بوی غذای نذری که از صبح زود خانمهای روستا بار میگذاشتند همه حجم روستا را پر میکرد و مهمانها نزدیک به ظهر یکی یکی سر و کله شان پیدا میشد. عزاداران هم از همان ساعات ابتدایی روز دور هم جمع میشدند و دسته و علم به پا میکردند و زنجیر زنان دور روستا میچرخیدند تا ادای دینی کنند به سالار شهیدان. میانه ظهر، زمانی که خورشید به وسط آسمان میرسید کم کم سر و کله مهمانان که معمولا دسته عزادارانی از روستای همجوار بودند پیدا میشد. دو گروه عزادار رو به روی همدیگر قرار میگرفتند و با قرائت متنی به یکدیگر «سلام» میدادند و سپس همراه هم به سمت حسینه روستای میزبان حرکت میکردند و آنجا نیز به عزاداری میپرداختند. ظهر و بعد از اقامه نماز، مردها به خانه میرفتند و طبقهای غذای نذری را بر سر میگذاشتند و به سمت حسینه روانه میشدند تا از عزادارنی که از نقاط مختلف به آنجا آمدهاند پذیرایی کنند. در خانهها هم به روی عزاداران باز بود و اهالی خانه پذیرای زنهای غریبهای میشدند که برای شرکت در این آیین راهی روستا شده بودند.
نذری را میان فقرا پخش کردهایم
امسال، اما کرونا باعث شده تا خیلی از اهالی روستا به منظور حفظ جان مردم این آیین قدیمی را کنار بگذارند و نذورات خود را به شیوه دیگری پرداخت کنند. مریم 52 ساله که در روستای باغملک زندگی میکند، نزدیک به 20 سال است که در روزهای تاسوعا میزبان مهمانهای مختلف از شهر بوده، میگوید: «مراسم مثل قبل توی حسینه برگزار نمیشود و چون راهها به خاطر کرونا بسته است مثل سالهای قبل سفرههای ناهار پهن نمیشود.» او میگوید که خیلی از اهالی روستا به جای پخت غذا تصمیم گرفتهاند که به نیازمندان کمک کنند تا هم نذرشان را ادا کرده باشند و هم اینکه مانع تجمع و دورهمی شوند. این موضوع را یکی دیگر از اهالی روستا نیز میگوید. او که هر تاسوعا برای 60 نفر غذا آماده میکرده، میگوید که امسال به دلیل کرونا تصمیم گرفته است که سه کیسه برنج به افراد نیازمند کمک کند: «درست است که سال هاست این آیین عزاداری در روستا برگزار میشود، اما امسال به دلیل وضعیت بد کرونا نمیشود نذری پخت و مهمان دعوت کرد. به مهمانهایی هم که سال گذشته در روز تاسوعا به روستا میآمدند اطلاع دادهایم که امسال مراسم مثل هر سال برگزار نمیشود. البته برخی از خانوادهها غذای محدودی میپزند و آن را به صورت پرس پرس به عزاداران میدهند.» او ادامه میدهد: «عزاداری در شبهای محرم در فضای باز انجام شده است.» زن میانسال دیگری که در روستای «اسدآباد» زندگی میکند نیز میگوید که امسال نذر خود را به خانواده فقیری داده است که چند خانه آن طرف تر از خودش زندگی میکند: «سالهای گذشته مهمانان زیادی به خانهام میآمدند. علاوه بر این، یک سینی غذا هم به مسجد میفرستادم تا میان عزاداران توزیع شود. حالا، اما دو سال است که به خاطر کرونا در خانه غذا نمیپزم. البته خیلی از اهالی روستا غذا نمیپزند و نذر خود را به افراد نیازمند میدهند. در مسجد هم مثل سالهای قبل سفره انداخته نمیشود. به خاطر بسته بودن راهها افراد کمتری هم به روستا میآیند.» او ادامه میدهد: «خیلی سخت است که پس از این همه سال نذرمان را به گونه دیگری ادا کنیم. به هرحال این آیین سال هاست که در روستا برگزار می شود، اما حفظ جان عزاداران بسیار مهم است.» زن پیر دیگری که حدود 60 سال است روزهای تاسوعا نذری پخته و مهمان پذیرفته نیز میگوید: «سالهای قبل شاید نزدیک به 30 نفر مهمان به خانه ام میآمدند. بعد از نماز ظهر هم یک سینی غذا به مسجد برای عزاداران میفرستادم. مقداری غذا هم نگه میداشتم تا اگر کسی در خانه آمد و طلب نذری کرد، شرمندهاش نباشم. امسال، اما متولی مسجد اعلام کرده که غذای نذری نفرستیم. من هم تصمیم گرفتهام چند پرس غذا درست کنم و بفرستم برای افرادی که نیازمند هستند.»
