به گزارش اصفهان زیبا؛ مادری میگوید: «سال گذشته برای تهیه لوازمالتحریر دخترم مجبور شدم دفتری با طرح ساده بخرم، چراکه طرحها و نقشهای موجود در بازار مورد پسند من نبود.»
دغدغه خرید لوازمالتحریر ایرانی با المانهای ایرانی و اسلامی، موضوعی است که در چند سال گذشته در اصفهان حاشیهساز شده است. پس از آنکه دو سال پیش در روزهای پایانی برگزاری نمایشگاه «ایراننوشت» این نمایشگاه تعطیل شد، دیگر در اصفهان برپا نشده است.
در همین راستا با توجه به حواشی بهوجودآمده و همچنین اهمیت بالای محصولات فرهنگی ایرانی، چرایی عدم برگزاری یازدهمین دوره نمایشگاه ایراننوشت را بررسی کردهایم. در این گزارش، از یکسو با متولیان نمایشگاه ایراننوشت و از سوی دیگر با مسئولان برگزاری آن گفتوگو کردهایم. همچنین در گفتوگو با تولیدکننده لوازمالتحریر ایرانی، واقعیتهای این بازار نیز بیان شده است .
مهدی کلانتری، مدیرعامل یازدهمین دوره مجمع نوشتافزار ایرانی اسلامی
درباره آنچه درسالهای گذشته درخصوص نمایشگاه ایران نوشت اتفاق افتاده و مانع برگزاری آن شده است، گفت
مدیرعامل مجمع نوشتافزار ایرانی اسلامی با اشاره به مشکلات پیشآمده در مسیر برگزاری نمایشگاههای ایران نوشت در اصفهان گفت: «ما امسال دیگر نمایشگاه را رها کردیم و هیچ درخواستی برای مجوز ندادیم. چراکه در شهرهای دیگر کشور نمایشگاه داریم و همه دستگاهها و نهادها همکاری میکنند تا کار فرهنگی و ترویجی انجام شود، اما در اصفهان بخش خصوصی خودش فعال است و با این حال هر بار مانعتراشی میشود.»
وی ادامه داد: «سال گذشته به ما مجوز ندادند. میگویند مشکلشان با قیمتهای ما است، در حالی که قیمتهای ما پایینتر از سایر نمایشگاهها است. جالب اینجاست که حتی اگر ما با صفر درصد سود هم کار کنیم، باز هم اجازه برگزاری نمایشگاه را نمیدهند. این حرفها بیشتر بهانهجویی است. نظر آنها این است که برگزاری نمایشگاه به ضرر مغازههای لوازمالتحریر است.»
کلانتری گفت: «آنها مدعی هستند که ما با کارمان بازار صنف لوازمالتحریر را کساد میکنیم، در حالی که گردش مالی ما تنها یک درصد کل بازار اصفهان است. مشکلات بازار لوازمالتحریر به ما ارتباطی ندارد. واقعیت این است که فرهنگ خرید مردم تغییر کرده و بسیاری دیگر از مغازههای خرد خرید نمیکنند.»
او در پاسخ به این پرسش که چرا محصولات خود را در اختیار مغازهها قرار نمیدهید، توضیح داد: «ما ۱۳ سال است در این حوزه کار میکنیم و همه راهها را امتحان کردهایم. به مغازهداران پیشنهاد دادیم حتی یک قفسه محصولات ما را برای آزمایش در فروشگاهشان بگذارند، اما قبول نکردند. استدلالشان این است که محصولات ما فروش نمیرود. در حالی که اگر واقعاً فروش ندارد، چرا مانع برگزاری نمایشگاه میشوند؟ اگر مشتری علاقهمند نیست، برگزاری یا عدم برگزاری نمایشگاه چه تاثیری دارد؟»
به گفته او، این مجموعه متشکل از حدود ۱۰۰ تولیدکننده است که بسیاری از آنها محصولات خاص با المانهای ایرانی و اسلامی تولید میکنند. با این حال، به دلیل محدودیتهای ایجادشده، امکان عرضه گسترده این تولیدات وجود ندارد. این تولیدکننده در ادامه درباره حاشیه سود فروش محصولات در نمایشگاهها توضیح داد: «سود ما در نمایشگاهها ۲۵ درصد بوده و میگویند باید حداکثر ۵ درصد سود داشته باشید. در حالی که این رقم حتی هزینه حملونقل ما را هم پوشش نمیدهد و با عرف بازار فاصله زیادی دارد. پرسش اینجاست که چرا کسی به فروشگاههایی که ۱۰۰ درصد روی محصولات خود میکشند کاری ندارد، اما برای چنین نمایشگاهی سختگیری میشود؟»
او با اشاره به گران فروشی مغازهدارها نیز بیان کرد: «در بازار، عرف این است که مغازهدار بین ۱۰ تا ۱۵ درصد سود روی محصول بکشد، اما واقعیت متفاوت است. مغازههای پایینشهر بین ۳۰ تا ۴۰ درصد روی اجناس اضافه میکنند و مغازههای بالاشهر حتی تا ۶۰ یا ۷۰ درصد. این موضوع نشان میدهد مشکل اصلی سود نمایشگاهها نیست، بلکه مقاومتهایی وجود دارد .»
