به گزارش اصفهان زیبا؛ همتآباد از آن محلههای قدیمی اصفهان است. تاریخ محله همتآباد که روزی به مفتآباد معروف و مأمن افراد ضعیف و کمدرآمد بود، از زبان مردم شنیدنی است. یکی از خصلتهای محله قدیمی همتآباد، کوچههای باریک و تنگ آن است.
خانههای کوچک و بههمپیوسته تا انتهای کوچه پشتبهپشت هم چیده شدهاند و جورچین یک کوچه را که محل زندگی دهها خانواده است، تکمیل کردهاند؛ خانوادههایی که مدل و شکل زندگیشان شبیه هم بوده و زندگی کارگری آنها را به هم خیلی نزدیک میکرده است؛ البته در کنار مردم بومی محله از اقوام مختلف هم که بهاجبار کسبوکار و درآوردن نان بیشتری در اصفهان راهی این محله ارزانقیمت شدند، ساکن هستند.
سالهای بعد از انقلاب همسایگی گلستانشهدا و دیدن هرروزه تشییع شهدا، محله همتآباد را به یکی از محلههای قهرمانپرور بدل کرد و محله کوچک همتآباد حق همسایگی را بهجا آورد و 250 شهید را راهی گلستانشهدا کرد.
همتآباد درست در کنار و هممرز همسایه خیابان و محلههایی قرارگرفته که تفاوت فاحشی بهلحاظ اقتصادی و امکانات با آنها دارد. خیابان آپادانا با همتآباد چیزی کمتر از یک کیلومتر فاصله دارد؛ اما فاصله ارزشی خیابانها از زمین تا آسمان بوده است.
ضربههای مهلکی که بهلحاظ فرهنگی به پیکر این محله وارد شده است
مردم در این محله با توجه به همه بیتوجهیها و کمبودها و آسیبهایی که به آن تحمیلشده؛ اما صفای خاصی دارند و روحیه مردمداری و معرفت آنها زبانزد خیلیها شده است. شاید خیلیها از ضربههای مهلکی که بهلحاظ فرهنگی به پیکر این محله وارد شده است، ناراحت هستند؛ ولی این محله زمینه تربیت انسانهای بزرگی را در خودش داشته است.
شاید بعضیها تعریف غلطی از آن داشته باشند، اما با تمام سختیها مادران این محله مادرانگیهای زیادی در حق محله کرده و قهرمانهای بزرگی در آن رشد کردهاند. شاید بیتوجهی به این محله و در مسیر درستقرارنگرفتن و اجرانشدن عدالت در آن، برخی ظرفیتهای محله را از بین برد.
محلهای که 250 شهید میتواند داشته باشد، میتواند لایق بهترینها بوده و سطح محله از امکانات خوبی برخوردار باشد؛ اما کمکاریها در ادوار گذشته ظلم بزرگی به این محله روا داشته است. شهرداری سالها پیش برای بیرونراندن برخی زمینههای رشد معضلهای شهری، طرح بازآفرینی و اصلاح ساختار جغرافیایی و شهری محله را رقم زد.
ترکیب خانههای بسیار کوچک و اجرای تجمیع آنها و ساخت آپارتمانها با عنوان طرح بازآفرینی زمینهساز برخی تغییرات مثبت در محله شد؛ اما این طرح هم بهصورت کامل اجرا نشد و هنوز هستند زمینهای بایری که قرار بود در آنها خانههای جدید ساخته شوند؛ ولی بلاتکلیف رها شدهاند و مشکل بسیاری از مردم هستند.
این زمینها و خانههای فرسوده گاهی مردم این محله را آزار میدهد.در بازدید میدانی از محله این زمینهای بایر که به گفته اهالی قرار بود طرحهای مسکونی و پارک و فضای سبز اجرا شود، خاکی رهاشده و چهره محله را نازیبا کرده است.
در محلههای قدیمی همیشه آدمهای تأثیرگذار و بامرامی پیدا میشوند که هوای اهالی محله را دارند. در اولین مواجهمان با مردم محله، به یکی از این بامرامها که حسنآقا نام داشت، برخوردیم. حسنآقا میوهفروش محله همتآباد است.
وقتی میفهمد قصدمان از آمدن به محله معرفی آن است، میگوید: «از خوبی و رشادتهای محله بنویس. مشکلاتمان را بارها گفتهایم. اگر میخواهی بنویسی، از قهرمانهای محلهام بنویس؛ از آدمهای تأثیرگذار محله که کم هم نیستند.»حسنآقا از آن کاسبهایی است که حبیبخدابودن برازندهاش است. مردمی که کمی ازنظر اقتصادی ضعیف هستند، سهمی از مشتریهای حسنآقا بودند.
حسنآقا از میوه و صیفیجات برایشان جدا میکرد و میگذاشت توی کیسهشان؛ آنها هم دعا را بدرقه راه او میکردند. این میوهفروش محله همتآباد، بعضی روزها هم حراج میگذارد تا مردم راحتتر خرید کنند.
خانمی که مشتری حسنآقاست، از گذشته تلخ و محرومیت محله همتآباد میگوید که حالا تغییرات زیادی کرده و اوضاعش بهتر شده است. میگوید: «آنوقتها زمینها مفت بود؛ اما پولی نداشتیم بخریم. خانه کوچککوچک بود. زندگی سخت و کارگری داشتیم. محله امکاناتی نداشت؛ اما حالا بهتر شده است.»
حسنآقا بیشتر مشغول این است که مشتریها را راه بیندازد؛ اما در میان تلاشی که دارد، میگوید: «اگر دقت کرده باشید، بیشتر شهرها هم مفتآباد دارند و هم سبزهمیدان. اینجا حالا اسمش شده همتآباد. خانههای قدیمی و کوچک را خراب کردند تا محله را آباد کنند؛ اما کمی که گذشت، زمینها را رها کردند و بخش کمی از آنها را ساختند. حالا این زمینها و خرابهها محله را زشت کرده است. این محله شهداست و سر هر کوچه اسم یک شهید قرار دارد.»
اینجا زمانی یکی از قشنگترین محلههای اصفهان بود
حسنآقا عرق خاصی به محله دارد و درباره گذشته محله بیان میکند: «اینجا زمانی یکی از قشنگترین محلههای اصفهان بود. خیابان کوچک وسط محله که حالا به نام شهید خلیلی معروف است، بازار قدیمی محله بود. دو طرف مغازه داشت و همیشه پر مشتری بود. محله بههمپیوسته بوده و ازلحاظ کسبوکار بهتر از دروازه شیراز بود. همتآباد که دو تکه شد، خیلی اوضاع فرق کرد و بد شد؛ حالا هم باید اجازه بدهند مردم خانههایشان را بسازند تا محله رشد کند. اینجا مردم بومی هستند و همه همدیگر را میشناسند؛ اما چون شهرداری اجازه ساختوساز نمیدهد؛ محله دچار مشکل است.»
یکی دیگر از اهالی محله هم محدودبودن مردم برای خریدوفروش و قیمتگذاری و ساختوساز در محله را راهی بنبست برای توسعه محله میداند.
او میگوید: «شهرداری بر کاهش قیمت زمین محله تأثیر است. خانههای خراب و فرسوده در محله زیاد است؛ اما ارزش ملک را کاهش میدهند. این محله هیچ امکانات رفاهی ندارد و بچهها توی همین زمینهای خاکی بازی میکنند. هیچ سالن ورزشی و تفریحی و پارک و فضای سبز مناسبی نداریم. باید به محله همتآباد بیشتر توجه کنند تا مثل بقیه محلهها رشد کند.»
