گردشگری چه سهمی در اقتصاد اصفهان دارد و اقتصاد گردشگری اصفهان چه بخشی از اقتصاد گردشگری ایران را تشکیل میدهد؟ برای رسیدن به پاسخ این دو سؤال اصلی و سؤالات مهم دیگری در حوزه اقتصاد گردشگری راهی محله بیدآباد شدیم تا در هاستل بید با دکتر محمد زاهدی، استاد دانشگاه و عضو هیئتعلمی دانشگاه پیامنور اصفهان به گفتوگو بنشینیم. حاصل این گفتوگو نکات مهمی است ازجمله اینکه اگر میخواهیم به جواب دو سؤال اصلیمان برسیم و شاهد رونق اقتصاد گردشگری باشیم، باید به فکر ایجاد پایگاه داده و برنامهریزی بیفتیم. اجراییشدن حساب اقماری گردشگری هم یکی از بایدهای مهم این حوزه است.
کویر مرکزی ایران، یکی از سرزمینهای مقدس و مبارکی است که میتوان در سایهسار محبت و مودت اولاد اهل بیت (ع) به سیاحت درون و جلای دل پرداخت و در سپهر نورانی ستارگان درخشانی سیر آفاق و انفس داشت که واسطههای مطمئن فیض الهیاند. «فیض قدسی» قاعدهای مسلم در نظام کائنات است؛ هم برهان لطف الهی است و هم برهان قاطع؛ هر فردی به وسع ظرفیت وجودی خود میتواند بر اساس منطق عدل الهی، مستفیض از فیض اقدس الهی باشد.
همه باید دست به دست هم بدهیم و بهخوبی «مهمانداری» کنیم. این شعار و سرلوحه منش و رفتار مردمان شهر گردشگرپذیر است. از طرف دیگر، گردشگری خودبهخود روحیه نظافت و آراستگی را هم به شهر و هم به شهروندان میدهد. گردشگری فقط آن نیست که مکانی تاریخی وجود دارد و دیگران از دور و نزدیک برای بازدید آن میآیند. «آنها ربطی به ما ندارند و ما نیز کاری به آنها نداریم» خیر، گردشگری کل ارکان شهر و شهروندان را تحتتأثیر خود قرار میدهد.
تاب «آسیاب معماری از یاد رفته (با مروری بر آسیابهای اصفهان)» کوششی است جهت معرفی و شناساندن آسیاب به عنوان یکی از آثار با ارزش تاریخ ومعماری ایرانی. نبود اسناد و مدارک کافی نوشتاری در مسیر مطالعه و شناخت معماری آسیاب، نگارنده کتاب را بر آن داشت تا علاوه بر مطالعات کتابخانهای، بسیاری از اطلاعات تاریخی و کالبدی مورد نیاز خود را از طریق مطالعات میدانی، مصاحبه شخصی با افراد مطلع و تحلیلهای مربوطه به آنها بهدست آورد که این مهم نیازمند صرف زمان زیادی بوده است.
آیا تاکنون شنیدهاید که برخی افراد در ازای کار یا خدماتی که به شما ارائه میدهند هیچ پولی دریافت نمیکنند؟ البته شنیدن این خبر ممکن است برای برخی باورکردنی نباشد یا از سر بدگمانی به دیده تردید بنگرند. گفتن و نوشتن از کار داوطلبانه در شرایط اقتصادی کشور شاید عجیب به نظر برسد ولی باید گفت و اذعان کرد که کار داوطلبانه تعاملی دو سویه است. چه گروه یا فردی که داوطلب انجام کار است و چه دسته یا افرادی که خدماتی را دریافت میکند در تعاملی کنشگرانه منتفع خواهند شد؛ منتها هرکس با تعریف خودش. در ایران اما باوجود همه محدودیتها چند سالی است که گروهی راهاندازی شده است و درزمینه خدماترسانی به بومگردیها و اقامتگاههای سنتی کار داوطلبانه ارائه میدهد.