محمدمهدی دهقانی، معاون امور بازرگانی توسعه تجارت
راجع به روند طی شده برای برگزاری یازدهمین دوره مجمع نوشتافزار ایرانی اسلامی، خبر داد
محمدمهدی دهقان، معاون امور بازرگانی توسعه تجارت، درباره مسئولیت اتاق بازرگانی درخصوص برگزاری نمایشگاه ایران نوشت گفت:«وظیفه ما صدور مجوز است و امسال هیچ درخواستی از سوی متولی نمایشگاه به ما ارائه نشده است.
اگر واقعا درخواستی وجود داشت و تعیین تکلیف نشده بود، ما موظف به پاسخگویی بودیم؛ اما امسال هیچ درخواستی از سوی این دوستان، حداقل در حوزه کاری ما، ثبت نشده است. مرجع اصلی صدور مجوز نمایشگاه ها کارگروه تنظیم بازار استان است که دبیرخانه آن در معاونت ما قرار دارد و تا این لحظه هیچ دستور کار یا تقاضایی برای این نمایشگاه دریافت نکرده ایم. این در حالی است که در بسیاری از شهرستان ها درخواست برگزاری نمایشگاه ثبت شده و مجوز آن نیز صادر شده است.»
اکبر عادلمرام، معاون نظارت و بازرسی اداره کل صمت استان اصفهان
درباره ضوابط برگزاری نمایشگاهها به اصفهان زیبا، توضیح داد
معاون نظارت و بازرسی اداره کل صمت استان اصفهان درباره برگزاری نمایشگاه های نوشت افزار توضیح داد: «فلسفه نمایشگاه این است که تولیدکننده بتواند کالا را به طور مستقیم و با سودی اندک در اختیار مصرف کننده قرار دهد تا واسطهها و دلالان حذف شوند. به این ترتیب، کالا بدون افزایش های چندمرحله ای قیمت، با نرخ واقعی تری به دست مردم میرسد. اما برگزاری نمایشگاه دو شرط اساسی دارد. نخست اخذ مجوز قانونی است تا فعالیت ها تحت نظارت انجام شود. شرط دوم هم رعایت ضوابط قیمت گذاری است. هم چنین خرده فروشان لوازم التحریر تنها در یک ماه منتهی به مهر بازار پررونقی دارند. حال اگر فردی بدون مجوز نمایشگاه برگزار کند و نظر خریداران را به سمت خود جلب نماید، آن هم در شرایطی که قیمت ها مانند بازار یا حتی بیشتر است، طبیعی است که صدای اعتراض خرده فروشان بلند شود.
اما با این وجود، اینکه نمایشگاهی بدون مجوز برگزار شده باشد، محتمل است؛ زیرا برخی نهادها مکان هایی در اختیار دارند که بدون بررسی مجوزها، آن ها را در اختیار برگزارکنندگان قرار می دهند. به عنوان نمونه، ممکن است مدرسه ای در ایام تعطیلی حیاط خود را تبدیل به پارکینگ کند.»
جواد محمدی فشارکی، مدیر بازرسی و نظارت بر اصناف استان اصفهان
درباره آنچه از جانب وزارت صمت برای برگزاری این نمایشگاه مهم بوده و آنچه درسالهای گذشته درخصوص برگزاری آن رخ داده، به اصفهانزیبا توضیح داد.
