زایندهرود، بزرگترین رودخانه فلات مرکزی ایران است که از کوههای زاگرس مرکزی سرچشمه میگیرد تا با گذر از دشت مرکزی ایران به سمت شرق در تالاب گاوخونی آرام گیرد.
هفته محیطزیست، بهانهای شد تا احمدرضا لاهیجانزاده که بر مسند مدیرکلی حفاظت محیطزیست استان اصفهان نشسته اسـت، دوسـتداران و خبرنگاران حوزه محیطزیست را دور هم جمع کند و در اولین نشست خبری خود در سال جدید از مهمترین چالشها و مطالبات در این حوزه سخن بگوید
راهاندازی کارگاههای بازیافت غیر مجاز در حاشیه زاینده رود در شهرستان فلاورجان تهدیدی برای رودخانه زاینده رود محسوب می شود و فضایی مزاحم برای شهروندان این منطقه ایجاد کرده است.
۲۵ سال از تاریخ کلنگ زنی سد و تونل کوهرنگ سه میگذرد و این پروژه انتقال آب که طبق قرارداد باید تا سال ۱۳۹۳ به بهرهبرداری میرسید پس از ربع قرن انتظار، همچنان بر زمین مانده است.
زایندهرود بزرگترین و پرآبترین رودخانه فلات مرکزی ایران است که از کوههای زاگرس مرکزی به ویژه زردکوه در استان چهارمحال و بختیاری سرچشمه گرفته و در دشت مرکزی ایران به سمت شرق پیش میرود تا در نهایت به تالاب گاوخونی میریزد. درتعطیلات نوروز ۱۴۰۲ آثار تاریخی شهر اصفهان در مسیر زایندرود مقصد مهم گردشگران است.
ــشـســت خــبـری مـعـاون عمرانی استانداری اصفهان صبح روز گذشته در محل این سازمان برگزار شد. در این نشست اعلام شد که بر اساس وعده رئیس شرکت آب منطقهای، سامانه دوم تا آخر امسال به بهرهبرداری خواهد رسید. برای احیای زایندهرود، قرارگاه آب در استانداری تشکیل شده است و اینطور که مهران زینلیان در اظهاراتش روی آن تأکید میکند تمام بخشهای استانداری اصفهان پیگیر رفع مشکلات رودخانه هستند. زینلیان در این نشست اشارهای هم به بحث انتقال آب به استان یزد داشت و اعلام کرد: انتقال آب به این استان تصمیم اشتباهی بوده که عملیاتی شده است؛ با این حال، برای احیای زایندهرود منافع هر چهار استان در نظر گرفته خواهد شد.
این روزها آزادسازی سواحل رودخانه زایندهرود، دوباره موردتوجه قرار گرفته است. هرچند در سالهای گذشته نیز با دستور مراجع قضایی برخی از ساختوسازهایی که حریم رودخانه را مورد تصرف خود قرار داده بودند، تخریب شدند؛ پافشاری و بیتوجهی به قانون از سوی برخی از دستگاهها باعث شده است همچنان حریم رودخانه در تصرف سودجویان باشد. مهران زینلیان، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان، اما از آزادسازی سواحل زایندهرود تا تابستان آینده خبر میدهد؛ آنجا که به «اصفهانزیبا» میگوید: «تخریب ویلاهای دولتی در دستور کار قرار گرفته است و پسازآن نیز با ساختوسازهای شخصی برخورد خواهد شد.» به گفته او، حدود 568 هکتار از سواحل زایندهرود آزاد شده است.
احیای زایندهرود مهمترین مطالبه مردم اصفهان است. رودخانه زایندهرود، قلب تپنده استان اصفهان، نقش مهمی در تمامی ابعاد توسعه شهری اصفهان و پیشرفت اقتصادی و اجتماعی این استان دارد. این رودخانه همچنین بستری برای گسترش تعاملهای اجتماعی انسانها با یکدیگر فراهم میکند و علاوه بر اینکه فضایی تفریحی و محلی برای گذران اوقات فراغت محسوب میشود، جایگاه ویژهای را در هویت شهری شهروندان اصفهانی به خود اختصاص میدهد. متأسفانه خشکی زایندهرود و برداشتهای بیرویه از آبخوان، منجر به خالیشدن آن و ایجاد بحران در حوضه این رود که روزگاری زندهرود نام داشت، شده است.
ایندهرود از سراب تا پایاب؛ این گزاره سالهای سال است که وِرد زبان فعالان و دوستداران حوزه محیطزیست شده؛ همانهایی که همواره خواستار جریان دائمی آب، حتی به اندازه کم در بستر رودخانه هستند و از قطع و وصل شدنش، نهتنها گلایه دارند که آن را برنمیتابند و معتقدند جریان موقتی آب پیامدهای زیادی را به همراه دارد و حیات زیستمندان این حوزه را با خطر روبهرو میکند؛ بااینحال، گوش شنوایی وجود ندارد و سهم زایندهرود خشک از آب، تنها یک بازه کوتاهمدت و چندروزه است؛ نه آنقدری که لبهای عطشان این کهن رود سیراب شود.
رئیس کمیسیون ویژه آب و مناطق کمبرخوردار شورای اسلامی شهر اصفهان گفت: اول مدیریت مصرف و سپس اقدامات تعاملی و تفاهمی منطقهای، راهکار رفع مشکل جاریشدن زایندهرود است. مجید نـادرالاصـلـی در بـرنــامــه رادیویی صدای شهر، اظهار کرد: افرادی که پیش از انقلاب اسلامی و دوران شاهنشاهی را دیدهاند، متذکر میشوند که کشور سراسر وابستگی بوده و امروز در سایه انقلاب اسلامی، نیروهای مسلح بهویژه ارتش جمهوری اسلامی به چنان صلابت و اقتداری رسیدهاند که هیچکس در جهان جرئت جسارت به کشور را ندارد.
شاید تصورش هم غیرممکن و دور از ذهن بود؛ اما پنجاه سال بعد از تصویب کنوانسیون رامسر که پیمانی بود، برای حفاظت از تالابها و حیوانات و گیاهان وابسته به آنها، گاوخونی، عروس تالابهای ایران، خشکشده و غبار فراموشی بر رخسار آن نشسته است؛ تالابی که بارها وعدهووعیدهای مختلفی در رابطه با احیای آن در رسانهها منتشر شد و تیترهای ریزودرشتی را به خود اختصاص داد؛ مثلا «تالاب گاوخونی تا پنج سال آینده احیا میشود»؛
اصفهان در سالهای اخیر به دلیل خشکسالی و کمبود منابع آبی با مشکلات بسیاری در بخشهای مختلف از جمله زیستمحیطی مواجه شده است. به دلیل سپریشدن سال آبی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ با خشکسالی شدید و کاهش منابع آب سد زایندهرود، همچنین پیشبینی تداوم خشکسالی توسط سازمان هواشناسی کشور، شرایط مساعدی از نظر تأمین منابع آب برای این سد در سال آبی جاری متصور نیست. عضو هیئتمدیره نظام صنفی کشاورزی شهرستان اصفهان در گفتوگو با اصفهانزیبا به مهمترین دلایل خشکسالی زایندهرود اشاره کرده و راهکارهایی ارائه میدهد.