به گزارش اصفهان زیبا؛ درحالی که مجلس شورای اسلامی وارد دومین سال از دوره دوازدهم خود میشود، یکی از مهمترین رویدادهای تقویم پارلمانی یعنی انتخابات هیئت رئیسه در دستور کار قرار دارد.
این رویداد که فردا سهشنبه (۶ خرداد) تحت عنوان دومین انتخابات هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی در دوره دوازدهم، برگزار خواهد شد، فرصتی است تا نگاهها بار دیگر به عملکرد ریاست مجلس و تیم هیئت رئیسه دوخته شود و نمایندگان مجلس درباره کارنامه مدیریتی صحن علنی و پشتپرده تصمیمگیریهای پارلمان، ارزیابی خود را بیان کنند.
هیئت رئیسه مجلس شامل رئیس، نواب رئیس، دبیران و کارپردازان است که هر کدام نقش مستقیمی در اداره جلسات، هماهنگی کمیسیونها، ساماندهی لوایح، نظارت بر امور اجرایی داخلی مجلس و ارتباط با نهادهای خارج از مجلس ایفا میکنند.
بنابراین ترکیب این هیئت و رویکرد مدیریتی آن میتواند بر کیفیت قانونگذاری و نظارت در مجلس اثرگذار باشد.
حالا در دورهای که معیشت مردم، مدیریت منابع، چگونگی اعمال نظارت نمایندگان و میزان شفافیت و مشارکت در تصمیمگیریها بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده، انتظار میرود که هیئت رئیسه نه تنها نقشی هماهنگکننده، بلکه ایفاگر نقشی فعال و پاسخگو در قبال خواستهها و دغدغههای نمایندگان و جامعه باشد.
به عنوان مثال محمدباقر قالیباف که برای پنجمین سال پیاپی ریاست مجلس را بر عهده دارد، در این دوره با انتقادها و ارزیابیهای متفاوتی از سوی نمایندگان مواجه بوده است.
برخی عملکرد او را قابل قبول میدانند و برخی دیگر، آن را همراه با ضعفهایی مهم و نگرانکننده توصیف میکنند.
در همین رابطه به سراغ سه تن از نمایندگان استان اصفهان در مجلس شورای اسلامی رفتیم تا ارزیابی آنها از عملکرد هیئت رئیسه در یک سال گذشته را جویا شویم و همچنین بشنویم که از هیئت رئیسه و ریاست جدید مجلس چه انتظاراتی دارند.
آنچه در ادامه میآید، نظرات صریح و بدون کموکاست این نمایندگان است که میتواند تصویری نسبتاً روشن از وضعیت درونی مجلس، چالشهای موجود و فرصتهای پیشرو ارائه دهد.
حامد یزدیان، نماینده اصفهان: دغدغههای اقتصادی مردم باید در اولویت باشد
انتظاری که از ریاست جدید مجلس میرود، موضوع نقش نمایندگان در تصمیمگیریهاست. اینکه به آنها بها بدهد و از ظرفیت و پتانسیلی که در قاطبه نمایندگان وجود دارد، استفاده کند.
هیئت رئیسه کنونی در برخی از موارد مستقل از نمایندگان عمل میکند. این دیدگاهی است که درباره هیئت رئیسه فعلی وجود دارد و من نیز با آن موافقم. انتقاد بعدی از هیئت رئیسه کنونی این است که به نظر میرسد دغدغههای اقتصادی مردم در صدر اولویت آنها قرار ندارد.
انتظار این است که دغدغههای معیشتی در صدر اولویت قرار گیرد. بعضاً مشاهده میشود که مجلس سرگرم مسائلی با اولویت دوم است. باید در کمیسیونها و صحن مجلس به این مسائل که برای مردم مهم است، بیشتر اهمیت داده شود. در مجموع به هیئت رئیسه نمره خیلی خوبی نمیدهم.
احمد بخشایش، نماینده اردستان: قالیباف تمایل به اداره پادگانی مجلس دارد
هیئت رئیسه در مجموع بد عمل نکرد، به جز زمانی که در ابتدا قالیباف کاندیدای ریاست جمهوری شده بود. این موضوع و فعالیت او در انتخابات ریاست جمهوری باعث ضعف مجلس شد.
هرچند مجلس اداره شد، ولی به هر حال رئیس باید بسیاری از مشکلات را حل و فصل کند و وجود او لازم و ضروری است. در یک سال گذشته در زمینه طرحها، لوایح و بودجه اقدامات خوبی در مجلس صورت گرفت.
البته نقاط ضعفی هم وجود دارد. به عنوان مثال برخی برخوردهایی که با نمایندگان میشد درست نبود همچنین تفاوت و تبعیضهایی که شاهد بودیم و در مجموع مسائلی که گاهی حتی بین هیئت رئیسه جدایی به وجود میآورد. البته به نظر میرسد رئیس کنونی مجلس دوباره رأی میآورد، اما نه به اندازه دور قبل.