محمدی در ابتدا یادآور شد که برگزاری هرگونه نمایشگاه نیازمند اخذ مجوز از اتاق اصناف است و هیچ نهادی جز این مرجع قانونی نمیتواند مجوز صادر کند.
وی توضیح داد: «سه سال پیش ایشان بدون مجوز اقدام به برگزاری نمایشگاه کردند. همان زمان به او تذکر دادیم که باید از مسیر قانونی اقدام کند، اما توجهی نکرد. به دلیل اینکه موضوع نمایشگاه نوشتافزار ایرانی اسلامی بود، ما در برخورد سختگیرانه تعلل کردیم و اجازه دادیم فعالیت ادامه پیدا کند.
اما سال بعد، دوباره بدون مجوز نمایشگاه برگزار کردند و این بار مجدد به تذکرهای مکرر ما بیاعتنا بودند.»به گفته محمدی، مشکل فقط نداشتن مجوز نبود؛ بلکه تخلفات مالی هم در میان بود. تیمهای بازرسی با بررسی فاکتورها دریافتند که برخی کالاها با سودی نزدیک ۳۵ درصد عرضه میشوند، در حالیکه سود مجاز برای نوشتافزار در بازار نهایتا ۱۵ درصد و در نمایشگاههایی که برگزار میشود،5درصد روی فاکتور است.
او افزود: «طبق ادعای خودشان هم بخواهیم بررسی کنیم که ۲۵ درصد روی قیمت کشیدهاند،باز هم ۱۰ درصد گرانفروشی محرز است. اما تعزیرات حکومتی بر اساس مستندات،دوسال قبل، دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان جریمه برایشان صادر کرده است.»محمدی سپس به فلسفه برگزاری نمایشگاهها اشاره کرد و گفت: «هدف از نمایشگاههای فوقالعاده این است که کالا با قیمت کمتر از بازار در اختیار مردم قرار بگیرد. مغازهدار مجاز است ۱۵ درصد سود بگیرد، اما نمایشگاه به این دلیل برگزار میشود که مردم در تعداد روز محدود بتوانند کالاها را با قیمتی کمتر از بازار خرید کنند.»
او با اشاره به شرایط بازار نوشتافزار در سالهای اخیر، توضیح داد که قدرت خرید مردم به شدت کاهش یافته و مغازهداران هم برای حفظ مشتری ناچارند کمتر از سود قانونی کار کنند. «اینکه کسی بگوید در مناطق بالای شهر ۶۰ یا ۷۰ درصد سود گرفته میشود، مبنای قانونی ندارد. ما هر جا شکایت بوده، بررسی کردهایم و پروندههای متعددی را به تعزیرات فرستادهایم. بنابراین ادعای سودهای نجومی دقیق نیست.»
محمدی در پاسخ به این ادعا که نمایشگاه در شهرهای دیگر بدون مانع برگزار میشود و فقط در اصفهان محدودیت وجود دارد، تأکید کرد: «اگر جایی بدون مجوز نمایشگاه برگزار شده، به دلیل ترک فعل مدیران محلی بوده است. این موضوع به معنای باز بودن دیدگاه آن شهرها نیست، بلکه نشاندهنده غفلت از اجرای قانون است. مثل کسی که از چراغ قرمز رد میشود و پلیس جلویش را نمیگیرد؛ این به معنای قانونی بودن عمل او نیست.بلکه دلیل ترک فعل افسر یا قانونگذار است .»
محمدی در توضیح ماجرای پلمب دو سال پیش نیز گفت: «نمایشگاه قرار بود ۱۰ روز برگزار شود، اما چون مجوز نداشتند، پس از هفت روز از آنها خواستیم محل را تخلیه کنند. در واقع آن روز بهطور کامل پلمب نشد، بلکه به آنها مهلت دادیم که کار را جمع کنند و خودشان تخلیه کردند.»
