به گزارش اصفهان زیبا؛ مقدی خدابخشیان، متولد 1357، فارغالتحصیل دکتری رشته معماری و عضو هیئتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان اصفهان است. او از کودکی در محله جلفا بزرگ شده و نیاکانش همگی متعلق به این محله هستند که اصالت او به اهالی ارمنه محله جلفا اصفهان بازمیگردد.
علاقه زیادی به تحصیل در رشته معماری داشتم
او درباره علاقهاش به تحصیل در رشته معماری میگوید: «در گذشته، رشته معماری یکی از رشتههای بسیار دشوار برای ورود به دانشگاه بود. به دلیل علاقه زیادی که به این رشته داشتم و با تلاش زیاد، موفق شدم وارد دانشگاه شوم و مدرک دکتری خود را از دانشگاه علوم تحقیقات تهران اخذ کنم. پس از آن، بهعنوان هیئتعلمی مشغول فعالیت در دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان، یعنی دانشگاه محل تحصیلم شدم و بهعنوان داور در پایاننامههای ارشد و دکتری این حوزه با دانشگاههای دیگر همکاری دارم.»
خدابخشیان تصریح میکند: «از کودکی به کارهای خلاقانه و نقاشی علاقهمند بودم و در این زمینه فعالیتهایی را انجام میدادم. در نوجوانی، در خانه فردی مهمان بودم و بهصورت اتفاقی با یک معمار آشنا شدم. در آن زمان کارهای کامپیوتری باب نبود و معماران بیشتر با دست کار میکردند. در آن دوره بهوضوح با این رشته آشنا شدم و دریافتم که این رشته همان چیزی است که به آن علاقه دارم. در مقطع راهنمایی به این نتیجه رسیدم که به رشته معماری علاقهمندم و از آن زمان تلاش کردم تا در کنکور قبول شوم؛ البته در رشتههای دیگر دانشگاه دولتی اصفهان، مانند عمران نیز قبولی کسب کردم؛ اما بهدلیل علاقه شدیدم به معماری، این رشته را برای ادامه تحصیل انتخاب کردم.»
این استاد دانشگاه درباره پژوهشها و تألیف مقالهها درزمینه معماری توضیح میدهد: «اعضای هیئتعلمی دانشگاه باید همیشه بهروز باشند؛ به همین دلیل نیاز به مطالعه، نوشتن مقاله و انجام کارهای پژوهشی مداوم دارند که در مجلههای داخلی و خارجی، همایشها و کنفرانسها ارائه میدهند. فراتر از آن، اعضای هیئتعلمی باید به تألیف کتاب و طرحهای پژوهشی نیز بپردازند و من تلاش کردهام در این زمینه فعال باشم.»
تألیف بیش از 20 مقاله در رشته معماری
خدابخشیان فعالیتهای اجرایی استادان را ضروری دانسته و ادامه میدهد: «یک استاد دانشگاه زمانی که میخواهد تدریس کند، نباید فقط مباحث تئوری را به دانشجویان ارائه دهد؛ بلکه باید بهصورت عملی نیز آموزش دهد؛ برای مثال، وقتی میخواهم به دانشجویان طراحی یاد بدهم، باید بدانم که شرایط فعلی چگونه است و مقررات ملی کشور چه ایجاب میکند. رعایت این موارد برای یک استاد دانشگاه معماری الزامی است. تاکنون بیش از 20 مقاله در این رشته نوشتهام و اگر ارائه پژوهشها در کنفرانسها و همایشها را نیز در نظر بگیرم، تعداد مقالههایم بیشتر میشود.»
خانههای تاریخی و ابنیه جلفا مربوط به دوران قاجاریه و صفوی
او درباره پژوهشهایش درزمینه نوع بافت تاریخی، معماری و هنری خانههای تاریخی ارامنه اصفهان میگوید: «خانههای تاریخی و ابنیه جلفا به دوران قاجاریه و صفوی مربوط میشوند و بخش چشمگیری از خانههای تاریخی باقیمانده در جلفا مربوط به دوران صفویه است. عمده تغییرات در آن به دوران قاجاریه مربوط میشود. فعالیت من در حوزه معماری خانههای تاریخی جلفا بهدلیل بحث فرهنگی و علاقهام به این محله است. در این مسیر، نهتنها به مطالعه خانههای تاریخی ارامنه، بلکه درباره کلیساها، مدارس، خانهها، حمامها و شهرسازی در محله جلفا مقالههایی نوشتهام و در حال پژوهش هستم.»
سبکوسیاق محله جلفا
و خانههای تاریخی متفاوت است
استاد دانشگاه معماری محله جلفا تأکید میکند: «سبکوسیاق محله جلفا متفاوت است؛ بهخاطر بعد فرهنگی خاصی که با سایر محلههای اصفهان دارد. از سوی دیگر، بحث جغرافیایی و اقلیمی محله جلفا، نوعی معماری منحصربهفرد بهوجودآورده که با فرهنگ متفاوتی همراه شده است. معماریهای موجود در این محله در هیچجای دنیا دیده نمیشوند و از افتخارات شهرمان اصفهان هستند. جلفا یکی از میراثهای قدیمی، تاریخی و بومیمان است که در این زمینه پژوهش کردم و مقالههایی نوشتم و درزمینه معماری پایدار نیز فعال هستم.»
او ادامه میدهد: «در ساخت مسکن همیشه دو بعد فرهنگ و اقلیم مهمترین جنبهها بهشمار میروند. خانههای تاریخی ارامنه در اصفهان از افتخارات این شهر هستند و از نظر فرهنگی، بافت تاریخی ارامنه متفاوت و از نظر اصالت به قشر آریایی تعلق دارد. از لحاظ ساختاری، خانهها با بخشهایی که بیشتر غیرارمنی هستند، تفاوت دارد؛ علاوهبراین، چیدمان کلیساها و بافت فشردهای که با خانهها دارند، تفاوتهای خاصی را در محله جلفا ایجاد میکند.»
خدابخشیان میافزاید: «اقلیم و منطقه تکنولوژیهایی را در این محدوده دیکتهکرده که مختص منطقه بومی اصفهان است؛ بهعنوانمثال، در گذشته، ارامنه در منطقه کوهستانی جلفای قدیم و ارمنستان قرار داشتند و توسط شاهعباس به منطقهای کاملا متفاوت کوچ داده شدند. در این منطقه مواد ساختمانی متداول و بومی محله، سنگ نیست و عمدتا خاک وجود دارد که جزء ویژگیهای یک منطقه کویری بهشمار میرود؛ بنابراین در تکنولوژی ساختمان باید تفاوتهایی ایجاد شود؛ درحالیکه باید فرهنگ پیشین ارامنه نیز حفظ شود. این تفاوتها و تناقضات بهوجودآورنده معماریهای موجود در جلفا هستند که ما امروز شاهدشان هستیم.»
لزوم داشتن حس پرسشگری برای دانشجویان معماری
این استاد دانشگاه خاطرنشان میکند: «دانشجویانی که وارد رشته معماری میشوند، باید حس پرسشگری را تا انتها ادامه دهند؛ یعنی علاوهبر دوران تحصیل، باید تا زمانی که در این رشته فعال هستند، همواره این حس پرسشگری را داشته و بهدنبال پاسخها در این حوزه باشند. به نظر من، کسی در این رشته موفق میشود که با علاقه و پشتکار وارد آن شود و تمام تلاشش را بکند.»
