عصر جمعه است. ونهای خبرنگاران نوجوان روبهروی سالن اجلاس میایستند و مسافران آن پیاده میشوند. نوجوانان، پر از نشاط و انرژی و شاد با فرمهای یک شکل وارد سالن محل برگزاری مراسم افتتاحیه سیو چهارمین جشنواره بینالمللی فیلم کودکان و نوجوانان میشوند. فرش قرمزی تا در ورودی پهن شده است، تصویر کودکان با شکل و شمایل مختلف در مسیر قرار گرفته، کودکانی با لباسهای محلی، ماسک بر چهره… حتی کودکی که روی ویلچر نشسته… همگی متفاوت هستند؛ اما یک وجه مشترک دارند، شباهتی که به وضوح دیده میشود! لبخندشان!
سی وچهارمین جشنواره فیلمهای کودکان و نوجوانان، این روزها در بسیاری از استانهای کشور با مرکزیت اصفهان، در حال برگزاری است. اتفاق مهم جشنواره امسال، یکی کاهش آثار بخشهای اصلی جشنواره است که سبب شده تا فیلمها به صورت چرخشی در دو سینمای شهر (فلسطین و ساحل) به نمایش گذاشته شوند و دیگری، حذف سینماهای مردمیاست. امسال به دلیل کرونا، هیچ بلیتفروشی برای فیلمهای جشنواره صورت نمیگیرد و تمامیفیلمها تنها برای داوران، اهالی رسانه و نابینایان نمایش داده میشود.
فیلم «داستان هزار و یک روز» ساخته حبیب احمدزاده است که در پرونده کاریاش ساخت مستندهای «آخرین تیر آرش»، «موج زنده» و «مجسمه دنیا» دیده میشود. او این بار سعی داشته با آشناییزدایی و ارائه شکل جدیدی از مستندسازی با همکاری کشور ژاپن دست به ساخت اثری با نحلههای فکری خود که درونمایهای صلحآمیز دارد، بزند. گرچه اولین نقدی که میشود نسبت به این کار داشت، قرار دادن صدا روی اغلب تصاویر آنهم به شکلی کودکانه است.
«بلیط» در نگاه نخست، بهخاطر بهرهمندی از نام «سیدعلیرضا سجادپور» در مقام تهیهکننده، به یکی از فیلمهای کنجکاوبرانگیز جشنواره این دوره تبدیل شده است. فیلمی که سجادپور سالها پس از فراغت از مسئولیت در اداره نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد و سازمان سینمایی، حالا در قامت یک تهیهکننده ساخته تا بازگشتی دوباره به جریان تولید حرفهای سینما داشته باشد.
سی و چهارمین جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان از راه رسید. بازآمدن جشنواره از راه، چون نسیم مطبوعی بر پیکره سینمای ایران میماند. گزارهای که ادبیات کهن را تا بدین روز زنده نگهداشته و جانمایه آن استعارهها و بهرهگیریهای مناسب از قصهگویی با زبان کودکان و نوجوانان است. آثاری چون کلیلهودمنه، موش و گربه و حکایات و داستانهایی که در ادبیات کهن و معاصر با درونمایه کودکان آمده است. از اهمیت محتوایی سترگ با مفاهیم انتزاعی و انضمامی سخن میگویند که در پس حکایات و داستانسراییهای کودکانه پنهان هستند.
در «المپیاد فیلمسازی نوجوانان» توجه ما به سمت مقوله سینمای کودک و نوجوان و توسعه و ارتقای این سینماست. ما در این حوزه تربیت فیلمساز برای سینمای کودک ورودی ضعیفی داریم، چرا که اساسا برای این حوزه نیرو تربیت نمیشود. «المپیاد فیلمسازی نوجوانان ایران» یکی از بسترها برای تربیت این نیروهای مهم به شمار میرود.
سفینه فضایی روی سالن اجلاس مینشیند و مهدی سلوکی، مجری برنامه، از داخل آن با شکل و شمایل یک فضانورد از سفینه فرود میآید و میگوید: «خانمها، آقایان، بچههای سرزمین خیال سلام … .» نفسش که تازه میشود میگوید: «بچهها میدانید چرا من امشب با لباس آدمفضایی به اینجا آمدهام؟ چون سفری به فضا داشتم و ماجراهایی را آنجا دیدم که گفتنی و شنیدنی است و امشب در طول برنامه برایتان دربارهاش میگویم… .»