«تور گردشگری داستانهای ناگفته اصفهان»، «اصنهان» و «محله اروپایی اصفهان» سه عبارت کنجکاویبرانگیزی بودند که من و حدود بیست خبرنگار و عکاس اصفهانی و تهرانی حوزه گرشگری و میراث را صبحِ آخرین روز مهرماه به هتل آسمان کشاندند. ما در رویدادی شرکت کردیم که از دو بخش تشکیل شده بود؛ یک تور گردشگری نیمروزه در محله جلفای نوی اصفهان و یک نشست پرسش و پاسخ با حضور دکتر سحر امینی دبیر کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی اصفهان، دکتر حمید غفاری راد مدیر راهبردی شرکت راه ابریشم ایرانیان زمین و مجید عرفانیان جهانگردِ فیلمساز. رابطه بین این تور و نشست هم به دویست ویدئوی داستانهای ناگفته اصفهان برمیگشت؛ ویدئوهایی که هر کدام در یک دقیقه، داستانی از اصفهان را به تصویر کشیدهاند.
رویداد رونمایی از دویست ویدئوی داستانهای ناگفته اصفهان (اصنهان) عنوان برنامهای بود که شماری از خبرنگاران حوزه میراث و گردشگری و مسئولان و مدیران بلندپایه ملی، استانی و شهری را به سالن کنفرانس اتاق بازرگانی اصفهان کشاند تا به یمن انتشار صد ویدئوی یک دقیقهای درباره اصفهان و آغاز انتشار صد ویدئوی دوم پروژه از ابتدای آبانماه، با هم به گفتوگو بنشینند. این جلسه به ریاست علی کرباسیزاده، مشاور عالی رئیس اتاق بازرگانی اصفهان و با سخنرانی شماری از مسئولان برگزار شد.
امروزهروز میدان نقش جهان خالی از اتومبیل شده است. نظافت و بهداشت آن در سطح مطلوبی است. ماهیت مغازههای اطراف میدان و حتی بازارهای دورو بر با موضوع گردشگری تناسب دارد. اما آیا پنجاه سال پیش هم میدان این وضعیت را داشته است؟ این مطلب پاسخی به این سؤال است.
وقتی در اوایــل قرن چهاردهم خورشیدی لحاف قجری را از روی اصفهان کنار زدند، چشم شهر به خیابانها و گذرهای تازهسازی روشن شد که در آن روزگار نماد اصلی مدرنسازی شهری محسوب میشد؛ خیابانهایی که وظـیـفـه داشتند کوچههای درهمتنیده قدیمی شهر را به گذرهای ماشینرو تبدیل کنند و رایحه خوش مدرنیته را بدینترتیب به مشام اصفهانیها برسانند. گذشته از اینکه در جریان این خیابانکشیها چه میزان بافت تاریخی شهر از بین رفت، این خیابانها کمکم چهره اصفهان را دگرگون کردند و جلوههایی از زندگی جدید پیش چشم مردم گشودند.
دکتر علیرضا جعفریزند از روند کند باستانشناسی به دلیل عدم تأمین بودجه در سالهای گذشته و کاوش نجاتبخش تپه اشرف گفت. هادی الهیاری اما از مطالعه حوضه آبریز زایندهرود بهعنوان کاری که اگر آب دستمان است باید زمین بگذاریم و پیگیریاش کنیم، خبر داد ؛چراکه این مهم، پرده از تمدن شش هزار ساله اصفهان برمیدارد و خلأ مهمی را که در نقشه باستانشناسی کشور است، رفع میکند. راحله یوسفیان درباره موانع کار باستانشناسی و مشکلات این رشته نظیر بوروکراسی اداری گلایه کرد و دکتر علی شجاعیاصفهانی درباره سایت جذاب باستانشناسی زاهدان کهنهناشنیدههای جذابی روایت کرد.
کاوش در میان بناهای باستانی در همه حال نکات جالبتوجهی را برای گردشگران در پی داشته است. در متن امروز تلاش شده با معرفی آتشکدههای ایرانی، مسیری باستانی برای گردشگران معرفی و با مرور این بناها اهمیت عصر ساسانی در تاریخ معماری ایرانی خاطرنشان شود؛ آشنایی با جایگاههای «سه آتش مقدس»، تماشای چــهـــارطـــاقـــیهــای «قـــصـــرشــیــریــــن»، «جولـیـان»، «شیرکوه» و «بازه هــور» و قرارگـیـــری بــنـاهـــای اســلامـــی در کــنــــار «چهارطاقی نطنز»، مسیر گردشگری امروز ما را شکل دادهاند.