الهه گودرزی، مدیر بخش بینالملل گروه سینمایی هنر و تجربه درباره تجربه برگزاری رویداد هفته فیلم اروپایی در وضعیت اپیدمی کرونا میگوید: «امسال به دلیل شیوع ویروس کرونا و بسته بودن سالنهای سینما موظف شدیم که هفته فیلم اروپایی را به صورت آنلاین برگزار کنیم که با توجه به شرایط پیچیده موجود، منطقیترین راه هم همین اکران آنلاین بود. دورههای قبلی این رویداد به صورت همزمان در سینماهای هشت شهر برگزار میشد و استقبال خوبی هم طی سه دوره به عمل آمد. در دوره چهارم هم با وجود کوچ از فضای سینماها به فضای مجازی استقبال بسیار خوبی از اکران آنلاین فیلمها به عمل آمده است و طبق آمار در هر روز بیش از هزار و دویست نفر مخاطب فیلمهای چهارمین هفته فیلم اروپایی بودند.»
سازوکار انتخاب فیلمهای هفته فیلم اروپایی
گودرزی مسیر انتخاب فیلمهای هفته فیلم اروپایی را اینگونه شرح میدهد: «ما با چند نفر از همکارانمان که کارشناسان سینمای اروپا هستند درباره انتخاب فیلمها مشورت میکنیم و لیست فیلمهای پیشنهادی آنها را برای سفارتهای اروپایی ارسال میکنیم. در صورتی که فیلمها قابلیت و استانداردهای نمایش در ایران را داشته باشد و پیش بینی شود که مورد توجه مخاطبان ایرانی قرار خواهد گرفت، سفارت، فیلم را در اختیار گروه سینمایی هنر و تجربه میگذارد. فیلم بعد از بازبینی توسط هیئتمدیره هنر و تجربه برای اصلاح و قرار دادن زیرنویس فارسی آماده و اکران میشود.»
تلاش برای برگزاری هفته فیلمهای ایرانی در اروپا
مدیر بخش بینالملل گروه سینمایی هنر و تجربه تلاش برای برگزاری هفته فیلمهای ایرانی در اروپا را از اهداف این گروه سینمایی میداند: «تمام تلاش ما در گروه سینمایی هنر و تجربه بر این است که سینمای ایران در بعد بینالمللی بهخوبی دیده شود. سینمای ایران سینمای قابل احترامی است و باید علاوه بر اکران فیلمهای اروپایی در قالب هفته فیلمهای اروپایی در ایران، هفتههای فیلمهای ایرانی که به نوعی برند سینمای خاور میانه هم هستند در شهرهای اروپا برگزار شود. این مسئله مهمی است که باید بودجه مناسب پیگیری شود و امیدواریم با برنامهریزی و البته اختصاص بودجه مناسب امکان برگزاری هفته فیلم ایرانی در اروپا محقق شود. کشورهای اروپایی و سفارتها از این ایده استقبال میکنند و ما باید شرایط امکان چنین رویدادهایی را فراهم کنیم.»
گفتوگو درباره «تنها از میان ایران، هزار و صد و چهل و چهار مایل اعتماد»
بخشی از برنامههای هفته فیلم اروپایی مربوط به گفتوگوهای زنده اینستاگرامی در صفحه گروه سینمایی هنر و تجربه است. از جمله نشستهایی که در این رویداد یک هفتهای برگزار خواهد شد، نشستی است که در آن مهرداد اسکویی، مستندساز ایرانی، با شمیم برکه و آندره لارسون درباره فیلم «تنها از میان ایران، هزار و صد و چهل و چهار مایل اعتماد» به کارگردانی و تهیهکنندگی این دو فیلمساز میپردازد. شمیم برکه فیلمساز ایرانی ساکن سوئد، دارای مدرک دکتری کارگردانی فیلم از دانشگاه صوفیاست. او بیش از ۲۵ مستند تلویزیونی برای کشورهایی از جمله ایران، سوئد، اوکراین و بلغارستان تولید کردهاست. آندره لارسون هم فعالیتش را با عکاسی خبری آغاز کرد و بعد به مستندسازی روی آورد. او اکنون شرکت سینمایی و تهیهکنندگی خود را تحتعنوان فانگو پروداکشن اداره میکند. مستند بلند «تنها از میان ایران، هزار و صد و چهل و چهار مایل اعتماد» تاکنون در ۲۱ کشور به نمایش درآمده و جوایز متعددی را کسب کرده است و داستان آن درباره کریستینا پالتن، زن ۴۵ساله سوئدی است که به سراسر ایران سفر میکند تا تعصب و پیشداوریاش را درباره فرهنگ و مردمی که چیزی درباره آنها نمیداند به چالش بکشد. اما شاید کنجکاوانهترین گفتوگو به نشستی درباره سینمای فدریکو فلینی، فیلمساز مشهور ایتالیا برگردد که در آن به بهانه اکران فیلم «دلقکها» در هفته فیلم اروپایی، سعید عقیقی نویسنده و منتقد سینمای ایران با فرانکو آنجلوچی فیلمساز و منتقد ایتالیایی به گفتوگو میپردازند.
