بهطورکلی کشورهای مختلف با شروع بحران ویروس کرونا از اواخر سال 2019 و گسترش آن در سراسر جهان در اوایل سال 2020، مشکلات متعددی را تجربه کردهاند. همهگیری کووید19 باعث بروز مرگ در سراسر جهان شد که در این بین، با توجه به مطالعات انجامشده افراد چاق بیشتر در معرض خطر ابتلا به این ویروس هستند، پیامدهای ناشی از قرنطینه در جهت افزایش خطر چاقی و درنتیجه افزایش شیوع بیماریهای غیرواگیر نیز باید در نظر گرفته شود. باید توجه داشت که برخی بیماریهای مزمن از جمله بیماریهای قلبیعروقی، فشارخون بالا، دیابت و چاقی میتوانند بر شدت بیماریهای تنفسی اثر بگذارند. مطالعات نشان دادهاند که چاقی باعث افزایش شدت عوارض ناشی از بیماری کرونا، افزایش میزان بستریشدن در بیمارستان و افزایش پذیرش در بخشهای مراقبتهای ویژه میشود.
چاقی یک بیماری التهابی است و اثر مخربی بر عملکرد سیستم ایمنی دارد. علاوه بر این، چاقی بر عملکرد ریه اثرگذار است و تعداد تنفس و خستگی را افزایش میدهد. یافتهها حاکی از آن هستند که افراد چاق مبتلا به بیماریهای ریوی در مقایسه با بیماران با وزن طبیعی نیاز بیشتری به بخش مراقبتهای ویژه، تهویه مکانیکی و بستریشـــــدن در بیمارستان دارند. بنابراین، چاقی میتواند به عنوان یک عامل خطر برای پیشرفت بیماری کووید19 از نوع شدید آن در نظر گرفته شود.
هشدارها
در بحران کنونی کووید19، بسیاری از مردم زندگی کمتحرکی دارند و بیشتر وقت خود را صرف کسب اطلاعات در مورد کووید19 در رسانههای اجتماعی و مجازی میکنند، آنها علاقهای به صرف وقت برای ورزش در خانه یا بازی با فرزندان خود ندارند؛ درنهایت کمتحرکی منجر به اضافه وزن و چاقی هم درکودکان و هم در بزرگسالان میشود. تأثیر این تغییرات سبک زندگی بر افزایش وزن بسیار قابل توجه بوده و یک عامل اساسی برای افزایش خطر ابتلا به بیماریهای غیرواگیر و عوارض مربوط به سلامت در کودکان و بزرگسالان است.
افراد در دوران پاندمی کرونا استرس و اضطراب زیادی را به دلیل اختلال ناگهانی در فعالیتهای روزمره، فاصلهگذاری اجتماعی، مواجهه با اخبار جدید، ترس از بیمارشدن و یا انتقالدادن بیماری به دیگران، ترس از مرگ و عوارض نامطلوب کرونا تجربه میکنند. این استرس و اضطراب ممکن است تا ماهها و یا حتی سالها با افراد باقی بماند. بسیاری از افراد برای رهایی از مشکلات روحی و روانی خود پرخوری میکنند؛ بهخصوص بیشتر مواد غذایی پر چرب و شیرین استفاده میکنند و نتیجه اینکه منجر به افزایش شیوع چاقی در دوران پاندمی کرونا یا پساکرونا میشوند. درواقع بیماری کووید19 سبک زندگی افراد ازجمله میزان فعالیت بدنی و رژیم غذایی آنها را تغییر نامطلوب داده است. این تغییر میتواند جامعه را با یک سونامی بیماریهای مزمن و غیرواگیر از جمله چاقی در آینده روبهرو کند. چاقی ازجمله پیامدهای نامطلوب کرونا در آینده است که ممکن است در حال حاضر با اهمیت تلقی نشود، ولی در آینده میتواند سلامت نسلی را در معرض خطر قرار دهد. فاصلهگذاری و پرهیز از اجتماعات، مجازیشدن آموزش مدارس و دانشگاهها، تعطیلی باشگاهها و مراکز ورزشی همگی منجر به کاهش قابل توجه فعالیت بدنی شد. متعاقب آن، کاهش فعالیت بدنی منجر به عادتکردن به عدم تحرک بهخصوص در کودکان و نوجوانان شد؛ درنهایت این وضعیت میتواند افزایش شیوع چاقی در دوران پاندمی کووید19 و حتی چند سال پس از پاندمی را به دنبال داشته باشد.
راهکارها
از آنجایی که کاهش عملکرد سیستم ایمنی بدن با بروز و شدت کووید19 در ارتباط است، افزایش فعالیت بدنی و داشتن رژیم غذایی سالم میتواند اثرات مفیدی بر سیستم ایمنی داشته باشد. علاوه بر این، کاهش وزن صحیح و مناسب در افراد چاق باعث کاهش التهاب سیستمی و بهبود پاسخهای ایمنی در برابر عفونتهای ویروسی میشود. افراد چاق اغلب مواد غذایی پرکالری با ارزش غذایی پایین مصرف میکنند و مواد غذایی سالم از جمله میوه و سبزیجات را کمتر استفاده میکنند.
بسیاری از افراد چاق، دچار کمبود ویتامینها و مواد معدنی مهم برای عملکرد سیستم ایمنی هستند و سیستم ایمنی ضعیفی دارند. بنابراین داشتن سبک زندگی سالم و مدیریت وزن هم در کودکان و هم در بزرگسالان برای پیشگیری از بیماریهای مرتبط با سیستم ایمنی ازجمله کرونا توصیه میشود. همچنین رژیم غذایی سالم و فعالیت منظم روزانه در دوران پاندمی کرونا میتواند از افزایش شیوع چاقی در دوران پساکرونا جلوگیری کند. برای کنترل اشتها و پیشگیری از چاقی بهتر است از سبزیجاتی مثل خیار، گوجه، انواع کدوها، کلم بروکلی، فلفل دلمهای و هویج به اندازه کافی استفاده کنند.
