به گزارش اصفهان زیبا؛ وقتی شنیدیم محله آزادان بازارچه محلی دارد و تصمیم گرفتیم برای گرفتن گزارش سری به آنجا بزنیم، فکرش را نمیکردیم این بازارچه اینقدر پرشور و شلوغ باشد.
پیچ کوچه اصلی محله را که رد کردیم با دیدن پارک خودروها در سایه کنار دیوار و زنانی که پلاستیکهای خرید توی دستشان بود، متوجه شدیم صبح پنجشنبه، زنان آزادان برنامههایشان را برای خرید یک هفته از بازارچه هماهنگ کردهاند. ساعت نزدیک 11 صبح بود و گرمای هوای کمی اذیتکننده؛ اما این گرما باعث نشده بود تا از شلوغی بازارچه کم شود. بازارچه شکل و شمایل خاصی ندارد، مکان مشخص و نظمی هم مثل بازارچههای تعریفشده ندارد.
هر فروشندهای یک گوشه خیابان را گرفته و بساطش را روی زمین یا روی میزهای کوچک پهن کرده است. داخل خیابان اصلی و در اطراف بوستان محله آزادان، همهجور فروشندهای پیدا میشود. فروشندهها بهصورت پراکنده در گوشه و کنار هستند و تعدادشان به بیش از پنجاه نفر میرسد. همهچیز میشود توی بازارچه پیدا کرد و اکثر خریدارها زنان محله هستند که برای خرید، با فروشندهها مشغول چانهزنیاند. از کنار هر فروشنده عبور میکنند با پرسیدن قیمت، وضعیت و شرایط خرید را با توان خریدشان تنظیم میکنند.
ترجیح میدهند اولویتهای منزل را در صدر خرید قرار دهند؛ خرید سبزیها و لوازم موردنیاز منزل و بعد لباس و مایحتاج دیگر. از یکی از کاسبها که بساطش را گوشه آسفالت و کنار جوی آبی که حالا خشک است پهن کرده، درباره سال تشکیل بازارچه میپرسم. میگوید: «خیلی سال است که بازارچه محله راه افتاده؛ شاید بیش از ده سال.» او از اولین فروشندگان بوده. سبزی و ترهبار از ناژوان میآورده و میفروخته و هنوز هم همین کار را میکند. مشتریهایش هم زیاد هستند و همه محصولاتش را تا ظهر میفروشد. او از بازارچه راضی است.
اهالی محله همه میشناسندش و میگوید، اگر دستفروشها راه مردم را بند نیاورند و خیابان را کثیف نکنند، شهرداری مانع کارشان نمیشود. خانمهای محله همینطور که مشغول ورانداز بازارچه و اجناس فروشندهها هستند و قیمت میپرسند، باهم احوالپرسی میکنند. بازارچه محلی برای دیدوبازدید مردم محله و همسایهها هم هست. خانمها گاهی چند نفره برای خرید به بازارچه میآیند و نظر همدیگر را برای خرید بهتر میپرسند. مردی که میز لباسفروشی دارد و سایهبان هم نصب کرده، میگوید: «مردم اگر پول داشته باشند خرید میکنند؛ وگرنه فقط نگاه میکنند و میروند.»
او فروشنده محلی است؛ اما مابقی فروشندهها از شهرهای مختلف مثل کوشک، خمینیشهر و درچه برای فروش محصولاتشان به محله میآیند. مردی که زانوزده و روی زمین نشسته است و جوجهرنگی میفروشد و از چند محله دورتر برای فروش آمده، میگوید: «جا باشد که فروشنده بساط کند و برای مردم مزاحمت درست نکند، کسی مانع کارش نمیشود. فروشندهها هم رعایت میکنند که هر وقت کارشان تمام میشود، آشغالهایشان را جمع میکنند تا محله کثیف نشود.»
زنی که کمی سبزیخوردن خریده و دارد بار فروشنده خواروبار را بررسی میکند، نظرش درباره بازارچه چنین است: «بازارچه خوب است برای ما که توی محله هستیم و راه طولانی داریم با بازار. آخر هفته هر چه نیاز داشته باشیم میخریم. راضی هستیم.»
خانم جوان دیگری که در حال عبور است نظر متفاوتی دارد و ادامه میدهد: «بازارچه بااینکه برای بعضیها خوب است؛ اما به نظرم باید جای مناسبی برایش درست کنند. شهرداری باید یک مکان مناسبی برایشان تهیه کند و نظم به آنها بدهد. اینطور که کنار خیابان بساط میکنند وجهه خوبی ندارد و رفتوآمد مردم را هم دچار مشکل میکنند. مسئله دیگر که بعضی فروشندهها رعایت نمیکنند، این است که کارشان که تمام میشود زباله زیادی تولید میکنند و محله کثیف میشود.»
فروشندهها البته معتقدند که اگر تمیز نکنند شهرداری با آنها برخورد میکند؛ ولی جایی که بازارچه شکل گرفته در مسیر رفتوآمد بود. فروشندهها در کنار مادی و بوستان وسط محله بساط میکنند که محل رفتوآمد است و مسیر باریک و پرپیچوخمی هم دارد. وقتی خودرویی بخواهد عبور کند، با مشکل مواجه میشود.
جمعشدن افراد کنار فروشندهها و ازدحام، کمی رفتوآمد را سخت میکند و برای عابران هم خطرناک میشود. یکی از فروشندهها که لهجه غلیظ خمینیشهری دارد و به گفته خودش بیش از 20 سال بازارچههای مختلف را در محلههای اصفهان تجربه کرده است، میگوید: «مردم همیشه به همین تعداد برای خرید میآیند. شهرداری مانع آن نیست و فقط میگوید توی راه نباشند و زباله نریزند. اگر رعایت نکنیم شهرداری اجازه کار نمیدهد.»
خانم دیگری که وسیله آشپزخانه خریده از وجود بازارچه ابراز خوشحالی میکند. او اهل محله نیست و از محله کنار برای خرید آمده است. برخی از خریداران از محلههای اطراف برای خرید آمدهاند و این نشان میدهد که بازارچهها در اقتصاد محلهها و دسترسی مردم برای تهیه مایحتاج چقدر مهم هستند.
بازارچه محلی آزادان مکانی است که فروشندههای خُرد مایحتاج مردم را هر پنجشنبه به دست آنها میرسانند. خیلی از فروشندهها و بانوان کارآفرین بهراحتی میتوانند محصولاتشان را در این بازارچه به فروش برسانند و مشتری پیدا کنند. این بازارچهها بهراحتی میتوانند اقتصاد مردم محله و محلههای همجوار را رونق ببخشد و با در دسترس قراردادن نیازها مردم و بهخصوص زنان محله آزادان، کمک مؤثری به مردم داشته باشد.