مدیر بازرسی و نظارت اصناف استان اصفهان در پایان، درباره این پرسش که آیا اصناف برای فعالیتهای فرهنگی تسهیلات ویژهای در نظر میگیرد یا خیر، تصریح کرد: «اتاق اصناف ابزار قانونی برای ارائه تسهیلات خاص ندارد و این وظیفه بیشتر بر دوش دستگاههای فرهنگی است. با این حال، ما در همان نمایشگاه بهخاطر نگاه فرهنگی هفت روز ابتدایی را مدارا کردیم. علاوه بر این، با هماهنگی اتحادیه نوشتافزار ۳۰ واحد صنفی دغدغهمند شناسایی و انتخاب شدند.اسامی آنها را در کانالهای خود اعلام و حتی به صدا و سیما هم این واحدها را معرفی کردیم.این واحدها هم محصولات ایرانی اسلامی عرضه میکنند و هم حاضر شدند سودشان را حتی از ۱۵ درصد قانونی هم کمتر کنند.اکنون این واحدهای صنفی همان نقشی را ایفا میکنند که نمایشگاه باید داشته باشد؛ یعنی ارائه کالای فرهنگی ایرانی با قیمت مناسب.»
او در پایان تأکید کرد: «اگر برگزارکنندگان نمایشگاههای فرهنگی، از جمله آقای کلانتری، طبق قانون اقدام کنند و مجوزهای لازم را بگیرند، هیچ مانعی برای برگزاری نمایشگاه در اصفهان وجود نخواهد داشت.»
محمدجعفر ناظر، نایبرئیس اتاق اصناف
درباره سهم محصولات ایرانی از بازار نوشت افزار توضیح میدهد.
نایبرئیس اتاق اصناف، با اشاره به ظرفیتهای تولید داخلی در حوزه لوازمالتحریر گفت: «در حال حاضر حدود ۷۰ درصد از نیاز بازار نوشتافزار کشور توسط تولیدکنندگان ایرانی تأمین میشود. این محصولات از کیفیت مناسبی برخوردارند و حتی در اصفهان نیز تعداد زیادی تولیدکننده فعال داریم که بخش قابل توجهی از نیاز بازار را پاسخ میدهند. برآوردها نشان میدهد بین ۶۵ تا ۷۵ درصد تولید داخل است و تنها ۲۰ تا ۲۵ درصد واردات داریم که آن هم مربوط به برندهایی است که از گذشته در بازار جا افتاده و همچنان مشتریان خاص خود را دارند.»
وی در پاسخ به پرسشی درباره چرایی عدم برگزاری نمایشگاه «ایران نوشت» اظهار کرد: «ما اتفاقا معتقدیم نمایشگاه جایگاه اصلی عرضه تولیدات داخلی است. اگر محصولات در نمایشگاهها دیده نشوند، امکان فروش گسترده هم وجود نخواهد داشت. نمایشگاه فرصتی برای معرفی توان تولیدکنندگان داخلی است و نباید از آن غفلت کرد.»
ناظر در بخش دیگری از سخنانش به ادعای متولیان نمایشگاه مبنی بر الزام فروش با ۵ درصد سود واکنش نشان داد و توضیح داد: «منظور از 5 درصد سود، قیمت تمام شده محصول با احتساب هزینههای حمل و نقل و توزیع و غیره است که بازهم نسبت فروشندهها کمتر میشود.
متاسفانه متولیان نمایشگاه گاهی اینگونه مطرح میکنند که وزارت صمت قصد دارد با محدود کردن نمایشگاهها به نفع خردهفروشان عمل کند، اما واقعیت این است که نمایشگاهها ماهیت متفاوتی با فروشگاههای معمولی دارند. در نمایشگاه برندهای خاص و شناختهشده حضور مییابند و انتظار مردم هم این است که بتوانند اجناس را با تخفیف تهیه کنند. در غیر این صورت، نمایشگاه چه تفاوتی با سایر مغازهها خواهد داشت؟»
به گفته او، در بازار عرف این است که اجناس با سود ۱۰ تا ۲۵ درصد عرضه میشوند. حتی برخی فروشگاههای زنجیرهای مانند کوثر، محصولات خود را از عمدهفروشان خریداری کرده و با ۱۰ تا ۱۵ درصد تخفیف به مشتری ارائه میدهند. نایبرئیس اتاق اصناف درباره رویکرد اتاق برای حمایت از محصولات ایرانی بیان کرد: «در اتاق اصناف کمپینی با عنوان “من فقط لوازمالتحریر ایرانی میخرم” راهاندازی کردهایم.
