنشده است. به نظر میرسد همزمانی و دارابودن علائم مشترک میان این دو ویروس و همچنین عدم در دسترسبودن واکسن آنفولانزا در دوران طلایی باعث شده تا مسئولان وزارت بهداشت که تا پیشازاین درباره اوجگرفتن این دو ویروس در فصل سرما هشدار داده بودند، سکوت پیشه کنند و تا به الان، اعداد و ارقام رسمی و معتبری از تعداد مبتلایان به آنفولانزا اعلام نکنند.
مردم اصفهان که از همزمانی کرونا و آنفولانزا در اواخر تابستان و اوایل پاییز ترسیده بودند، به طور مرتب، برای تهیه واکسن این بیماری به داروخانههای سطح شهر مراجعه میکردند، اما پاسخ منفی میگرفتند و دیگر هم توفیری نمیکند که این دارو به دستشان برسد یا نه! گفته شده بود که واکسن آنفولانزا از 20 شهریور در دسترس خواهد بود و مدیرکل امور دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو نیز مدعی شده بود: «این واکسن از ابتدای مهر برای افراد بالای ۶۵سال در داروخانهها توزیع میشود و پس از آن در اختیار مردم عادی قرار میگیرد» اما طبق بررسیهای میدانی اصفهانزیبا در ماههای مهر و آبان مشخص شد که واکسن آنفولانزا نه آن زمان در داروخانهها موجود بود و نه اکنون!
پس از حاشیههای فراوان توزیع یک هزار و 500 دوز واکسن آنفولانزا در میان بهارستاننشینها و روانهشدن سیل انتقادها و طعنه و کنایهها به آنها، حالا نبود این داروی مؤثر در پیشگیری از ابتلا به آنفولانزا در مراکز بهداشتی جریان ساز شده و دست متقاضیان را در پوست گردو گذاشته است؛ درحالیکه امسال، برای اولین بار مراکز بهداشتی موظف شدند واکسن آنفولانزا را در اختیار گروههای پرخطر بگذارند. گفته میشود توزیع این واکسن از اواخر هفته گذشته آغاز شده است. این خبر را مدیرکل دارو و مواد تحت کنترل سازمان غذا و دارو به ایسنا داده و گفته است: «از سوم مهرماه جاری و در فاز اول توزیع، ۱.۵ واکسن آنفولانزا آغاز شده و در حال تحویل به معاونت بهداشتی است و مقرر شده طی دو روز آینده تزریق آن در مراکز بهداشتی به صورت رایگان برای گروههای پرخطر از جمله زنان باردار، بیماران خاص، صعبالعلاج، مزمن و کادر درمان آغاز شود. هنوز واکسن آنفولانزا در داروخانهها توزیع نشده است.
مردم اصفهان از همزمانی کرونا و آنفولانزا ترسیده و برای تهیه واکسن این بیماری تنفسی مرتبا به داروخانههای خصوصی و دولتی اصفهان مراجعه میکنند و پاسخ منفی میگیرند! محمود صادقی، نماینده پیشین مجلس در توییتی، اختصاص اولین محموله واکسن آنفولانزا به میزان 1500 دوز به مجلس شورای اسلامی را نشانه «توخالیبودن شعارهای عدالتخواهانه نمایندگان و فاصله آنها با مردم» عنوان کرده بود؛ خبری جنجالی که انتشار آن در هفته گذشته، اعتراضات فراوانی را به همراه داشت و موجب بازگرداندن واکسنها به وزارت بهداشت شد. رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس یازدهم در واکنش به این مسئله گفت: «قرار بود 14 تا 16میلیون دوز واکسن آنفولانزا به کشور وارد شود؛ اما دولت به موقع ارز تخصیص نداد و واردات آن به تأخیر افتاد.»
بیماری کووید19 به مرحله فوقبحرانی در کشور رسیده است و مهار و کنترل آن روزبهروز سختتر و فرسایشیتر میشود؛ بهطوریکه از یکی دو هفته اخیر، روزانه بیش از 150 نفر براثر ابتلا به ویروس کرونا جان خود را از دست میدهند و بیش از سههزار نفر بیمار نیز در سرتاسر ایران شناسایی میشوند؛ بیمارانی که حالا بیشتر مراکز درمانی را به خود اختصاص دادهاند و آنها را اشباع کردهاند و شرایط بسیار سختی را پشت سر میگذارند. به همین منظور بایدها و نبایدهای بیماران کرونایی هرروز بیشتر و دایره محدودیتهایشان بزرگتر میشود و آنها را وادار میکند تا برای خلاصی یافتن از این ویروس مهلک، دست به هر کاری بزنند.
با سردشدن هوا سروکله بیماریهای پاییزه پدیدار میشود. یکی از این بیماریها که نیاز به توجه خاص دارد، آنفولانزاست. در این زمینه دکتر زویا خواجهدهی، کارشناسمسئول واحد آموزش سلامت از مرکز بهداشت شماره دو اصفهان، توضیحات لازم را ارائه میدهد. آنفولانزا یک بیماری ویروسی حاد دستگاه تنفسی است که توسط ویروسهای آنفولانزا (که در گروه ویروسهای سرمادوست قرار دارند یا به عبارتی در ماهها و فصول سرد شایعتر هستند) ایجاد و سبب آلودگی بینی، گلو و ریهها میشود.
به نظر میرسد که استان اصفهان به همین آسانیها از وضعیت قرمز خارج نخواهد شد؛ زیرا «باید در هر یک میلیون نفر کمتر از سی نفر بستری شوند تا وضعیت زرد شود؛ در حالی که روزانه بیش از 160 نفر بستری میشوند.» بهتازگی آماری از سوی رئیس دانشگاه علومپزشکی اصفهان منتشر شده که میگوید:« در شش ماه گذشته تست کرونای بیش از 550 کودک و نوجوان اصفهانی مثبت بوده که متأسفانه از این تعداد، 40 تن جان باختهاند.» این آمار حساسیتهایی را در میان جامعه برانگیخته و موجب شد تا اصفهانزیبا در گفتوگو با دکتر سید ناصرالدین مصطفوی، فوق تخصص بیماریهای عفونی کودکان و عضو هیئت علمی دانشکده پزشکی اصفهان به این مسئله بپردازد. به گفته او: «وقتی کرونا در دنیا شیوع یافت، اعتقاد بر این بود که در کودکان شدت زیادی ندارد؛ چون مشکل اصلی درگیری ریوی در افراد مسن و کسانی بود که ریسک فاکتور داشتند.» این تصور تا حدودی هنوز پابرجاست؛ اما آنچه نگرانکننده مینماید، مرحله بعدی کرونا در کودکان، به نام«سندرم کاوازاکی» است.