به گزارش اصفهان زیبا؛ امسال در مقایسه با سالهای گذشته، شاهد رشد چشمگیر قیمت واکسن آنفلوانزا هستیم؛ بهطوری که نرخ مصوب خرید این دارو در داروخانهها به حدود ۹۱۷ هزار تومان رسیده است؛ رقمی که باعث تعجب بسیاری از مردم و کارشناسان حوزه سلامت شده است.
تحقیقات و بررسیهای آماری نشان میدهد قیمت واکسن خارجی در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ بیش از ۲۰۶ درصد افزایش یافته است. این رشد ناگهانی و قابل توجه، بسیاری را به این تصور رسانده که واکسن به خودی خود گران شده است، اما واقعیت کمی پیچیدهتر است.
براساس نظر کارشناسان حوزه دارو، عامل اصلی افزایش قیمت، خود واکسن نیست بلکه تغییر نرخ ارز واردات است. در سالهای گذشته، واکسنها با ارز ترجیحی وارد میشدند، اما اکنون واردات بر اساس نرخ واقعی ارز انجام میشود. این اقدام، ضمن کاهش رانتهای گذشته، باعث شده هزینه واقعی واردات در قیمت نهایی واکسن منعکس شود.
کارشناسان تأکید دارند که افزایش قیمتها تابعی از هزینههای واقعی واردات است و فرآیند قیمتگذاری واکسن طبق ضوابط رسمی و قانونی انجام شده است. به این ترتیب، نمیتوان تنها افزایش عددی قیمت را به عنوان گران شدن خود واکسن تلقی کرد.
از سوی دیگر، این تغییر سیاست ارزی و حذف ارز ترجیحی، فرصت واردات تعداد بیشتری واکسن را فراهم کرده و به نوعی باعث بهبود شفافیت در بازار شده است. به گفته کارشناسان، چنین رویکردی میتواند در بلندمدت ضمن تأمین نیاز داخلی، از سوءاستفادههای احتمالی و رانتهای غیرقانونی جلوگیری کند.
تاثیر تغییر نرخ ارز بر قیمت داروهای وارداتی
بهزاد ذوالفقاری، داروساز و عضو هیئت مدیره سازمان نظام پزشکی، به اصفهان زیبا خبر میدهد که تغییر نرخ ارز مستقیماً بر قیمت داروهای وارداتی اثرگذار است. او با اشاره به اینکه نرخ مبنای ارزش دارو با تغییر نرخ ارز تغییر میکند، میافزاید: «قاعدتا افزایش ۲۰۶ درصدی که اخیرا اعلام شده، بسیار بالاست و منطقی به نظر نمیرسد.»
او توضیح میدهد: «اگر همین داروها با دلار آزاد و در بازار غیر رسمی وارد شوند، قیمت آنها حتی از این هم بالاتر خواهد بود. بنابراین وقتی نرخ مبنا تغییر کند، قیمت نهایی دارو نیز دستخوش تغییر میشود.»
این مقام مسئول با اشاره به نمونهای از تغییرات قیمت، میگوید: «فرض کنید دارویی که قبلا هفت یا هشت میلیون تومان بوده، با نرخ جدید ارز ممکن است تا ۲۸ میلیون تومان افزایش یابد؛ یعنی تقریبا سه برابر شده است.»
او ادامه میدهد: «در این شرایط، طبیعتا تعداد خرید دارو توسط مردم کاهش پیدا کرده و دیگر مثل گذشته نیست که بتوانند به راحتی آن را تهیه کنند.»
با این حال، او تأکید میکند: « برای گروههای حساس مانند بیماران دیابتی، سالمندان، کودکان و افراد نیازمند، استفاده از دارو و واکسنها همچنان ضروری است. پزشکان وقتی دارو برای این افراد تجویز میکنند، آنها مجبورند که تهیه و استفاده کنند؛ حتی با افزایش قیمت، این داروها مصرف میشوند و نهایتاً نیاز این گروهها برطرف خواهد شد.»
او همچنین درباره میزان واردات دارو توضیح میدهد: «در حال حاضر حدود سه و نیم میلیون دوز دارو وارد کشور شده است که بر اساس نیاز گروههای هدف تخصیص یافته است. هرچند ممکن است روند توزیع کمی دیر انجام شود، اما در نهایت تمام دوزها مصرف میشوند.»
او با اشاره به تاثیر نرخ ارز بر کل بازار دارو میگوید: «تغییرات نرخ مبنا و قیمتها نشاندهنده مشکلات موجود در کشور است و خود را در حوزه دارو نیز نشان میدهد، اما در نهایت نیاز بیماران پاسخ داده خواهد شد.»
افزایش قیمت دارو فقط به دلیل حذف ارز نیست
علیرضا سالم، عضو شورای عالی داروخانههای ایران نیز در این باره به «اصفهان زیبا» میگوید:« موضوع افزایش قیمت داروها و آثار حذف ارز دولتی مورد بررسی قرار گرفت.» سالم در این باره توضیح میدهد: «صحبت کردیم با مدیران شرکتهای واردکننده و مشخص شد که دلیل افزایش قیمت داروها صرفا حذف ارز دولتی نیست. این اتفاق سابقه داشته و نمونههای مشابهی هم پیش از این رخ داده است. افزایش قیمتها گاهی به گونهای است که بعد از مدتی، مردم ناگهان شاهد جهش قابل توجهی در قیمت داروها میشوند.»
او ادامه میدهد: «افزایش قیمتها معمولا به صورت تدریجی توضیح داده نمیشود و شرکتها تنها سالی یکبار تغییرات قیمت را اعلام میکنند. بنابراین پس از یک سال، افزایش چشمگیری دارو مشاهده میشود که برای بررسی آن باید درصد فروش و تغییرات قیمت هر دارو را به صورت دقیق دنبال کرد. برای مثال، اگر یک دارو را از سال گذشته تاکنون بررسی کنیم، میتوان میزان افزایش قیمت را مشخص کرد.»
سالم به تجربه اخیر در حوزه واکسن آنفلوآنزا نیز اشاره میکند و میگوید: «با وجود آنکه قیمت واکسن آنفولانزا حدود ۲۰۰ درصد افزایش داشته است، باز هم شرکتها اقدام به سبدفروشی میکنند. علیرغم افزایش قیمت، داروها در بازار توزیع میشوند، اما درصد مراجعه مردم نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. تنها در مواردی که نسخه داروخانهها وارد شده باشد و مردم سابقه خرید آن دارو را داشته باشند، خریداری انجام میشود، اما حجم خرید برای مردم سنگین است.»
او در پایان میافزاید: «به هر حال این روند نشان میدهد که افزایش قیمتها و مدیریت توزیع دارو، همچنان یکی از چالشهای مهم حوزه دارویی کشور است و نیازمند شفافیت بیشتر و برنامهریزی دقیقتر است.»
