به گزارش اصفهان زیبا؛ دو روز از دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ایتالیا گذشته و در شرایطی که شاهد موضع رسمی از طرف مقامات آمریکایی نبودهایم، تا به اینجای کار روایت اول ساختهشده از طرف تیم ایرانی غالب بوده؛ این در حالی است که در یک ماه گذشته تقریبا هر روز شاهد طرح ادعاهایی علیه کشورمان از سوی رئیسجمهور آمریکا بودیم؛ بهطوریکه در برخی از موارد طی یک شبانهروز سه بار در رابطه با ایران صحبت میکرد.
مدیریت صورتگرفته تا به اینجای کار مانع دستاوردسازی برای طرف آمریکایی شده است؛ همچنین کمترین درز محتوای مذاکرات، از تأثیرگذاری سایر بازیگران و حواشی بر متن مذاکرات جلوگیری کرده است. تلاش رسانههای معاند نیز به پوشش رسانهای اعتراض یکی از سلطنتطلبان بیرون از محل مذاکرات که رضا پهلوی را نماینده مردم ایران دانسته و از رئیسجمهور آمریکا میخواست تا با او مذاکره کند، خلاصه شد.
اگرچه خبر اول انجام مذاکره را ترامپ در اتاق کارش اعلام کرد و نوعی بدبینی در ایران نسبت به بیاطلاعی از چنین اتفاق مهمی به وجود آورد، آنچه با مرور ده روز گذشته میتوان از روایت رسانهای مذاکرات جمعبندی کرد، رفتار محتاطانه تیم ایرانی و درسهایی است که آنها از مذاکرات گذشته گرفتهاند که در چند مورد میتوان برشمرد:
پوشش لحظهبهلحظه صداوسیما: حضور خبرنگار از ساعتی قبل از شروع و پوشش کامل و لحظهبهلحظه کوچکترین اتفاقات مربوط به مذاکرات منجر به دست برتر رسانه ملی در روایت نخست شده است.
مدیریت حضور رسانههای غربی و معاند: آنطور که اعلام شد، بهجز خبرنگار صداوسیما، یک رسانه خارجی نیز در عمان وجود داشت و در ایتالیا نیز اگرچه خبرنگاران بیشتری حضور داشتند؛ اما میزان دسترسی آنها به تیمهای مذاکرهکننده بهطور محسوسی محدود بود؛ بهطوریکه مهمترین خبری که از بیرون محل مذاکره مخابره شد، قرارگرفتن اتفاقی معاون نخستوزیر ایتالیا در مقابل دوربینها بود که هیچ ارتباطی به متن مذاکرات نداشت.
گفتوگوی تیم ایرانی بلافاصله پس از پایان هر دور مذاکره: عباس عراقچی بهعنوان مسئول تیم مذاکرهکننده در هر دو دور مذاکره، در گفتوگو با خبرنگار صداوسیما تمام آنچه را لازم بود رسانهای شود، اعلام میکرد. این اعلام مواضع در شکلگیری روایت اول از مذاکرات نقش بسزایی داشت.
تکذیب شایعات پخششده از سوی رسانهها: اخبار غیرواقعی منتشرشده از سوی رسانههای مطرح، میتوانست روایت نادرستی به مخاطب منتقل کند؛ ازجمله خبری که «العربیه» با این عنوان منتشر کرد: «هیئتهای آمریکا و ایران در یک اتاق در سفارت عمان در رم حضور دارند»؛ خبری که بهسرعت از سوی تیم ایرانی تکذیب شد و یا خبر «الجزیره» مبنی بر اینکه «عباس عراقچی به دلیل طرح مسائل غیرهستهای توسط طرف آمریکایی، مذاکرات را به مدت ۱۵ دقیقه تعلیق و ادامه گفتوگوها را مشروط به تمرکز بر مسائل هستهای اعلام کرده است»، میتوانست مذاکرات را تحتالشعاع قرار دهد؛ اما سخنگوی وزارت خارجه در این مورد نیز بلافاصله شفافسازی کرد و توضیح داد تیم ایرانی برای نماز ۱۵ دقیقه جلسه را متوقف کرده است. پیشازاین نیز تلاشهای دیگری را از سوی رسانه خبری برای شایعهسازی پیرامون دور اول مذاکرات شاهد بودیم؛ ازجمله رویترز که در خبری مدعی شد «تبادل زندانیان آمریکایی، یکی از محورهای مذاکراتی گفتوگوی دوطرف بوده است»؛ درصورتیکه این خبر نیز تکذیب شد و حتی طرف آمریکایی نیز چنین ادعایی را مطرح نکرد.
حفظ مرجعیت خبر در وزارت خارجه: رهبر انقلاب یک روز پس از دور اول مذاکرات در روز 24 فروردین در دیداری که با فرماندهان نظامی داشتند، کوچکترین اشارهای به مذاکره نکردند و در بیانات عمومی بعدی نیز مذاکرات را یکی از دهها کار وزارت خارجه دانستند. رئیس دولت و سایر رؤسای قوا نیز کمترین ورود را به بحث مذاکره داشتهاند. این کار کمک کرده تا مخاطب تنها از طریق مسئول مذاکرات اخبار را دنبال کند.
همگرایی رسانههای داخلی: نیویورک تایمز و آکسیوس در گزارشهایی پیش از دور دوم مذاکرات، تیم آمریکایی را «آشفته» توصیف کردند؛ درحالیکه موضع اصولی ایران پیش از مذاکرات مشخص بود و یک همگرایی کامل هم در تیم ایرانی و هم در رسانههای کشور وجود داشت و این را میشد از تیتر روزنامه و خبرگزاریها با نگاههای متفاوت سیاسی برداشت کرد.
صدور بیانیه وزارت خارجه عمان: شاید بتوان مهمترین اتفاق رسانهای مذاکرات را بیانیه عمان دانست؛ اتفاقی که پیشازاین سابقه نداشت و معمولا تیمهای مذاکرهکننده دو طرف، جمعبندی خود را به رسانهها منتقل میکردند که محل مناقشه و اختلاف بود؛ اما آنچه عمان بهعنوان واسطه و مورد اعتماد دو طرف و نه در یک مصاحبه بلکه در یک بیانیه رسمی منتشر کرد، قابلاتکاترین روایت از مذاکرات است.
با توجه به اینکه ادامه مذاکرات در عمان خواهد بود و وارد مواضع تخصصی خواهند شد، ضرورت دارد مدیریت رسانهای شکل گرفته، ادامه یابد تا همچنان روایت غالب را طرف ایرانی تولید کند.