در زمان هیئت رئیسه فعلی مشکلاتی به وجود آمد. مثلاً اینکه میکروفون نماینده را قطع میکردند یا برخورد عتابآمیز میشد و یا اینکه خیلی به نظرات نماینده بها داده نمیشد. به نظر میرسد این تفکر در میان نمایندگان غالب شده که اگر رأی بالا به آقای قالیباف بدهند، میخواهد همچنان مجلس را مانند قبل اداره کند.
اما اگر رأی کمتری بگیرد، شاید در برخی رفتار و گفتارها و عملکردهای خود تجدید نظری صورت بدهد. احتمالاً در بخش نایبرئیس و دبیران و کارپردازان هیئت رئیسه مجلس تغییر داشته باشیم، ولی همانطور که اشاره شد، رئیس مجلس ابقا خواهدشد.
اکبر پولادی، نماینده لنجان: مجلس اقیانوسی از توانمندی در اختیار دارد
در سالگرد تشکیل مجلس دوازدهم هستیم. راهی که هیئت رئیسه میتواند طی کند، استفاده از ظرفیت مجلس است. این ظرفیت بسیار غنی و پرتوان است و اقیانوسی از توانمندی را در اختیار دارد.
وظیفه هیئت رئیسه همین است که از این ظرفیت بالا بهرهگیری لازم را داشته باشد. آنطور که هر چقدر در این زمینه بهتر کار کند، از توانمندی و نظرات نمایندگان بیشتر استفاده کند، موضوعات و دغدغهها را به طور منظم و منسجم دنبال کند، مطمئناً عملکرد بهتری خواهد داشت.
عملکرد هیئت رئیسه در این دوره یکساله را در مجموع مثبت ارزیابی میکنم، اما به نظر میرسد ظرفیتها بیش از این است. میتوانیم از همه ظرفیتهایی که ایران عزیز دارد استفاده کنیم.
به نظر بنده رییس مجلس همچنان آقای قالیباف خواهد بود، اما در سطح بقیه افراد هیئت رئیسه احتمالاً تغییراتی خواهیم داشت. درباره عملکرد رئیس مجلس هم باید بگویم کار آقای قالیباف کار گسترده و بزرگی است. در عین حال ما انتظار زیادی داریم.
شخصاً انتظار بیشتری از آقای قالیباف دارم. به نظر میرسد همه ما باید از ایشان بخواهیم که از همه تواناییهایشان استفاده کنند و در عین حال از تواناییهای نمایندگان نیز بهره کافی ببرند.
درباره اینکه آیا هیئت رئیسه در این یک سال گذشته دغدغههای اولویتدار برای مردم را دنبال میکرد یا نه، منصفانه باید بگویم بله، ولی باز هم جای کار خیلی بیشتری دارد. تمرکز باید روی مباحث اصلی کشور بیشتر باشد.
من در چند نطقی که داشتم خواستم اولویتهای اصلی کشور در دستور کار قرار بگیرد. عملکرد را در مجموع منفی ارزیابی نمیکنم، ولی به نظر میرسد باید تلاش کنیم اولویتها جای خود را پیدا کنند و از ظرفیتها به نحو احسن بهرهبرداری کنیم.
ظرفیتی که باید دیده شود
آنچه از مجموع این سه گفتوگو برمیآید، مجموعهای شامل عملکرد مثبت در برخی زمینهها و نارضایتی از ضعف در مشارکتپذیری، نادیده گرفتن اولویتهای معیشتی مردم و تمرکز بر مسائل کماهمیتتر است.
نمایندگان اصفهان، هر سه بر لزوم توجه هیئت رئیسه به ظرفیتهای گسترده مجلس و مشارکت فعال نمایندگان در تصمیمگیریها تأکید دارند.
اگرچه عملکرد رئیس مجلس در حوزههایی همچون بودجهنویسی و پیگیری لوایح مورد توجه بوده، اما برخی رفتارهاانتقاداتی جدی را به دنبال داشته است. همچنین دغدغه نسبت به احتمال اداره مجلس همانند سال گذشته نیز بخشی از فضای ذهنی منتقدان هیئت رئیسه فعلی را تشکیل میدهد.
در نهایت، آنچه این اظهارات در آستانه انتخابات هیئت رئیسه مجلس نشان میدهد، مطالبهای روشن است: بازتعریف نقش هیئت رئیسه، اولویتبخشی به مطالبات واقعی مردم، پرهیز از تکروی و استفاده حداکثری از توان کارشناسی مجلس برای مواجهه با چالشهای کشور.
یا به عبارت دیگر ضرورت عبور از مدیریت متمرکز و بازگشت به پارلمانگرایی واقعی. و حالا در آستانه انتخابات هیئت رئیسه، این پرسش پیشروی نمایندگان است:
آیا دوره جدید میتواند با تغییر در رویکرد مدیریتی و تکیه بر خرد جمعی، مجلس را به نهادی فعال، شفاف و مطالبهگر در برابر دولت و دیگر ساختارها تبدیل کند؟ نمایندگان، رسانهها و افکار عمومی در این روزها چشمانتظار پاسخ این پرسشاند.