فرصت دیدن شاهکاری از سینمای آلمان: ترانزیت
ترانزیت به کارگردانی کریستین پتزولد، فیلم ساز شناخته شده آلمانی، شاید مشهورترین فیلم هفته فیلم اروپایی باشد. فیلمی محصول سال 2018 کشور آلمان که نقدهای بسیار مثبتی درباره آن نوشته شد و در بیشتر لیستهای فیلمهای منتخب سال قرار گرفت. این فیلم بعد از «باربارا» و «ققنوس» آخرین قسمت از سهگانهای با محوریت «عشق در سالهای خفقان» است. «ترانزیت» داستان مرد جوانی بنام گئورگ (با بازی فرانتس روگوفسکی) را روایت میکند که با اشغال پاریس به دست آلمانها، پاریس را به مقصد مارسی ترک میکند تا بتواند از مارسی به کشور دیگری مهاجرت کند. اوکه بهطور اتفاقی چمدان یک نویسنده بنام وایدل را که بهتازگی خودکشی کرده، بهدست آورده است با استفاده از اطلاعات و هویت نویسنده، موفق میشود بهطور موقت در مارسی بماند. او در ادامه با ضمانتنامهای که پیشتر نویسنده متوفی از سوی کنسولگری مکزیک برای دریافت ویزا اخذ کرده بوده است، موفق میشود برای سفر به مکزیک اقدام کند. به نظر میرسد «ترانزیت» حاوی استعارهای ناظر بر کلیت فیلم و آدمهای آن است. میدانیم مهاجری که قصد کرده بنا بر اجبار یا انتخاب خودش از طریق یک کشور یا شهر ترانزیتی به مقصد شهر منظورش مهاجرت کند، خواهناخواه دچار وضعیتی برزخی و همراه با بیم و امید است.
او همچنان که خیال راهیابــــــی به مقصـــــد موردنظرش را در سر میپروراند، از بیم پذیرفته نشدن و بازماندن از مقصدش نیز رنج میبرد. او دچار وضعیتی بینابینی، نامطمئن و موقتی است و گویی این جان کلام کاراکترهای «ترانزیت» است. پتزولد به مانند فیلمهای قبلی خود به خصوص «باربارا» و «ققنوس» مسئله هویت و جست و جو برای به دست آوردن آن را مایه فیلمش قرار داده است. بخشی از این هویت در فیلمهای او مربوط به یافتن عشق است. عشقی که در گذشته جایی گمشده یا از طرف مرد یا زن درگیر رابطه عاشقانه رها شده است.
جو کوچولو؛ درامی با مایههای ترسناک
یکی از فیلمهای خوب چهارمین هفته فیلم اروپایی فیلم «جو کوچولو» به کارگردانی جسیکا هاوسنر است که پیش از این در بخش رقابتی جشنواره کن فرانسه به نمایش درآمده است. داستان فیلم درباره آلیس، مادری مجرد و پرورشدهنده گیاهان بزرگ در یک شرکت است که مشغول توسعه گونههای جدید است. برخلاف سیاستهای شرکت، او یک خانه را به عنوان هدیه برای پسر نوجوانش، جو، میگیرد. جسیکا هاوسنر کارگردان اتریشی فیلم «جو کوچولو» به مناسبت اکران این فیلم در هفته فیلم اروپایی در یک ویدئوی اختصاصی درباره ژانر و دیدگاه فیلم میگوید: «موضوع برخی از فیلمهای ترسناک درباره گیاهانی است که به افراد حمله میکنند که این دسته از فیلمها در سینمای آمریکا نیز وجود دارند و همین موضوع شوق مرا برای نوشتن «جو کوچولو» براساس فیلمهای ترسناک برانگیخت.» او درمورد هدفش از ساخت این فیلم توضیح میدهد: «هدف من از ساخت این فیلم به طور قطع امتناع از هرگونه طبیعتگرایی بوده است. «جو کوچولو» با ظاهر کاملا ساختگی که از قصد هم بوده است، به مخاطب میگوید این فیلم به واقعیت مربوط نمیشود. در حقیقت تصاویر فیلم به نحوی چشمانداز روانشناختی اثر و شخصیتهایی است که در جستوجوی حقیقت هستند.» این کارگردان ادامه میدهد: «جو کوچولو رابطه یک مادر و پسر را مورد پرسش قرار میدهد و به هویت کسانی که فکر میکنند نزدیکان خود را به خوبی میشناسند، میپردازد و درباره این تردید آزاردهنده و ویرانگر صحبت میکند. در حقیقت تمام احساسات واقعی در این فیلم مورد پرسش قرار میگیرد.»