صنعت سینما در دوران کرونا، بیشترین ضرر و خسارت را در میان تمامی کسبوکارها شاهد بوده است. هم از این منظر که سینماداران بسیاری به سمت ورشکستگی کامل سوق پیدا کردند و هم از این بابت که رسیدن به حد نرمال تعداد مخاطب، فرایندی است که طبق یک بررسی ساده، تا سالها به طول خواهد انجامید. سینمایی که قرار بود طی یک برنامه پنجساله، تعداد مخاطبانش را به 100 میلیون در سال برساند، حال باید تقلا کند تا به همان تعداد 26 میلیون و 311 هزار نفرِ سال 98 برسد. چشماندازی که برخی کارشناسان، آن را به دلیل تلاش مردم برای تغییر روحیات خود، در کوتاهمدت، شدنی و عدهای دیگر به دلیل اعتماد ازدسترفته مردم نسبت به سینما، آن را تا چند سال آینده، محال میدانند.
مــراســـم رونــــمــایــی از پــوســتر سیوچهارمین جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان با حضور علی قاسم زاده شهردار اصفهان در میدان نقش جهان و عالی قاپو و نشست خبری این جشنواره در دو بستر فیزیکی و مجازی با حضور دبیر جشنواره در سالن کنفرانس کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان در روز پنجشنبه یکم مهر ماه 1400 برگزار شد. گفتنی است سی و چهارمین دوره جشنواره با مشارکت سازمان سینمایی، بنیاد سینمایی فارابی و شهرداری اصفهان، از ۱۶ تا ۲۱ مهر ۱۴۰۰ در دو بخش مسابقه ایران و مسابقه بینالملل، برگزار خواهد شد.
عقیدهای منسوخ وجود دارد مبنی بر اینکه سینما چیزی جز حاصل کیفیات بصری و صوتیاش نیست و فیلم را میتوان تنها به واسطه آن چیزی که روی پرده دیده و شنیده میشود قضاوت کرد. چنین عقیدهای، انفعالات یک فیلم را تنها به کیفیات بصری و صوتی محدود میکند و قابلیتهای تماشاگران برای ادراک حسی را نادیده میگیرد. قابلیتهایی که مستقل از امور ادراکشدنی فیلم است و بدین لحاظ انفعالات سینمایی قوایی از فیلم است که از خصوصیات بصری و صوتی آن فراتر میروند. این واقعیت که شرط ضروری برای کیفیات زیباییشناسانه فیلم، وجود عنصرهای خوشترکیب بصری است، به این معنا نیست که هر گونه خصیصه زیباییشناسانهی ویژهای اساساً از راه یک یا چند عنصر بصری فراهم میآید.
جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان از ۱۳۶۱ تاکنون طی ۳۳ دوره برگزار شده که ۲۰ دوره از آن در شهر اصفهان، ۶ دوره در شهر تهران، ۵ دوره در شهر همدان و یک دوره در شهر کرمان برپا شده است. دوره آخر این جشنواره نیز به دلیل شرایط متأثر از پاندمی کرونا ، بهصورت همزمان در تهران، اصفهان و در قالب مجازی و حضوری برگزار میشود. این دوره که سی و چهارمین جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان است با مشارکت سازمان سینمایی، بنیاد سینمایی فارابی و شهرداری اصفهان، از 16 تا 21مهر ۱۴۰۰ در دو بخش مسابقه ایران و مسابقه بینالملل برگزار خواهد شد.
فیلم با جشن تولدی گروهی شروع میشود. مردی که هفتاد و پنج ساله شده است و جوانترهایی که به دیدنش آمدهاند. توضیح کوتاهی میآید که: این فیلم نگاهی دارد به زندگی دکتر داریوش نوروزی از استادانِ برجسته رشته نوپای تکنولوژی آموزشی در ایران.داریوشِ هفتاد و پنج ساله در اتوبوس نشسته تا به همدان و خانهی کودکی برسد. کوچهای در همدان «شوقِ روزگارِ کودکی» است و داریوشِ هفتاد و پنج ساله آمده تا دوباره خانه و خاطرههای کودکی را پیدا کند. شاید آمده تا داریوشِ هفت ساله را ببیند. او در کوچهی کودکی ایستاده و از درختها و درِ خانه فیلم میگیرد. چرا فیلم میگیرد؟