این اقدام با هدف فرهنگسازی و حمایت از تولید ملی انجام شده است. تولیدکنندگان نیز باید با ارائه کیفیت مناسب و ایجاد تنوع، مشتری را به سمت خرید کالای ایرانی جذب کنند. قرار نیست انحصار در بازار ایجاد شود، بلکه باید با ترغیب مصرفکننده و ارائه مشوقها، زمینه رونق تولید داخلی فراهم گردد.»
مسعود مسائلی، تولیدکننده لوازم التحریر
به آنچه در بازار لوازم التحریر میگذرد، اشاره کرد.
مسعود مسائلی، تولیدکننده لوازمالتحریر، با اشاره به وضعیت بازار نوشتافزار در آستانه بازگشایی مدارس گفت: «واقعیت این است که نوشتافزار ایرانی در مقایسه با محصولات خارجی هنوز به آن سطح از کیفیت و تنوع نرسیده است. در حالی که گرانی بهطور عمومی بر تمام اجناس تأثیر گذاشته، خانوادهها در بحث خرید لوازمالتحریر معمولاً حساسیت کمتری نسبت به قیمت نشان میدهند، چراکه ارتباط مستقیم با دانشآموز دارد و والدین تمام تلاش خود را برای تهیه آن انجام میدهند.»
به گفته وی، آنچه در بازار عمدهفروشان دیده میشود نشان میدهد که تنها برای حدود دو نفر از هر ده مشتری، قیمت معیار اصلی است و بیشتر خریداران ترجیح میدهند برای فرزندان خود دفاتر و لوازمی با طراحیهای فانتزی و انیمیشنهای مدرن تهیه کنند. مسائلی ادامه داد: « آنچه امروز مردم در بازار طلب میکنند جنس خوب و تنوع زیاد است. همین موضوع سبب شده ما بهعنوان تولیدکننده عمده دفتر، از ابتدای فروردین ماه تاکنون نزدیک به ۸۰ طرح جدید به محصولات قبلی اضافه کنیم تا پاسخگوی نیاز مشتریان باشیم.»
او با اشاره به این دو معیار بیان کرد: «جنس ایرانی کیفیت قابل قبولی دارد اما واقعیت این است که دوام و تنوع آن هنوز در مقایسه با محصولات خارجی پایینتر است. حتی در بسیاری موارد، اجناس چینی با وجود کیفیت بهتر، ارزانتر از محصولات داخلی در دسترس مشتری قرار میگیرد.»
مسائلی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع خرید عمده از نمایشگاهها اشاره کرد و گفت: «از منظر فرهنگی، نمایشگاهها فرصتی برای خانوادهها هستند تا خرید خود را بهصورت عمده انجام دهند. اما این روند نارضایتی برخی خردهفروشان را بهدنبال دارد؛ چراکه آنها با فروش مستقیم عمدهفروشها و برگزاری نمایشگاهها بیشتر تحت فشار قرار میگیرند.»
به گفته او، در ایام پیک فروش، بهویژه در شهریورماه ، برخی عمدهفروشهای شناختهشده همچون مغازههای کوچه تلفنخانه حتی اقدام به تکفروشی میکنند و جالب آنکه قیمتهایشان بالاتر از مغازههای سطح شهر است؛ و به همین خاطر است که مغازههای خرده فروش ناراضی هستند.در خصوص تولید و عرضه محصولاتی با المانهای ایرانی و اسلامی نیز مسائلی اظهار داشت: «میزان تقاضا برای این نوع محصولات بسیار محدود است. واقعیت بازار نشان میدهد که بخش عمده مشتریان به دنبال تنوع و طراحیهای بهروز هستند.
به همین دلیل تولیدکنندگان، چون با درخواست جدی مواجه نمیشوند، تمایلی به تولید گسترده چنین محصولاتی ندارند. البته نمایشگاههایی همچون «ایران نوشت» میتوانند بستر مناسبی برای عرضه محدود این محصولات باشند.»وی در پایان با ذکر مثالی گفت: «در همین ایام اخیر، طرحی با نام “لبوبو” که حتی چهرهای ترسناک داشت، به دلیل استقبال غیرمنتظره مردم در حجم بیشتری تولید شد. این نشان میدهد که ذائقه بازار بیش از هر چیز بر اساس تنوع و جذابیتهای ظاهری شکل میگیرد، بنابراین، تولیدکنندگان نیز مجبور میشوند همسو با خواست مشتری حرکت کنند.»
